Πολύμηνες παρασκηνιακές διαβουλεύσεις έφεραν τη συγγνώμη

«Σ’ ευχαριστώ Θεέ μου. Όλα πήγαν καλά…», είπε ο κ. Χριστόδουλος και
σταυροκοπήθηκε. Ήταν λίγο μετά την αναχώρηση του Πάπα από την Αρχιεπισκοπή. Ο
ίδιος και οι συνεργάτες του είχαν αποσυρθεί στην τραπεζαρία για να φάνε, αλλά
και να σχολιάσουν τα της επίσκεψης.

Όλοι έδειχναν χαρούμενοι και κυρίως ο Αρχιεπίσκοπος, ο οποίος όλες τις
τελευταίες ημέρες ζούσε την απόλυτη αγωνία. Όμως μετά την επίσκεψη είχε να
καλό λόγο για όσους συνέβαλαν στην επιτυχία του ταξιδιού. Αντίθετα, έδειχνε
ενοχλημένος γιατί πολλοί Μητροπολίτες απέφυγαν να του συμπαρασταθούν.

Όμως δεν στάθηκε και πολύ στα αρνητικά. Δεν είχε και λόγο να επιμείνει, αφού
όλα πήγαν καλύτερα απ’ ό,τι περίμενε. Όλοι ήταν και έδειχναν ευχαριστημένοι.

Οι Καθολικοί, γιατί τελικά ηγέτης τους ύστερα από 10 αιώνες επισκέφθηκε την
Ελλάδα μέσα σε άριστο κλίμα. Η κυβέρνηση, γιατί όλα κύλησαν ομαλά και γιατί η
εικόνα που μεταδόθηκε σε όλο τον κόσμο ήταν απόλυτα θετική. Ο κ. Χριστόδουλος,
ο οποίος πέρασε στην ιστορία της Ορθοδοξίας ως ο πρώτος Αρχιεπίσκοπος που
δέχθηκε τον Πάπα παρά τις αντιρρήσεις των φανατικών της Ιεραρχίας
εξασφαλίζοντας από τον Ποντίφικα μια θεαματική συγγνώμη. Μια συγγνώμη που
έκανε τον γύρο του κόσμου και που έφερε ευφορία στην ηγεσία της Ελλαδικής
Εκκλησίας, ενώ γέννησε και ελπίδες για τον διάλογο Ορθοδόξων – Καθολικών, όπως
ανέφερε ο κ. Χριστόδουλος σε τηλεγράφημα που έστειλε στον Πάπα κατά την
αναχώρησή του από την Αθήνα.

Δώρο για τον Αλέξιο

Ο προκαθήμενος της Ελλαδικής Εκκλησίας είχε και προσωπικά λόγο να είναι
ευτυχής. Ο Πάπας στην κατ’ ιδίαν συνάντηση που είχε μαζί του και με αφορμή το
ταξίδι του κ. Χριστόδουλου στη Μόσχα τού ζήτησε να μεσολαβήσει ώστε να σπάσει
ο πάγος μεταξύ του Πατριαρχείου της Ρωσίας και του Βατικανού. Μάλιστα έδωσε
στον Αρχιεπίσκοπο ένα δώρο να το προσφέρει στην Αλέξιο.

Εκτός από το θέμα της Μόσχας στη συνάντηση οι δύο άνδρες αντήλλαξαν
φιλοφρονήσεις με νόημα: «Παρακολουθώ την πορεία σας όλον αυτόν τον καιρό η
οποία είναι αξιοθαύμαστη. Επίσης παρακολούθησα και τους χειρισμούς σας στο
Πολωνικό και στην αποκατάσταση της Δημοκρατίας», είπε ο κ. Χριστόδουλος. Και ο
Πάπας από την πλευρά του, αφού είπε ότι λόγω της καταγωγής του έπρεπε να
συμβάλει στην αποκατάσταση της Δημοκρατίας, τόνισε με νόημα: «Φαίνεται πως
όταν εγώ εξελέγην Πάπας το Άγιο Πνεύμα είχε το σχέδιό του, όπως και στη δική
σας εκλογή». Η φράση αυτή έφερε νέα χαμόγελα στον κ. Χριστόδουλο και βοήθησε
στη συνέχιση του καλού κλίματος.

Τα πρόσωπα – κλειδιά

Για να φθάσουμε όμως στο σημείο να μείνουν όλοι ευχαριστημένοι χρειάστηκαν
έντονες παρασκηνιακές κινήσεις που κράτησαν περισσότερο από τέσσερις μήνες. Ο
πατέρας Θωμάς Συνοδινός και ο Μητροπολίτης Καισαριανής ήταν τα πρόσωπα-κλειδιά
στην υπόθεση. Σχεδόν κάθε ημέρα επικοινωνούσαν τηλεφωνικώς με την επιτροπή του
Βατικανού. Στην αρχή τα όχι έπεφταν βροχή και από τις δύο πλευρές. Οι
Καθολικοί ζήτησαν Χριστόδουλος και Πάπας να πουν το «Πιστεύω» στον Άρειο Πάγο
και μάλιστα χωρίς το «φιλιόκβε».

Η ελληνική πλευρά το αρνήθηκε. Ζητήθηκε να πουν το «Πάτερ Ημών». Η απάντηση
ήταν και πάλι αρνητική. Το Βατικανό επανήλθε και ζήτησε να τοποθετηθεί ένα
μαξιλάρι στο βήμα όπου μίλησε ο Απόστολος Παύλος, αλλά και πάλι συνάντησαν
άρνηση. Η επιτροπή που είχε οριστεί από τον Αρχιεπίσκοπο, σκέφθηκε απλά: αν
προσκυνήσει ο Πάπας θα πρέπει να προσκυνήσει και ο κ. Χριστόδουλος, οπότε θα
έχουμε συμπροσευχή, κάτι που είχε απορρίψει και η Σύνοδος.

Η εξέδρα στην Πνύκα

Οι Καθολικοί μπροστά στα συνεχή όχι ζήτησαν να τοποθετηθεί η εξέδρα πάνω στο
βήμα του Αποστόλου Παύλου. Η Αρχιεπισκοπή ξαφνιάζεται για λίγο, οπότε ύστερα
από συσκέψεις διαμηνύει πως το σημείο δεν βολεύει τα τηλεοπτικά συνεργεία.

Στη συνέχεια έρχονται τα όχι των Καθολικών. Ο κ. Χριστόδουλος επιμένει να
γίνει αναφορά στο Κυπριακό. Ο Πάπας αντιδρά. Ανταλλάσσονται διάφορες απόψεις
και με την παρέμβαση στελέχους του υπουργείου Εξωτερικών αποφασίζεται να μη
γίνει αναφορά στο κοινό ανακοινωθέν. Ο Αρχιεπίσκοπος όμως επιμένει και θέτει
το θέμα στην προσφώνησή του. Όμως δηλώνει αμετακίνητος στο θέμα των Ολυμπιακών
Αγώνων (ο ίδιος διατύπωσε τη συγκεκριμένη παράγραφο) και επιτυγχάνει να γίνει
αναφορά.

Άλλωστε, ήταν τέτοια η επιθυμία του Πάπα να επισκεφθεί την Αθήνα, που συνεχώς
συνιστούσε ψυχραιμία και καλή διάθεση από την επιτροπή που είχε ορίσει.

Για τη συγγνώμη

Όμως όλοι παραδέχθηκαν πως εάν ο Πάπας δεν ζητούσε συγγνώμη, η επίσκεψη δεν θα
είχε τόσο θεαματικά αποτελέσματα. Ο Ποντίφικας το αποφάσισε όταν πια γνώριζε
ότι ο κ. Χριστόδουλος θα του το ζητούσε άμεσα. Έτσι μίλησε με τους συνεργάτες
του, οι οποίοι συμφώνησαν. Για τη συγγνώμη δεν είχαν αντίρρηση και οι Έλληνες
Καθολικοί και αυτό διευκόλυνε την κατάσταση.

Και ενώ Πάπας και Χριστόδουλος προσπαθούσαν να βρουν κοινό λόγο, πρόβλημα
προέκυψε και με τον δήμαρχο κ. Δ. Αβραμόπουλου, ο οποίος ήθελε να αναλάβει την
εκδήλωση στον Άρειο Πάγο και να δώσει στον Ποντίφικα το κλειδί της πόλης.
Κυβερνητικοί παράγοντες αντέδρασαν και έτσι όλα έμειναν στα «χέρια» των
ανθρώπων της Αρχιεπισκοπής.

Έτσι ύστερα απο πολυήμερες συζητήσεις φθάσαμε στην προχθεσινή επίσκεψη, για
την οποία ο Πάπας έμεινε απόλυτα ικανοποιημένος. Μάλιστα σε κάποια στιγμή
προσκάλεσε έμμεσα τον κ. Χριστόδουλο στη Ρώμη με αφορμή την αναφορά που έγινε
στα λείψανα του Αποστόλου Παύλου. «Καλό θα ήταν να είχαμε και εμείς λείψανα
του Αγίου», είπε ο κ. Χριστόδουλος για να πάρει τη θετική απάντηση από τον
Πάπα: «Βεβαίως, θα σας δώσουμε. Ελάτε να τα πάρετε εσείς ο ίδιος».

ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ – ΚΛΕΙΔΙΑ

Ο ειδικός ρόλος του Μητροπολίτη Δανιήλ

Είναι από τους πλέον έμπιστους ανθρώπους του Αρχιεπισκόπου. Άριστος χειριστής
της ελληνικής γλώσσας και γνώστης των εκκλησιαστικών κανόνων, ο Μητροπολίτης
Καισαριανής, Βύρωνος και Υμηττού Δανιήλ (κατά κόσμον Διονύσιος Πουρτσουκλής)
συνέβαλε τα μέγιστα στην επιτυχή έκβαση της επίσκεψης του Πάπα. Μέλος της
επιτροπής της Ελλαδικής Εκκλησίας στις συνομιλίες με το Βατικανό, ο 49χρονος
ιεράρχης από τη Νέα Μανωλάδα Ηλείας υπεράσπισε με πάθος τις θέσεις της Ιεράς
Συνόδου ενώ, όσες φορές χρειάστηκε, φρόντισε να πέσουν οι τόνοι.

Ο κ. Δανιήλ έγινε μοναχός το 1973. Το 1974, με την εκλογή του Χριστόδουλου στη
Μητρόπολη Δημητριάδος, όλα άλλαξαν γι’ αυτόν. Χειροτονείται διάκονος,
πρεσβύτερος, αρχιμανδρίτης από τον σημερινό Αρχιεπίσκοπο, ο οποίος τον
διορίζει και αρχιγραμματέα της Ιεράς Συνόδου. Η συνεχής εδώ και 28 χρόνια
στενή συνεργασία με τον Προκαθήμενο της Ελλαδικής Εκκλησίας δεν διεκόπη ούτε
με την εκλογή του κ. Δανιήλ στη Μητρόπολη Καισαριανής. Αντίθετα, γίνεται ο
πρώτος συνεργάτης του που μένει εντός των ορίων της Αττικής.

Όταν προέκυψε το θέμα της επίσκεψης του Πάπα, ο Δανιήλ ανέλαβε ειδικό ρόλο.

Τα εμπόδια στον δρόμο για την Αθήνα πολλά, τα οποία έπρεπε να ξεπεραστούν
χωρίς ακρότητες. Μίλησε τόσες φορές με τους Καρδιναλίους Ρομπέρτο Τούτσι και
Ρενάτο Μποκάρντο, μέλη της επιτροπής των καθολικών, που αισθανόταν φίλος τους.
Αυτό τον βοήθησε να διατυπώσει με ευκρίνεια τις θέσεις της Εκκλησίας χωρίς
παρεξηγήσεις. Από την πρώτη στιγμή διαμήνυσε ότι η Ελλαδική Εκκλησία δεν
πρόκειται να δηλώσει υποταγή. Όπως λέει «και οι δύο επιτροπές αντιμετώπισαν το
θέμα με αξιοπρέπεια. Γι’ αυτό και όλα πήγαν καλά». Και όταν κλήθηκε να
διαβάσει την κοινή ανακοίνωση στον Άρειο Πάγο δεν είχε το παραμικρό τρακ. Ούτε
αισθανόταν ότι πρόδωσε κανέναν όπως έλεγαν οι φανατικοί.

Ο Πρωτοσύγκελλος που σήκωσε κι αυτό το βάρος

«Oh! Father Thomas…». Είχε γίνει τόσο γνώριμη η φωνή του Πρωτοσύγκελλου της
Αρχιεπισκοπής κ. Θωμά Συνοδινού στα μέλη της Επιτροπής των Καθολικών που δεν
χρειαζόταν καν να συστήνεται.

Και αυτός, όπως και ο κ. Δανιήλ Πουρτσουκλής, ήταν από τους ανθρώπους που
χειρίστηκαν με επιτυχία το θέμα της επίσκεψης του Πάπα.

Δεξί χέρι του κ. Χριστόδουλου από το 1985 ο π. Θωμάς, δεν δίστασε να σηκώσει
και «αυτό το βάρος». Να συνομιλήσει με εκπροσώπους του Πάπα από τη μια και να
φροντίσει να μειώσει τις αντιδράσεις στο εσωτερικό της χώρας από την άλλη.

Όλον αυτόν τον καιρό απάντησε σε δεκάδες γράμματα φανατικών και σε εκατοντάδες
τηλεφωνήματα. Και τελικά τα κατάφερε. Σκληρός διαπραγματευτής από την πρώτη
στιγμή, έφερε αρκετές φορές σε δύσκολη θέση τους Καθολικούς. Και όταν προέκυψε
το θέμα για την αναφορά στο Κυπριακό, έριξε νερό στο κρασί του με τη φράση «Ε,
ας μην το παρακάνουμε». Ο πατέρας Θωμάς, 55 χρόνων, πριν τον ανακαλύψει ο
Χριστόδουλος και τον χειροτονήσει ιερέα ήταν ένα έμπειρο στέλεχος ναυτιλιακών
εταιρειών και άριστος ναυτικός στον τομέα του. Άλλωστε, γεννημένος στην
Αμοργό, είδε τη θάλασσα ως διέξοδο αν και είχε σπουδάσει Οικονομικά.

Στην πορεία έγινε στέλεχος σε κεντρικό ξενοδοχείο των Αθηνών. Θέση την οποία
εγκατέλειψε το 1985 όταν χειροτονήθηκε ιερέας. Ο κ. Χριστόδουλος τον κρατά
μαζί του στον Βόλο και όταν εκλέγεται Αρχιεπίσκοπος τον κάνει Πρωτοσύγκελλο
στην Αρχιεπισκοπή. Στο μεταξύ, ο π. Θωμάς σπουδάζει Θεολογία και τώρα κάνει το
διδακτορικό του.

Είναι ο άνθρωπος που βλέπει περισσότερο από τον καθένα τον κ. Χριστόδουλο.
Παίρνει πρωτοβουλίες, χαράσσει πολιτική και στην επίσκεψη του Πάπα φαίνεται
ότι τα κατάφερε καλά.