Φορολογικός Οδηγός Οι «10» κατηγορίες δαπανών που μειώνουν τους φόρους

Μια λύση για να πληρώσετε λιγότερους φόρους σάς δίνει η ίδια η Εφορία, καθώς
αναγνωρίζει 10 συγκεκριμένες κατηγορίες δαπανών που αφαιρούνται από το
εισόδημα που φορολογείται. Αρκεί, λοιπόν, να αποδείξετε ότι κάνατε κάποια ή
κάποιες από αυτές τις δαπάνες μέσα στο 2000 για να περιορίσετε τη φορολογική
επιβάρυνση.

Ιδιαίτερα πρέπει να προσέξετε την τελευταία σελίδα του εντύπου της φορολογικής
δήλωσης και συγκεκριμένα τον πίνακα 8. Στους κωδικούς 051 – 085 αυτού του
πίνακα αναγράφονται οι δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν μέσα στο 2000 και
αναγνωρίζονται από την Εφορία ως αφορολόγητα ποσά.

Το ποσό του φόρου που γλιτώνει με αυτόν τον τρόπο ο φορολογούμενος
προσδιορίζεται από δύο παράγοντες. Ο ένας είναι το ύψος των συνολικών
αφορολόγητων ποσών και ο άλλος το ύψος του εισοδήματος, αφού από αυτό
εξαρτάται ο συντελεστής με τον οποίο γίνονται οι υπολογισμοί.

Για παράδειγμα, αν τα συνολικά αφορολόγητα ποσά είναι 500.000 δρχ. και το
εισόδημα που δηλώθηκε 2.500.000 δρχ., τότε από τα αφορολόγητα προκύπτει 25.000
δρχ. λιγότερος φόρος. Στην περίπτωση που το εισόδημα είναι 3.500.000, το
κέρδος σε φόρο από το ίδιο ποσό αφορολόγητων ανέρχεται στις 75.000 δρχ. Για
εισόδημα 6.000.000 δρχ. το κέρδος φτάνει τις 150.000 δρχ. ενώ με 8.500.000 το
κέρδος είναι 200.000 δρχ. Για εισόδημα πάνω από 16.735.000 αντιστοιχούν
λιγότεροι φόροι 225.000 δρχ.

Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνει ένας φορολογούμενος για να επωφεληθεί από
τα αφορολόγητα είναι να τα γράψει στους αντίστοιχους κωδικούς. Δηλαδή τα
ιατρικά έξοδα στο 051 (για τον ίδιο) ή στο 052 (της συζύγου), τις εισφορές στα
ασφαλιστικά ταμεία αντιστοίχως στο 053 και 054 κ.ο.κ. Το δεύτερο πράγμα που
απαιτείται για να γίνουν δεκτά από την Εφορία τα αφορολόγητα ποσά είναι μαζί
με τη φορολογική δήλωση να συνυποβληθούν οι αναγκαίες αποδείξεις των
οικογενειακών δαπανών για αγορά αγαθών και λήψη υπηρεσιών μέχρι 1.000.000 δρχ.
Ο φορολογούμενος όμως πρέπει να τις φυλάξει μέχρι το τέλος του 2006 για να τις
δείξει στο φορολογικό έλεγχο, όταν θα του τις ζητήσει.

Οι δαπάνες για το ενοίκιο του σπιτιού του φορολογουμένου και του παιδιού του
που σπουδάζει, οι ασφάλειες ζωής, τα φροντιστήρια, τα έξοδα για ιατρική και
νοσοκομειακή περίθαλψη, καθώς και οι εισφορές στα ασφαλιστικά ταμεία, οι
χορηγίες και οι δωρεές, οι τόκοι στεγαστικών δανείων και η αγορά και
εγκατάσταση συστημάτων ή οικιακών συσκευών χρήσης φυσικού αερίου ή ανανεώσιμων
πηγών ενέργειας ανήκουν στην κατηγορία των αφορολόγητων ποσών.

Αναλυτικά για κάθε περίπτωση η νομοθεσία προβλέπει τα ακόλουθα:

1. ΤΟ ΕΝΟΙΚΙΟ ΤΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ: Για ετήσιο ενοίκιο μέχρι 150.000 δρχ.
λαμβάνεται υπόψη το 100% της δαπάνης. Αν η δαπάνη υπερβαίνει τις 150.000 δρχ.,
λαμβάνεται υπόψη το 40% αυτής, το οποίο δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερο από τις
250.000 δρχ., ούτε μικρότερο από τις 150.000 δρχ. Δηλαδή, το μεγαλύτερο
αφορολόγητο ποσό είναι 250.000 δρχ.

Για να κερδίσει ο φορολογούμενος τη μείωση θα πρέπει να αναγράψει στην αρχική
δήλωσή του και συγκεκριμένα στο πάνω μέρος της τελευταίας σελίδας τον αριθμό
φορολογικού μητρώου του ιδιοκτήτη του σπιτιού και ασφαλώς το ποσό του
ενοικίου. Θα πρέπει να συνυποβληθεί απόδειξη καταβολής του ενοικίου ή μία
υπεύθυνη δήλωση του νόμου 1599/1986 στην οποία θα αναγράφονται το ποσό του
ενοικίου και τα στοιχεία του ιδιοκτήτη του σπιτιού. Τη δαπάνη για το ενοίκιο
τη γράφετε στους κωδικούς 811 ή 813 ή 815 αν οι αποδείξεις είναι στο όνομα του
ίδιου του φορολογουμένου και στους κωδικούς 812 ή 814 ή 816 αν είναι στο όνομα
της συζύγου του.

2. ΤΟ ΕΝΟΙΚΙΟ ΤΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΠΟΥ ΣΠΟΥΔΑΖΕΙ: Για ετήσιο ενοίκιο
μέχρι 150.000 δρχ. για κάθε παιδί λαμβάνεται υπόψη το 100% της δαπάνης. Αν η
δαπάνη υπερβαίνει τις 150.000 δρχ., λαμβάνεται υπόψη το 40% αυτής, το οποίο
δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερο από τις 250.000 δρχ., ούτε μικρότερο από τις
150.000 δρχ. Δηλαδή, το μεγαλύτερο αφορολόγητο ποσό είναι 250.000 δρχ. για
κάθε παιδί. Συνυποβάλλονται οι ίδιες αποδείξεις με εκείνες της προηγούμενης
περίπτωσης. Τα ποσά αναγράφονται στους κωδικούς 817 έως 827 της τελευταίας
σελίδας του εντύπου της φορολογικής δήλωσης.

3. ΑΣΦΑΛΕΙΕΣ ΖΩΗΣ: Για ποσά ασφαλίστρων που αφορούν ασφάλειες ζωής ή
θανάτου, προσωπικών ατυχημάτων ή ασθένειας μέχρι 150.000 δρχ. λαμβάνεται υπόψη
το 100% της δαπάνης. Αν η δαπάνη υπερβαίνει τις 150.000 δρχ., λαμβάνεται υπόψη
το 40% αυτής, το οποίο δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερο από τις 250.000 δρχ.,
ούτε μικρότερο από τις 150.000 δρχ. Δηλαδή, το μεγαλύτερο αφορολόγητο ποσό
είναι 250.000 δρχ. Θα πρέπει με τη φορολογική δήλωση να συνυποβληθεί και
σχετική βεβαίωση ή αποδείξεις των ασφαλίστρων. Η αναγραφή γίνεται στον κωδικό
073 όταν αφορά τον φορολογούμενο και 074 όταν πρόκειται για ασφάλεια της
συζύγου.

4. ΤΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ: Για δαπάνη μέχρι 150.000 δρχ. που έγινε για
φροντιστήρια ή κατ’ οίκον ιδιαίτερα μαθήματα οποιασδήποτε αναγνωρισμένης
εκπαιδευτικής βαθμίδας ή ξένων γλωσσών, για κάθε παιδί ή τον ίδιο το
φορολογούμενο, λαμβάνεται υπόψη το 100% της δαπάνης. Αν η δαπάνη υπερβαίνει
τις 150.000 δρχ., λαμβάνεται υπόψη το 40% αυτής, το οποίο δεν μπορεί να είναι
μεγαλύτερο από τις 250.000 δρχ., ούτε μικρότερο από τις 150.000 δρχ. Δηλαδή,
το μεγαλύτερο αφορολόγητο ποσό είναι 250.000 δρχ. για κάθε πρόσωπο. Θα πρέπει
να συνυποβληθούν οι αποδείξεις. Οι κωδικοί στους οποίους γράφονται τα ποσά
είναι 079 έως 085.

5. ΕΙΣΦΟΡΕΣ ΣΤΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ: Πρόκειται για το συνολικό ποσό των
εισφορών που καταβάλλονται από τον φορολογούμενο σε ταμεία ασφάλισής του,
εφόσον η καταβολή είναι υποχρεωτική από το νόμο, καθώς και το ποσό των
εισφορών που καταβλήθηκαν σε περιπτώσεις προαιρετικής ασφάλισης σε Ταμεία που
έχουν συσταθεί με νόμο. Για να γίνουν δεκτές οι δαπάνες, είναι απαραίτητο να
υποβληθούν τα αποδεικτικά έγγραφα από τα Ταμεία. Οι κωδικοί είναι 053 και 054.

6. ΙΑΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ: Τα έξοδα που γίνονται για
ιατρική και νοσοκομειακή περίθαλψη τόσο από τον ίδιο τον φορολογούμενο όσο και
για τα μέλη της οικογενείας του. Λαμβάνονται υπόψη οι δαπάνες για ιατρικές
επισκέψεις και εξετάσεις, τα έξοδα νοσηλείας σε νοσοκομεία και κλινικές, η
φαρμακευτική περίθαλψη σε νοσοκομείο ή κλινική, τα χρήματα που καταβλήθηκαν σε
νοσοκόμους, η δαπάνη για την αντικατάσταση μελών του σώματος, το 50% του ποσού
που δόθηκε σε επιχειρήσεις περίθαλψης ηλικιωμένων. Πρέπει να συνυποβληθούν και
τα αποδεικτικά στοιχεία των δαπανών αυτών. Οι δαπάνες αυτές αναγράφονται στους
κωδικούς 051, 052.

7. ΔΩΡΕΕΣ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΙΕΣ: Διακρίνονται σε δύο κατηγορίες. Στην πρώτη
υπάγονται οι δωρεές ακινήτων και χρηματικών ποσών προς το Δημόσιο, τους δήμους
και τις κοινότητες, τους ιερούς ναούς, τα μοναστήρια του Αγίου Όρους, το
Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως και τα Πατριαρχεία Αλεξανδρείας και
Ιεροσολύμων, την Ιερά Μονή Σινά, τα πανεπιστήμια, τα νοσοκομεία που αποτελούν
Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου και επιχορηγούνται από τον κρατικό
προϋπολογισμό, καθώς και το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων.

Επίσης, στην κατηγορία αυτή υπάγονται τα ιατρικά μηχανήματα και τα ασθενοφόρα
που δωρίζονται σε νοσηλευτικά ιδρύματα και νοσοκομεία που επιχορηγούνται από
τον κρατικό προϋπολογισμό.

Οι δωρεές χρηματικών ποσών και οι χορηγίες σε συλλόγους, ιδρύματα με
κοινωφελείς σκοπούς και σωματεία αθλητικά και πολιτιστικά υπάγονται στη
δεύτερη κατηγορία. Το ποσό που λαμβάνεται υπόψη από την Εφορία δεν μπορεί να
είναι μεγαλύτερο από το 15% του εισοδήματος που θα αναγράφεται στη φορολογική
σας δήλωση, όταν πρόκειται για χορηγία σε πολιτιστικά σωματεία. Επίσης, όταν
το ποσό της δωρεάς ξεπερνάει τις 80.000 δρχ. ετησίως θα πρέπει να έχει
κατατεθεί στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων ή σε τράπεζα.

Για να θεωρηθούν έγκυρες οι δωρεές προς τα αθλητικά σωματεία, ο φορολογούμενος
είναι υποχρεωμένος να συνυποβάλλει το πρωτότυπο του παραστατικού κατάθεσης του
ποσού της δωρεάς, το αντίγραφο του πρακτικού του διοικητικού συμβουλίου περί
αποδοχής της δωρεάς, θεωρημένο από τον προϊστάμενο του γραφείου φυσικής αγωγής
του νομού της έδρας του σωματείου, το αντίγραφο της σελίδας του βιβλίου
ταμείου του σωματείου όπου έχει καταχωριστεί το ποσό της δωρεάς θεωρημένο από
τον προϊστάμενο του γραφείου φυσικής αγωγής. Επισημαίνεται ότι το γραμμάτιο
είσπραξης της τράπεζας που θα εκδίδεται πρέπει να αναφέρει τα στοιχεία του
δωρητή ή χορηγού και του δωρεοδόχου, το ποσό, την ημερομηνία κατάθεσης καθώς
και την υπογραφή του δωρητή ή του χορηγού.

Αν ο φορολογούμενος θέλει οι δωρεές χρηματικών ποσών ή χορηγίες (προς το
Δημόσιο, δήμους, συλλόγους, σωματεία κ.λπ.) να αφαιρεθούν από το εισόδημά του,
εφόσον υπερβαίνουν αθροιστικά για κάθε δωρεοδόχο τις 100.000 δρχ. ετησίως,
πρέπει να παρακρατήσει φόρο με συντελεστή 20% στο πάνω από τις 100.000 δρχ.
ποσό της δωρεάς ή χορηγίας που καταβλήθηκε και μετά να τον αποδώσει στο
Δημόσιο Ταμείο.

Τις δωρεές ακινήτων σε Δημόσιο, ναούς, μοναστήρια κ.λπ. τις αναγράφετε στους
κωδικούς 057 ή 058, τις δωρεές χρημάτων στο Δημόσιο, ΝΠΔΔ, κοινωφελή ΝΠΙΔ τις
γράφετε στους κωδικούς 059 ή 060, ενώ τις χορηγίες προς μη κερδοσκοπικές
πολιτιστικές οργανώσεις στους κωδικούς 061 ή 062.

8. ΤΟΚΟΙ ΔΑΝΕΙΩΝ: Αφορολόγητα ποσά είναι επίσης οι τόκοι των δανείων
που χορηγούνται από τράπεζες, το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων και το
Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο για την απόκτηση πρώτης κατοικίας, καθώς και οι τόκοι
των δανείων για αναστήλωση, επισκευή, συντήρηση ή εξωραϊσμό διατηρητέων
κτισμάτων, καθώς και κτισμάτων που βρίσκονται σε περιοχές που έχουν
χαρακτηριστεί παραδοσιακοί οικισμοί ή παραδοσιακά τμήματα πόλεων. Τα ποσά
αναγράφονται στους κωδικούς 063 ή 064. Για συμβάσεις δανείων που συνήφθησαν
από 1/1/2000 και μετά για απόκτηση πρώτης κατοικίας, τα ποσά των τόκων
αναγράφονται στους κωδικούς 065 ή 066.

9. ΑΓΟΡΑ ΚΑΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Ή ΟΙΚΙΑΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ
ΑΕΡΙΟΥ: Εκπίπτεται το 75% του ποσού που καταβάλατε για αγορά και
εγκατάσταση συστημάτων ή οικιακών συσκευών χρήσης φυσικού αερίου ή ανανεώσιμων
πηγών ενέργειας (π.χ. ηλιακή). Η δαπάνη αυτή αναγράφεται στους κωδικούς 055 ή
056.

10. ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΓΙΑ ΑΓΟΡΑ ΑΓΑΘΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ: Αφαιρείται
από το εισόδημα το 30% των οικογενειακών δαπανών και μέχρι 300.000 δρχ. και
για τους δύο συζύγους. Η μείωση του φόρου την οποία ωφελείται ο φορολογούμενος
δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερη από ποσοστό 15% επί του ποσού της δαπάνης που
αναγνωρίζεται για έκπτωση από το εισόδημα. Οι αποδείξεις για αυτές τις δαπάνες
δεν απαιτείται από φέτος να συνυποβληθούν με τη φορολογική δήλωση. Ο
φορολογούμενος όμως πρέπει να τις φυλάξεις μέχρι το τέλος του 2006 για να τις
δείξει στο φορολογικό έλεγχο, όταν θα του τις ζητήσει. Το ποσό της δαπάνης
γράφεται στον κωδικό 075.