Χρυσοφόρο το α’ τρίμηνο για τις τράπεζες

Η ολική επαναφορά του τραπεζικού κλάδου στις αυξημένες κερδοφορίες αποτελεί
την καλύτερη ένδειξη ότι οι προοπτικές που διαμορφώνονται για τον ευρύτερο
επιχειρηματικό χώρο φέτος είναι καλύτερες σε σχέση με πέρυσι. Άλλωστε, ο
χρηματοπιστωτικός τομέας λειτουργούσε πάντα ως «ατμομηχανή» της εθνικής
οικονομίας στο σύνολό της.

Έτσι, μετά τη σημαντική αύξηση κερδών που παρουσίασε κατά το «δύσκολο» 2000, η
Εθνική Τράπεζα ανακοίνωσε βελτιωμένη κερδοφορία, της τάξεως του 14,5%, και για
το πρώτο τρίμηνο του 2001, ανεβάζοντας τον πήχυ των προσδοκιών ακόμη
υψηλότερα. Φέτος όμως ακολούθησε κατά πόδας και η Alpha Bank, κάνοντας μια
εντυπωσιακή επιστροφή στους δείκτες υψηλής αύξησης της κερδοφορίας της. Τα
αποτελέσματα τριμήνου, τα οποία, όπως ανακοίνωσε, ήταν αυξημένα κατά 50% σε
σχέση με το αντίστοιχο περυσινό διάστημα, μαρτυρούν του λόγου το αληθές. Στο
πρότυπο της Εθνικής και η Εμπορική, ύστερα από ένα πολύ καλό 2000 ετοιμάζεται
για ένα καλύτερο 2001 από πλευράς κερδοφορίας, η οποία στο πρώτο τρίμηνο του
έτους υπολογίζεται ότι ήταν αυξημένη, σε σχέση με πέρυσι, κατά 18% με 20%. Από
την πλευρά της, η Efg Eurobank – Ergasias έκανε γνωστό την Πέμπτη ότι και τα
δικά της αποτελέσματα, σε επίπεδο τριμήνου, ήταν βελτιωμένα, σε σχέση με
πέρυσι, καθώς:

– Τα προ φόρων και ύστερα από δικαιώματα μειοψηφίας κέρδη της έφτασαν στα 40
δισ. δραχμές, αυξημένα κατά 1%.

-Τα καθαρά, έπειτα από φόρους και δικαιώματα μειοψηφίας, κέρδη έφτασαν στα 30
δισ. δραχμές και ήταν αυξημένα κατά 23%, σε σχέση με το αντίστοιχο περυσινό
διάστημα.

Την εικόνα ­ σε ό,τι αφορά τουλάχιστον τα πέντε μεγάλα πιστωτικά ιδρύματα της
χώρας ­ αναμένεται να κλείσει με θετικό τρόπο η Τράπεζα Πειραιώς, τα
αποτελέσματα της οποίας αναμένεται ότι θα είναι επίσης ανοδικά, σε ό,τι αφορά
το πρώτο τρίμηνο, σε σχέση πάντα με το αντίστοιχο περσινό διάστημα.

Αντίστοιχη προβλέπεται ότι θα είναι η εξέλιξη και σε ό,τι αφορά και τις
υπόλοιπες, μικρομεσαίες, τράπεζες. Ενδεικτικά αναφέρεται η περίπτωση της
Γενικής Τράπεζας, η οποία σχεδόν εξαπλασίασε τα κέρδη της στο πρώτο τρίμηνο
του 2001 σε σχέση με το αντίστοιχο του 2000, καθώς ανακοίνωσε ότι τα
αποτελέσματά της διαμορφώθηκαν στο συγκεκριμένο διάστημα στα 524 εκατ.
δραχμές, από 91 εκατομμύρια πέρυσι. Ανάλογη ήταν και η εικόνα της Τράπεζας
Αττικής. Στο πρώτο τρίμηνο, τα καθαρά προ φόρων κέρδη της αυξήθηκαν κατά 16,7%
και έφτασαν στα 3,37 δισ. δραχμές.

Τα παραπάνω, πάντως, δεν συνεπάγονται ότι τα αρμόδια επιτελεία διακόπτουν τον
συναγερμό που έχει σημάνει, στο πλαίσιο της προσπάθειας συνεχούς αύξησης της
κερδοφορίας τους. Στο πλαίσιο αυτό, οι σχετικές μελέτες που αναφέρονται στο
θέμα συνεχώς ανανεώνονται και διευρύνονται ως προς το περιεχόμενό τους.

Σε πρόσφατη ανάλυσή της, η διεύθυνση asset management της Αγροτικής ΑΧΕΠΕΥ,
αναφερόμενη στο σκηνικό που θα στηθεί φέτος, αλλά και του χρόνου στον χώρο των
τραπεζικών κερδών, εκτιμά ότι έξι θα είναι οι παράγοντες που θα το επηρεάσουν
κυρίως. Έτσι, όπως αναφέρεται στη σχετική έκθεση, αυτή την στιγμή τις
εμπορικές τράπεζες συμφέρει να δανείζουν σε βραχυπρόθεσμες περιόδους (π.χ.
μέσω repos) και να δανείζουν μεσομακροπρόθεσμα (π.χ. στεγαστικά δάνεια σε
ιδιώτες και δάνεια κεφαλαιουχικού εξοπλισμού σε επιχειρήσεις), προκειμένου να
διευρύνουν τη διαφορά μεταξύ των επιτοκίων με τα οποία δανείζονται και αυτά με
τα οποία δανείζουν.

Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας επηρεασμού της τραπεζικής κερδοφορίας φέτος,
σύμφωνα πάντα με το asset management της Αγροτικής Τράπεζας, αφορά στις
αποδόσεις των επενδεδυμένων κεφαλαίων σε τομείς πέραν από την κλασική,
παραδοσιακή, τραπεζική.

Η τρίτη «πηγή» επιρροής των αποτελεσμάτων στον χώρο των πιστωτικών ιδρυμάτων,
σύμφωνα με τη μελέτη της Αγροτικής ΑΧΕΠΕΥ, εντοπίζεται στη σταδιακή αύξηση της
ρευστότητας λόγω μείωσης των υποχρεωτικών δεσμεύσεων για καταθέσεις στην
Τράπεζα της Ελλάδος (από 12% σε 2%). Η εξέλιξη αυτή εκτιμάται ότι θα
δημιουργήσει πρόβλημα σε όσες τράπεζες δυσκολεύονται να αυξήσουν τις
χορηγήσεις τους, ενώ θα επιταχύνει την ανάπτυξη όσων τραπεζών αυξάνουν με
ταχείς ρυθμούς την πιστωτική τους επέκταση.

Όμως, η τέταρτη «πηγή» έρχεται να συμπληρώσει την τρίτη, με έναν μάλλον
προειδοποιητικό τρόπο, όταν στο σχετικό κείμενο αναφέρεται ότι «η πιστωτική
επέκταση των τραπεζών αποτελεί δίκοπο μαχαίρι, καθώς από τη μια πλευρά μπορεί
να αυξήσει την κερδοφορία, από την άλλη όμως μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική
αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, ιδιαίτερα σε όσες τράπεζες ο έλεγχος
πιστωτικών κινδύνων παραμένει ελάχιστα ανεπτυγμένος και μάλιστα σε περιβάλλον
μεγάλης αύξησης της πίστης προς ιδιώτες».

Η πέμπτη «πηγή» αναφέρει ότι σε μεγάλο βαθμό θα επηρεαστεί η τραπεζική
κερδοφορία «όχι μόνο από τη δυνατότητα αύξησης της συνολικής πίστης, αλλά και
από την κερδοφορία των δανείων που χορηγούνται, όπως μετριέται από τον δείκτη
Καθαρό Περιθώριο Επιτοκίων (ΝΙΜ)».

Το μεγάλο πρόβλημα των ημερών, που έχει να κάνει με το ασφαλιστικό ζήτημα και
την επείγουσα ανάγκη επίλυσής του, επηρεάζει επίσης τις προβλέψεις των
τραπεζικών κερδών. Όπως εκτιμούν οι συντάκτες της μελέτης, «αν οι προσπάθειες
για την ενοποίηση των ασφαλιστικών ταμείων επιτευχθεί, τότε είναι φανερό ότι
θα υπάρξει αύξηση των δαπανών προσωπικού για κάποιες τράπεζες και μείωση για
κάποιες άλλες».

Τέλος, εκτιμάται ότι μεγάλες είναι οι δυνατότητες πραγματοποίησης έκτακτων
κερδών από μερικούς τραπεζικούς ομίλους, δεδομένου ότι κατέχουν μεγάλη ακίνητη
περιούσια, που κρύβει υπεραξίες, ενώ μπορούν να αποκομίσουν επιπλέον έκτακτα
κέρδη και από την εισαγωγή θυγατρικών τους εταιρειών στο ΧΑΑ.