ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η φτώχεια της Αριστεράς

«Από μικρός, ο Μπερλουσκόνι έλεγε: Ή θα γίνω πρωθυπουργός ή τίποτα. Τελικά,
κατάφερε να γίνει και τα δύο». Ρομπέρτο Μπενίνι

Φραντσέσκο Ρουτέλι. Χρειαζόταν ακόμα ένα μήνα

Πού οφείλει ο Καβαλιέρε το κατόρθωμά του; Ένας αποφασιστικός συντελεστής ήταν
χωρίς αμφιβολία τα κανάλια του, που σφυροκοπούσαν για μήνες τα ιταλικά σπίτια
με τα συνθήματα της «Φόρτσα Ιτάλια». Είναι αρκετή όμως αυτή η ερμηνεία; Μπορεί
η κεντροαριστερά να κρυφτεί πίσω από αυτή την παράμετρο, σημαντική χωρίς άλλο,
για να εξηγήσει την ανικανότητά της να πείσει την πλειοψηφία των Ιταλών ότι
άξιζε να παραμείνει στην εξουσία ώστε να ολοκληρώσει το έργο της; Μα για να
στέκει ένα τέτοιο επιχείρημα, θα πρέπει να υπάρχει έργο. Και το έργο της
απερχόμενης ιταλικής κυβέρνησης εξαντλείται στον οικονομικό τομέα. Κάτι που,
όπως απέδειξε το προηγούμενο των αμερικανικών εκλογών, δεν αρκεί (πια) για την
εξασφάλιση της εξουσίας.

Οι ηγέτες της κεντροαριστεράς καταγγέλλουν (ορθώς) τη σύγκρουση συμφερόντων
μεταξύ του πρωθυπουργού και του επιχειρηματία. Στα πέντε χρόνια της
κυβερνητικής τους θητείας, όμως, δεν έθεσαν ποτέ τον Μπερλουσκόνι ενώπιον των
ευθυνών του. Το μόνο που έκαναν ήταν να εναλλάσσουν κολακείες και απειλές.
Έπρεπε να προκηρυχθούν οι εκλογές για να καταθέσουν στο Κοινοβούλιο ένα σχέδιο
νόμου, που εκ των πραγμάτων δεν υπήρχε χρόνος να συζητηθεί. Έπρεπε να
εξαπολύσει ο ξένος Τύπος εκστρατεία κατά του Μπερλουσκόνι για να μιλήσουν για
το «τέλος της δημοκρατίας».

Η ιταλική κεντροαριστερά ταλαιπωρήθηκε από τις εσωτερικές της διαμάχες. Δεν
μπόρεσε να παρουσιάσει έναν ηγέτη καθολικά αποδεκτό. Πάνω απ’ όλα, όμως, δεν
είχε πολιτική. Δεν είχε όραμα. Σε όλα τα ζητήματα, από τη φορολογία έως τις
συντάξεις κι από τη συνταγματική μεταρρύθμιση μέχρι την αντιμετώπιση της
μετανάστευσης, σερνόταν πίσω από τον αντίπαλό της. Ακόμη και στο θέμα των
αμβλώσεων προσπάθησε να του «βγει από τα δεξιά». Ούτε τόλμη είχε: σε όλη την
προεκλογική της εκστρατεία δεν αναφέρθηκε ούτε μια φορά στην περίπτωση ενός
«δικού της» ανθρώπου, που παραμένει στη φυλακή με βάση μια κατασκευασμένη
μαρτυρία. Η κεντροαριστερά χάρισε τον Αντριάνο Σόφρι στον Μπερλουσκόνι. Μαζί
με το πιο σκοτεινό μέρος της ιταλικής ιστορίας.

Υπάρχει και ένας στρατηγικός λόγος που εξηγεί την ήττα της Ελιάς: ότι τα
κοινωνικά στρώματα των οποίων τα συμφέροντα εκπροσωπεί (εργάτες, μεσαία τάξη,
διανοούμενοι) έχουν λιγότερες ψήφους από τα στρώματα που εκπροσωπεί ο
Μπερλουσκόνι (συνταξιούχοι, νέοι της επαρχίας, καινούργια επαγγέλματα). Ούτε
αυτό όμως συζητήθηκε στην προεκλογική εκστρατεία. Αν η Αριστερά θέλει να
κυβερνήσει ξανά, επισημαίνει ο διευθυντής της Στάμπα Τζάνι Ριότα, θα
πρέπει να αγκαλιάσει με το ένα χέρι τους νέους που θα διαδηλώσουν στην Τζένοβα
κατά της παγκοσμιοποίησης και με το άλλο τους πεφωτισμένους τραπεζίτες του
Μιλάνου. Κάτι τέτοιο όμως χρειάζεται ένα μυαλό σαν του Μπερλινγκουέρ. Με άλλα
λόγια, ένα είδος εν ανεπαρκεία.