Συνδικαλιστικό κίνημα χειραφετημένο ή χειραγωγημένο;

Με βασικό προσκεκλημένο τον διεθνούς φήμης Γάλλο κοινωνιολόγο Πιέρ
Μπουρντιέ συνδιοργανώνεται στις 3, 4 και 5 Μαΐου από τη ΓΣΕΕ, «ΤΑ ΝΕΑ» και το
ελληνικό τμήμα του Ευρωπαϊκού Ομίλου «Λόγοι Δράσης» η Διάσκεψη της Αθήνας.

Αντικείμενο της Διάσκεψης θα είναι η συζήτηση των προτάσεων για την
αναγκαιότητα της συγκρότησης ενός Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Κινήματος ως
απαραίτητη προϋπόθεση για την οικοδόμηση μιας κοινωνικής Ευρώπης καθώς και οι
όροι υλοποίησής του.

Εν όψει της Διάσκεψης που αρχίζει αύριο «ΤΑ ΝΕΑ» ανοίγουν έναν πρώτο κύκλο
συζητήσεων φιλοξενώντας τοποθετήσεις και αντιδράσεις εκπροσώπων του
συνδικαλιστικού κινήματος, των κοινωνικών κινημάτων και του κόσμου της διανόησης.

Μετά κυρίως το 1989-91 πολλά κινήματα στον συνδικαλιστικό χώρο ανακάλυψαν τον
λεγόμενο «εκσυγχρονισμό» και υιοθέτησαν τη γραμμή της συναίνεσης και των
κοινωνικών εταίρων, όπου υποτίθεται εργάτες και εργοδότες, εκμεταλλευτές και
εκμεταλλευόμενοι, έγιναν τώρα σχεδόν αδέρφια και μπροστά στη λεγόμενη
οικουμενικότητα των προβλημάτων οφείλουν δήθεν όλοι μαζί να προσφέρουν στο
κόστος για την αντιμετώπισή τους. Οι υποστηρικτές αυτής της γραμμής
προσποιούνται ότι ανακάλυψαν καινούργιες ιδέες. Διαμορφώνουν θεωρίες και
ιδεολογήματα για να δικαιολογήσουν την πορεία ταξικής συνεργασίας που
συνειδητά ακολουθούν.

Από τις αρχές του 20ού αιώνα μέσα στο εσωτερικό του συνδικαλιστικού κινήματος
μόνιμα, σταθερά και χωρίς διακοπή διεξαγόταν η αντιπαράθεση ανάμεσα στην
ταξική γραμμή και τη ρεφορμιστική γραμμή. Ανάμεσα στη γραμμή του αγώνα και στη
γραμμή των συμβιβασμών και των συνεχών υποχωρήσεων.

Στην πορεία αυτών των 100 χρόνων όσοι μέσα στο συνδικαλιστικό κίνημα
ασπάζονταν τις θεωρίες της αστικής τάξης, συνολικά και επιμέρους, προσπαθούσαν
να τις κάνουν ελκυστικές και τις έντυναν με ωραία φανταχτερά φορέματα. Αυτό
κάνουν με πολλούς τρόπους και στις μέρες μας.

Στη χώρα μας, στην Ελλάδα, η γραμμή της υποταγής, του συμβιβασμού, των
κοινωνικών εταίρων εκφράζεται από τις ηγεσίες της ΓΣΕΕ και ΑΔΕΔΥ. Στην
Ευρωπαϊκή Ένωση εκφράζεται από τη Συνομοσπονδία των Ευρωπαϊκών Συνδικάτων. Η
ΣΕΣ με τις θέσεις της για το Μάαστριχτ, για την ΟΝΕ, για τον πόλεμο στα
Βαλκάνια, για την ανεργία και την κοινωνική ασφάλιση, επιβεβαιώνει ότι δεν
είναι ουσιαστικά συνδικαλιστική οργάνωση αλλά μηχανισμός σφικτός, μια ελίτ
γραφειοκρατική που ευθυγραμμίζεται και υλοποιεί τις κατευθυντήριες επιλογές
της Κομισιόν.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, η Διεθνής των Ελεύθερων Συνδικάτων όχι μόνο δεν
προβάλλει εργατικά ζητήματα, αλλά ο πραγματικός της ρόλος είναι να σχεδιάζει,
να προωθεί και να στηρίζει την πολιτική των ΗΠΑ και του διεθνούς κεφαλαίου εις
βάρος των λαών και των εργατικών κινημάτων. Μέσα σ’ αυτές τις συνθήκες ο ΟΗΕ
και το ειδικό τμήμα το Διεθνές Γραφείο Εργασίας (ILO) έχει κι αυτό στο όνομα
του εκσυγχρονισμού μετατραπεί σε μηχανισμό αντεργατικό, που τον διατηρούν
ακόμα επειδή έτσι δίνουν νομιμοφάνεια στις προκατασκευασμένες αποφάσεις τους.

Γνωρίζουμε ότι πολλοί πιστεύουν, όπως π.χ. η CGT Γαλλίας, ότι με τη συμμετοχή
τους σε τέτοιες οργανώσεις και σε τέτοιες διαδικασίες θα βοηθήσουν τις
οργανώσεις αυτές να αλλάξουν πορεία. Εμείς όλα αυτά τα θεωρούμε αυταπάτες.
Αυτό που στην πράξη διαπιστώνουμε είναι ότι τα συνδικάτα μέσα στη ΣΕΣ χάνουν
την αυτονομία τους, γίνονται αιχμάλωτα στις αποφάσεις της Κομισιόν. Το μόνο
αγωνιστικό άλλοθι που προβάλλουν, είναι κάποιες διαδηλώσεις που όμως η
επιτυχία αυτών των ευρωπαϊκών διαδηλώσεων δεν είναι έργο της ΣΕΣ.

Σήμερα όσοι βλέπουμε με καθαρή εργατική ματιά τις εξελίξεις, τις νέες συνθήκες
και τους νέους συσχετισμούς θεωρούμε ΑΝΑΓΚΑΙΟ τον συντονισμό των αγωνιστικών
ταξικών δυνάμεων και τη μορφοποίηση αυτού του συντονισμού. Οι ανάγκες είναι
μεγάλες. Οι προκλήσεις σημαντικές.

Το ταξικό κίνημα για την Ευρώπη, τα Βαλκάνια, την Ανατολική Μεσόγειο και τη
Μέση Ανατολή, προσπαθεί με τις δυνάμεις και τις δυνατότητές του να συναντηθεί
με συνδικάτα και συνδικαλιστές που έχουν παράλληλες ή ίδιες αγωνίες και
προβληματισμούς.

Όσοι πιστεύουμε ότι οι αλλαγές που συντελέστηκαν και συντελούνται με ραγδαίο
τρόπο στον κόσμο ολόκληρο έρχονται να υπογραμμίσουν ότι στον καπιταλισμό
υπάρχουν δύο βασικές τάξεις: η αστική και η εργατική κι ότι οι αλλαγές, οι
νέες συνθήκες, τα καινούργια δεδομένα κάνουν πιο επιτακτική τη χωρίς όρια πάλη
της εργατικής τάξης ενάντια στην άλλη τάξη. Γνωρίζουμε ότι έχουμε διαλέξει τον
δύσκολο δρόμο. Αλλά είναι ο σωστός δρόμος.

Αυτήν τη στιγμή, υπάρχει αυξημένη ανησυχία σε όλη την Ευρώπη αλλά και τις
άλλες ηπείρους για τις αρνητικές συνέπειες των καπιταλιστικών αναδιαρθρώσεων
που δημιουργούν περιορισμό των κοινωνικών κατακτήσεων, ελαχιστοποίηση της
αγοραστικής ικανότητας των μισθών, αύξηση της ανεργίας, μερική απασχόληση και
περιθωριοποίηση εκατομμυρίων εργατών, καθώς επίσης και αύξηση της φτώχειας.

Είναι πολύτως απαράδεκτο στα σημειρνά υψηλά επίπεδα συσσώρευσης υπερκερδών και
πλούτου που μπορούν να εξασφαλίσουν μια αξιοπρεπή ζωή για κάθε Ευρωπαίο
εργαζόμενο, να υπάρχει τόσο μεγάλη ανεργία, υποαπασχόληση, φτώχεια και
μιζέρια.

Ο Γιώργος Μαυρίκος είναι μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΓΣΕΕ