ΧΑΝΣ-ΝΤΙΤΡΙΧ ΓΚΕΝΣΕΡ «Η Ευρώπη θα ήταν ημιτελής χωρίς την Ελλάδα»

Η συμπυκνωμένη διπλωματική πείρα του, ύστερα από 18 χρόνια υπουργός
Εξωτερικών της Γερμανίας, του παρέχει την άνεση να είναι μία ενεργός παρουσία
στη χώρα του και όχι μόνο στο φιλελεύθερο κόμμα που ήταν πρόεδρός του: ο
Χανς-Ντίτριχ Γκένσερ. Υπουργός Εσωτερικών του Βίλλυ Μπραντ (1969-1974),
αντικαγκελάριος και υπουργός Εξωτερικών του Χέλμουτ Σμιτ και το ίδιο του
Χέλμουτ Κολ. Μόνο ένας δημόσιος άνδρας της χώρας του διηύθυνε τη γερμανική
διπλωματία περισσότερο χρόνο ­ αλλά εκατό χρόνια νωρίτερα: ο Μπίσμαρκ.

Υπέρ της Ελλάδας υπήρξαν συγκεκριμένες οι εκδηλώσεις του: Συνέβαλε
καθοριστικά στην ένταξη στην τότε ΕΟΚ ως προεδρεύων της Κοινότητας τον
Ιανουάριο του 1981. Μετά τη νίκη του ΠΑΣΟΚ τον Οκτώβριο του 1981, ο Γκένσερ
ήταν ο πρώτος Γερμανός αξιωματούχος που επισκέφτηκε επίσημα την Ελλάδα την
επόμενη χρονιά, όταν ο Κολ σαφέστατα τηρούσε αποστάσεις από τον Έλληνα
Πρωθυπουργό όλη την περίοδο της διακυβέρνησής του. Ιδιαίτερα υποστήριξε τη
Μελίνα Μερκούρη στα 1985 όταν πέτυχε την ανακήρυξη της Αθήνας σε Πολιτιστική
Πρωτεύουσα της Ευρώπης και συνέβαλε στην ανακαίνιση του Ιλίου Μελάθρου για να
στεγάσει έκτοτε το Νομισματικό Μουσείο.

Αλλά εκεί όπου ο Γκένσερ εκδηλώθηκε δημόσια ασυμβίβαστος, ήταν η στάση της
Τουρκίας στα 1987, που απείλησε τον Μάρτιο την Ελλάδα με επέμβαση στο Αιγαίο.
Συνάντησε τον Οζάλ στο Λονδίνο και τον υποχρέωσε να ειδοποιήσει τους
στρατιωτικούς στην Άγκυρα να μην παραβιάσουν τα ελληνικά χωρικά ύδατα, γιατί
οι Έλληνες θα χτυπήσουν. Ο Γκένσερ είχε πειστεί ότι ο Παπανδρέου δεν
εμπλόφαρε. Και η κρίση ύστερα από τρία μερόνυχτα αποσοβήθηκε.

Ο Γκένσερ, όταν είχαν αρχίσει οι «εκκαθαρίσεις» των Κούρδων, ήταν ο μόνος
υπουργός Εξωτερικών μεγάλης χώρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δήλωσε ότι «η
Τουρκία παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο».

Ερ.: Ως υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας συμβάλατε στην ενοποίηση της
χώρας σας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαπραγματεύεται ήδη με την Πολωνία, την Ουγγαρία
και την Τσεχία για την ένταξή τους σ’ αυτήν. Ευρύ τμήμα Ευρωπαίων διερωτάται,
εντούτοις, σήμερα εάν η Ευρώπη πρόκειται να επιβιώσει τελικά. Ποια είναι η
γνώμη σας;

Απ.: Δεν συμμερίζομαι καθόλου την άποψη αυτή. Η ένωση της Ευρώπης
ανοίγει ακριβώς στους λαούς της, μπροστά στα σημάδια της παγκοσμιοποίησης,
ευρύτερες ευκαιρίες, δυνατότητες και προοπτικές. Στα τέλη του 20ού αιώνα οι
στόχοι της ευρωπαϊκής πολιτικής ήταν η προώθηση της ενοποίησης της Ευρώπης και
ο ειρηνικός τερματισμός της διάσπασης του δυτικού με τον ανατολικό κόσμο. Η
αποστολή αυτή επετεύχθη και στα δύο σκέλη. Τώρα επιβάλλεται η ολοκλήρωση της
ενοποίησης της Ευρώπης, ώστε η ήπειρος αυτή να συμμετάσχει ενεργά στην
οικοδόμηση μιας νέας παγκόσμιας τάξης.

Ερ.: Πιστεύετε, με τη μεγάλη εμπειρία σας στη διεθνή πολιτική, ότι μια
ενωμένη πολιτικά και οικονομικά Ευρώπη θα είναι σε θέση να υπάρξει και να
αντιμετωπίσει τη σύγχρονη μορφή και υπόσταση της παγκοσμιοποίησης;

Απ.: Δεδομένο είναι ότι κάθε ευρωπαϊκό κράτος αυτό καθ’ εαυτό δύσκολα
θα ήταν σε θέση να σταθεί απέναντι στις προκλήσεις της παγκοσμιοποίησης. Μαζί
έχουμε, ενωμένοι, μια μεγάλη ευκαιρία. Ο κόσμος του 21ου αιώνα δεν πρόκειται
να είναι ένας διπολικός κόσμος πλέον, που θα προσδιορίζεται από την
αντιπαράθεση της Ουάσιγκτον με τη Μόσχα. Θα είναι ένας κόσμος με πολλαπλούς
πόλους. Στα κέντρα ισχύος θα ανήκουν βέβαια οι Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά επίσης
και η Ρωσία με όλα τα προβλήματά της, η Κίνα, που είναι το πολυπληθέστερο
κράτος της υφηλίου, η Ινδία, η μέγιστη σε πληθυσμό Δημοκρατία της Γης και
φυσικά και η Ιαπωνία.

Οι λαοί της Ευρώπης έχουν την ασφαλή και μεγάλη προοπτική, ως Ευρωπαϊκή Ένωση,
να γίνουν η μεγαλύτερη οικονομική δύναμη της παγκόσμιας τάξης. Η εμπειρία μας
παρέχει τη βεβαιότητα και την πεποίθηση ότι οι δυνατότητες και οι ευκαιρίες
του μέλλοντος θα είναι η συνεργασία από κοινού αντί της αντιπαράθεσης και
αναμέτρησης, η ισοτιμία και το ισάξιο ανάμεσα στους μεγάλους και τους μικρούς.
Και όχι η φιλόδοξη υπεροψία και αλαζονεία του παρελθόντος.

Ερ.: Έκανε, κατά την εκτίμησή σας, η περίπτωση του Κοσόβου σαφές στους
Ευρωπαίους ότι στο μέλλον κρίσεις μέσα στην Ευρώπη θα πρέπει να επιλύονται από
τους ίδιους;

Απ.: Σε κάθε περίπτωση η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει ν’ αντιληφθεί και ν’
αντιμετωπίζει την κατάσταση στη Νοτιοανατολική Ευρώπη σαν μια νέα πρόκληση γι’
αυτήν.

Ερ.: Είστε αισιόδοξος για την πορεία του ευρώ; Ιδιαίτερα, γιατί εκτός
από τη νομική σας κατάρτιση ­ δικηγορήσατε τρία χρόνια στην Ανατολική Γερμανία
πριν την εγκατάστασή σας το 1952 στη Δυτική ­, κάνατε ανώτερες οικονομικές
σπουδές.

Απ.: Έχουμε κάθε λόγο να είμαστε πολύ αισιόδοξοι, γιατί το ευρώ είναι
μια άγκυρα σταθερότητας. Στον χώρο του ευρώ υπάρχει, μέσα στη ζώνη, μια βέβαιη
σταθερότητα, που ανάλογη δεν υπήρξε από την εποχή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Είναι μεγάλο κατόρθωμα της ελληνικής πολιτικής ηγεσίας ότι η Ελλάδα ανήκει
σήμερα στην ευρωζώνη.

Ερ.: Οι πρωθυπουργοί όλων των βαλκανικών λαών πρόσφατα διακήρυξαν και
με αφορμή την πρόσφατη κρίση στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της
Μακεδονίας ότι θα πρέπει να παραμείνουν αμετάβλητα τα σύνορα των χωρών τους.
Πώς αντιμετωπίζετε εσείς το πρόβλημα;

Απ.: Θεωρώ ότι η εδαφική ακεραιότητα είναι βασική προϋπόθεση για τη
σταθερότητα και την ειρήνη στην περιοχή.

Ερ.: Από την 1η Ιανουαρίου φέτος η Ελλάδα έγινε πλήρες μέλος και της
ευρωζώνης αφού διέθετε όλες τις προϋποθέσεις. Εσείς, που παρακολουθήσατε τις
ελληνικές εξελίξεις και σήμερα είστε ενήμερος για όσα συμβαίνουν, πιστεύετε
πως η πορεία αυτή είναι ωφέλιμη και για τις δύο πλευρές: την Ευρωπαϊκή Ένωση
και την Ελλάδα;

Απ.: Από τη στιγμή που εκδιώχθηκε η χούντα από τους Έλληνες αλλά και
πάντοτε, είχα την πεποίθηση ότι Ευρώπη χωρίς την Ελλάδα, το λίκνο της
Ευρωπαϊκής Δημοκρατίας, θα παρέμενε ημιτελές δημιούργημα. Και πιστεύω ότι και
η Ελλάδα μπορεί κατά τον καλύτερο τρόπο ν’ αξιοποιήσει τις μελλοντικές της
δυνατότητες και προοπτικές μέσα στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Μια πολυπολική παγκόσμια τάξη

Ο συνεργάτης των «ΝΕΩΝ» Βάσος Μαθιόπουλος με τον Χανς Ντίτριχ Γκένσερ σε παλιότερη συνάντηση

Ο Γκένσερ, Νέστορας της δημόσιας γερμανικής ζωής, οραματίζεται τον 21ο
αιώνα μια πολυπολική παγκόσμια τάξη, στα κέντρα ισχύος της οποίας θα ανήκουν
οι ΗΠΑ, η Ρωσία με όλα τα προβλήματά της, η Κίνα ­ το πολυπληθέστερο κράτος
της υφηλίου ­, η Ινδία ­ η μεγαλύτερη στον κόσμο Δημοκρατία ­ και η Ιαπωνία.

Οι λαοί της Ευρώπης, δηλώνει σε αποκλειστική του συνέντευξη στα «ΝΕΑ», έχουν
ασφαλή προοπτική ως Ευρωπαϊκή Ένωση να γίνουν η μεγαλύτερη οικονομική δύναμη
της παγκόσμιας τάξης.

Θεωρεί ότι η εδαφική ακεραιότητα όλων των βαλκανικών χωρών είναι η βασική
προϋπόθεση για τη σταθερότητα και την ειρήνη στα Βαλκάνια.

Είναι μεγάλο κατόρθωμα της ελληνικής πολιτικής ηγεσίας το ότι η Ελλάδα ανήκει
τώρα στην ευρωζώνη.

Η Ευρώπη χωρίς την Ελλάδα θα παρέμενε ημιτελές δημιούργημα. Και η Ελλάδα
μπορεί να αξιοποιήσει κατά τον καλύτερο τρόπο τις μελλοντικές της δυνατότητες
και προοπτικές μέσα στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο Γκένσερ δημόσια και όχι μόνο στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, στον λόγο που
εκφώνησε όταν έγινε επίτιμος διδάκτορας, επανειλημμένα έχει αναφέρει ότι οι
Έλληνες πέτυχαν οι ίδιοι να καταλύσουν τη στρατιωτική δικτατορία. Ενώ εμείς
δεν κατορθώσαμε να αποτινάξουμε τη ναζιστική τυραννία.