ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Όλα (δεν) επιτρέπονται

Οι επιθέσεις των ευρωπαϊκών εντύπων εναντίον του Μπερλουσκόνι πληθαίνουν.
Άλλη μια αμφισβήτηση του κυρίαρχου λαού; Άλλη μια προσβολή της δημοκρατίας;

Σίλβιο Μπερλουσκόνι. Ο άνθρωπος που υπόσχεται να διοικήσει την Ιταλία όπως τις επιχειρήσεις του

Για τον πλουσιότερο άνθρωπο της Ιταλίας, τα πράγματα είναι απλά. Οι ισχυρισμοί
του Εκόνομιστ, της Μοντ, της Χέραλντ Τρίμπιουν και άλλων
εντύπων, ότι δεν είναι δυνατόν να γίνει πρωθυπουργός ένας άνθρωπος που
κατηγορείται για διαφθορά, φοροδιαφυγή, ξέπλυμα χρήματος και σχέσεις με τη
Μαφία, είναι «σκουπίδια». Τα δημοσιεύματα αυτά είναι υποβολιμαία και αποτελούν
την ύστατη προσπάθεια των κομμουνιστών να αποτρέψουν την ανάληψη της εξουσίας
από έναν τίμιο επιχειρηματία που θέλει να διοικήσει τη χώρα του με την ίδια
διαφάνεια και αποτελεσματικότητα που διοικεί τις επιχειρήσεις του. Μα οι
κομμουνιστές και οι συνοδοιπόροι τους θα ηττηθούν. Ο κυρίαρχος και υπερήφανος
λαός δεν δέχεται ξένες επεμβάσεις.

Το μόνο παράδοξο μ’ αυτές τις επεμβάσεις ­ σημειώνει η Μπάρμπαρα Σπινέλλι στη
Στάμπα ­ είναι ότι προέρχονται αποκλειστικά από το εξωτερικό. Με
εξαίρεση την ανοιχτή επιστολή του Αντόνιο Ταμπούκι προς τον Πρόεδρο της
Δημοκρατίας (που παρουσιάζεται αύριο στα ΠΡΟΣΩΠΑ), κανείς Ιταλός πολιτικός,
καμιά ιταλική εφημερίδα, δεν έχει τονίσει με σαφήνεια ότι είναι αδιανόητο να
εκπροσωπεί το δημόσιο συμφέρον ένας άνθρωπος που κατέχει εφημερίδες, κανάλια
και εκδοτικούς οίκους. Παρακολουθώντας με απάθεια, ή ηττοπάθεια, το νέο
«σκάνδαλο Μπερλουσκόνι», οι Ιταλοί αποδεικνύουν ότι δεν έμαθαν το
σημαντικότερο μάθημα από την πτώση του κομμουνισμού: ότι η δημοκρατία, εκτός
από άσκηση της λαϊκής εξουσίας, πρέπει να συνοδεύεται και από ένα σύστημα
εξουσιών και αντιεξουσιών (check and balance). Η δημοκρατία δεν εκδηλώνεται
μόνο στην ψήφο, αλλά αποτελεί και μια σύμβαση, μια κοινή αποδοχή κανόνων
συμπεριφοράς που βρίσκονται πέρα από τις εναλλαγές προσώπων και κυβερνήσεων.

Αν ο Χάιντερ έθεσε στην Αυστρία και στην Ευρώπη ένα πρόβλημα πολιτικό, ο
Μπερλουσκόνι και η άποψή του ότι «όλα είναι επιτρεπτά, όλα είναι δυνατά»
θέτουν ένα πρόβλημα ηθικο-νομικό. Σε μια ειρηνική και συγκροτημένη δημοκρατία
δεν είναι όλα επιτρεπτά. Και πρώτα απ’ όλα δεν είναι επιτρεπτή η λειτουργία
της ελευθερίας χωρίς την αυτονομία, δηλαδή την ικανότητα να εφοδιάζεσαι με ένα
νόμο και να εξασφαλίζεις με τις δικές σου δυνάμεις το απαραβίαστο αυτού του
νόμου. Αυτή είναι η μεγάλη αδυναμία της Ιταλίας. Αν οι Βρετανοί συντηρητικοί
απέπεμψαν τη Θάτσερ όταν καταπάτησε τους συμφωνημένους κανόνες, αν οι Γερμανοί
χριστιανοδημοκράτες διαχώρισαν τη θέση τους από τον Κολ, όταν κατηγορήθηκε για
διαφθορά, η ιταλική κεντροδεξιά εξακολουθεί να καμαρώνει για τον αρχηγό της ­
και να τον φοβάται. Όταν όμως η ηγετική τάξη μιας χώρας δέχεται πως όλα
επιτρέπονται, όταν δέχεται τη γενίκευση της ατιμωρησίας και την αναγωγή της σε
μαγιά της προσωπικής και συλλογικής επιτυχίας, δεν θα πρέπει να εκπλήσσεται,
ούτε να διαμαρτύρεται, που κάποιες εξωτερικές δυνάμεις επιχειρούν να την
επαναφέρουν στην τάξη.