ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η πρώτη εντολή

Ιδού λοιπόν: το μέγα βήμα έγινε. Η πρώτη εντολή της γενετικής παραβιάστηκε.
Τα πρώτα γενετικά τροποποιημένα παιδιά ζουν ήδη ανάμεσά μας.

Παιδιά με τρεις γονείς: τα πειράματα των γενετιστών γίνονται πλέον σε ανθρώπους

Η είδηση είναι συγκλονιστική, ακόμη συγκλονιστικότερη όμως είναι η διατύπωσή
της: «Τα τέσσερα τελευταία χρόνια έχουν γεννηθεί 30 γενετικά τροποποιημένα
παιδιά, από τα οποία τα 15 είναι προϊόν ενός πειραματικού προγράμματος σε ένα
αμερικανικό εργαστήριο». Τα σοβαρά επιστημονικά πειράματα, στην Αμερική
τουλάχιστον, δεν γίνονται πλέον σε ποντίκια, γιατί οι καθυστερήσεις είναι
μεγάλες και ο ανταγωνισμός αδυσώπητος. Οι ερευνητές του Ιατρικού Κέντρου Σαιντ
Μπάρναμπας, στο Νιου Τζέρσεϋ, εξασφαλίζουν τεράστια δημοσιότητα, κι ακόμα πιο
μεγάλα κέρδη, επειδή αποφάσισαν να πειραματιστούν σε ανθρώπους. Όχι μόνο στις
30 συγκεκριμένες γυναίκες με τα προβλήματα γονιμότητας, στις οποίες προσέφεραν
αυτό που ήθελαν περισσότερο στον κόσμο: ένα υγιές παιδί. Αλλά και στα παιδιά
αυτών των παιδιών, και στα εγγόνια τους ­ αν υποθέσουμε βέβαια ότι τα παιδιά
με τους τρεις γονείς πρώτον θα ζήσουν, και δεύτερον θα αναπαραχθούν.

Οι τεχνικές της αφαίρεσης τμημάτων του DNA από έναν ζωντανό οργανισμό και της
«επικόλλησής» τους σε έναν άλλο (κάτι σαν το cut and paste που κάνει ο
ηλεκτρονικός υπολογιστής) είναι γνωστές εδώ και χρόνια. Οι ρετροϊοί μετέφεραν
πάντα γενετικό υλικό στη φύση: είμαστε έτσι όλοι οργανισμοί που έχουμε
γενετικά τροποποιηθεί από τη φυσική επιλογή και τη συγκατοίκησή μας με το
υπόλοιπο σύμπαν. Αυτήν ακριβώς τη φυσική διαδικασία μιμήθηκε η επιστήμη για να
δημιουργήσει τα γενετικά μεταλλαγμένα ζώα και φυτά, με στόχο ­ ή πρόσχημα ­
την καταπολέμηση της πείνας και πολλών ανίατων ασθενειών. Τα πειράματα αυτά
έχουν ήδη προκαλέσει πολλές αντιδράσεις, καθώς δεν είναι γνωστές οι
μακροπρόθεσμες συνέπειές τους. Πριν ακόμη διαμορφωθούν οι όροι αυτής της
συζήτησης, ο δρ Κόεν και οι συνεργάτες του κάνουν το κρίσιμο βήμα: επεκτείνουν
αυτή την τεχνική όχι απλώς στον άνθρωπο ­ αυτό είχε ήδη συμβεί ­ αλλά σε
ανθρώπινα κύτταρα που η τροποποίησή τους θα περάσει στις επόμενες γενιές.

Οι συγκεκριμένοι ερευνητές στηρίχθηκαν σε υποθέσεις. Υπέθεσαν ότι το αίτιο της
γυναικείας στειρότητας βρίσκεται στο κυτταρόπλασμα, και συγκεκριμένα στην
ανικανότητά του να δώσει τις απαραίτητες εντολές στα γονίδια του πυρήνα ώστε
να δημιουργηθεί το έμβρυο. Υπέθεσαν ότι τα παιδιά που θα γεννιόντουσαν θα ήταν
υγιή. (Είναι; Ή μήπως εκτός από τα 30 ανώνυμα παιδιά που αναφέρονται στην
ανακοίνωση υπάρχουν κι άλλα, που χάθηκαν στον δρόμο;) Υπέθεσαν ότι αυτή η
«γενετική βελτίωση» δεν θα έχει παρενέργειες. Ακόμη και επιστήμονες που
διάκεινται θετικά σε τέτοιες πρωτοβουλίες, όπως ο Ιταλός νομπελίστας Ρενάτο
Ντουλμπέκο, εκφράζουν την κατάπληξή τους για το γεγονός ότι αυτό το ανακάτεμα
των μιτοχονδρίων δεν έγινε πρώτα σε πειραματόζωα. Ο πρόεδρος Μπους, πάντως,
δεν έχει πρόβλημα. Αμβλώσεις να μη γίνονται ­ όλα τα άλλα τα συζητάμε.