Το «μαστίγιο» του Πούτιν αρχίζει να ξαναχτυπά τους Ρώσους ολιγαρχικούς

Ο θάνατός τους έχει αναγγελθεί ήδη μία φορά: την επομένη της κρίσης της 17ης
Αυγούστου 1998, με την υποτίμηση του ρουβλίου και την κατάρρευση του χάρτινου
οικονομικού κάστρου. Αλλά διαψεύστηκε. Σήμερα, το πιστοποιητικό θανάτου των
Ρώσων ολιγαρχικών γράφεται ξανά. Οι άνθρωποι αυτοί ανήκουν στο παρελθόν, λένε
οι στενοί συνεργάτες του Βλαντίμιρ Πούτιν. Ο τελευταίος είχε υποσχεθεί άλλωστε
στη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας ότι θα απομάκρυνε όλους τους
ολιγαρχικούς από την εξουσία. Δύο από αυτούς, ο Βλαντίμιρ Γκουσίνσκι και ο
Μπόρις Μπερεζόφσκι, έχουν πράγματι δεχθεί σφοδρές επιθέσεις. Οι υπόλοιποι,
όμως, εξακολουθούν να απολαμβάνουν τα προνόμιά τους.

«Η μάχη της εξουσίας εναντίον των ολιγαρχικών αποτελεί χίμαιρα», λέει στη
Φιγκαρό ο Γκριγκόρι Γιαβλίνσκι, επικεφαλής του φιλελεύθερου κινήματος
Yabloko. «Μια προσωποποιημένη μάχη δεν έχει νόημα. Η ολιγαρχία δεν αποτελείται
από ονόματα, είναι ένα σύστημα σχέσεων όπου οι επιχειρήσεις, η εξουσία και τα
μέσα ενημέρωσης βρίσκονται στα ίδια χέρια. Μόνον η κοινωνία των πολιτών και οι
αντιπρόσωποί της μπορούν να αλλάξουν αυτή την κατάσταση».

Η περίπτωση Αμπράμοβιτς

Το «μαστίγιο» του Πούτιν δεν κτυπά με τον ίδιο τρόπο όλους τους πλουσίους.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Ρομάν Αμπράμοβιτς. Ο πρόεδρος της
Sibneft, της έκτης σε μέγεθος πετρελαϊκής εταιρείας της χώρας, είναι αθόρυβος
και αποφεύγει τις συνεντεύξεις. Στα τέλη της εποχής του Γιέλτσιν, ασκούσε
τεράστια επιρροή στο Κρεμλίνο. Τον Δεκέμβριο του 1999 εξελέγη βουλευτής στην
Τσουκότκα, μια τεράστια, παγωμένη και φτωχή περιοχή στην άκρη της Ρωσίας. Τον
επόμενο χρόνο εξελέγη κυβερνήτης της επαρχίας. Από τότε καλλιεργεί μια εικόνα
ανιδιοτελούς ευεργέτη και αλτρουιστή. Η πραγματικότητα φυσικά είναι
διαφορετική. Με τη σιωπηρή ευλογία του Κρεμλίνου, ο 34χρονος επιχειρηματίας
συμμάχησε με έναν παλιό αντίπαλό του, τον πρόεδρο της Sibal Ολέγκ Ντεριπάσκα,
και δημιούργησαν τον όμιλο Russki Aluminium που ελέγχει το 70% του ρωσικού
αλουμινίου.

«Ο Αμπράμοβιτς είναι ο πιο έξυπνος ολιγαρχικός της Ρωσίας», λέει ο Φελίπε
Τουρόβερ, που παρακολουθεί εδώ και μια δεκαετία τις σχέσεις ανάμεσα στην
εξουσία και τους επιχειρηματικούς κύκλους. «Κατάλαβε ότι δεν υπήρχε πια τίποτα
να κάνει στη Μόσχα και αποφάσισε να κτίσει το φέουδό του στην επαρχία».