ΑΝΑΛΩΣΙΜΑ Τι θα κάνεις εις τους κήπους, δεν περνάς – περνάς

Την τελευταία ημέρα των μαθημάτων, όταν τελειώναμε το Λύκειο, είχαμε παίξει
σαν μικρά παιδιά. Είχαμε πιαστεί κύκλο, ολόκληρες γυναίκες δεκαοχτώ χρόνων, κι
είχαμε τραγουδήσει το «Δεν περνάς κυρα-Μαρία» και ύστερα το «Μέλισσα –
μέλισσα» και το «Δαχτυλίδι». Έτσι αποχαιρετήσαμε την παιδική ηλικία, με
κύκλους που κλείνουν κι ανοίγουν, επιτρέπουν κι απαγορεύουν. Και οι καθηγητές,
στο μπαλκόνι του γραφείου, κοιτούσαν συγκινημένοι, που είχαμε σταθεί να
σημαδέψουμε τον χρόνο, να τον εξευμενίσουμε και να τον στοχαστούμε. Μας
καλωσόριζαν στον κόσμο των μεγάλων. Ύστερα είχαμε βγει βόλτα όλες μαζί κι από
μια Τσιγγάνα, που πουλούσε λουλούδια, είχαμε αγοράσει ένα μπουκέτο η κάθε μία.
Της τα είχαμε τελειώσει τα μπουκέτα. Κάπως πρέπει να γιορτάζεται το τέλος του
σχολειού, κάπως να ξεχωρίζει η ημέρα. Σήμερα τελειώνουν τα μαθήματα οι
τελειόφοιτοι Λυκείου, αλλά δεν πάνε καν στα σχολειά τους, όπως δεν πάνε εδώ
και δύο εβδομάδες. Οι καθηγητές έχουν σηκώσει τα χέρια ψηλά. Τα παιδιά,
κλεισμένα στα δωμάτιά τους, διαβάζουν για τις Πανελλήνιες, σαν αλογάκια
κούρσας που προπονούνται εντατικά πριν από την εκκίνηση. Ο πολυτελής,
αργόσυρτος χρόνος του σχολείου δεν έχει θέση στη ζωή τους. Δεν δικαιούνται
τελετές, εκτός από αυτή με τις κόλλες αναφοράς στα θρανία. Πώς να χαλαρώσουν
όταν από μια σελίδα αποστήθισης πιστεύουν ακράδαντα ότι εξαρτάται η τοποθέτησή
τους στα Πανεπιστήμια ή στα «μη Πανεπιστήμια»; Όταν για τις πανάκριβες μονάδες
τους ερίζουν οι πρυτάνεις, πώς να γιορτάσουν τα παιδιά το πέρασμά τους στον
κόσμο των μεγάλων; Οι κύκλοι και το «δεν περνάς» λειτουργούν στ’ αλήθεια, λίγο
μακρύτερα, λίγο αργότερα και εντελώς μοιραία. Πώς να βρουν καρδιά να
τραγουδήσουν;