ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ Ανατροπή της αγροτικής πολιτικής

Έρχεται το τέλος της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ); Οι δραματικές
διαστάσεις που έλαβε η ασθένεια του αφθώδους πυρετού στην Ευρώπη (κυρίως
Βρετανία) λίγους μήνες μετά τη μάστιγα της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας έχουν
θέσει την Ευρωπαϊκή Ένωση μπροστά σε κρίσιμες επιλογές σχετικά με το μέλλον
ορισμένων από τις κοινές πολιτικές της και ιδιαίτερα της ΚΑΠ. Η αγροτική
πολιτική αποτέλεσε την πρώτη κοινή πολιτική και για ορισμένες χώρες-μέλη (π.χ.
Γαλλία) αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο του ενωσιακού οικοδομήματος.

Ωστόσο οι στόχοι που έθεσε η ΚΑΠ και τα μέσα που χρησιμοποίησε για τη στήριξη
της γεωργίας (αυτάρκεια γεωργικών προϊόντων, στήριξη τιμών για μαζική
παραγωγή, κ.λπ.) βρίσκονται κάτω από σφοδρή κριτική, καθώς ορισμένοι
τουλάχιστον διατείνονται ότι ευθύνονται για τη «διαστροφή» που έχει επέλθει
στο πρότυπο γεωργικής παραγωγής στην Ευρώπη με κύρια συμπτώματα τις μαζικές
ασθένειες στα ζώα με προεκτάσεις στο όλο κύκλωμα παραγωγής και κατανάλωσης
τροφίμων.

Έτσι η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει τώρα το σοβαρό ενδεχόμενο ριζικής
μεταρρύθμισης της ΚΑΠ προκειμένου η κοινή αυτή πολιτική να καταστεί
περισσότερο «φιλική στο περιβάλλον» και περισσότερο υποβοηθητική της
«οργανικής γεωργίας». Η μεταρρύθμιση όμως της ΚΑΠ επιβάλλεται και από
πρόσθετους λόγους. Η διεύρυνση π.χ. της Ένωσης με τις χώρες της Ανατολικής
Ευρώπης επιβάλλει ριζικές αλλαγές στη λειτουργία της αγροτικής πολιτικής.
Διαφορετικά είναι αδύνατον να εφαρμοσθεί σε χώρες με υψηλή γεωργική παραγωγή
και χαμηλό βαθμό προστασίας του περιβάλλοντος (π.χ. Πολωνία).

Ακόμη η μεταρρύθμιση της ΚΑΠ θεωρείται αναγκαία προκειμένου να προσαρμοσθεί
στις συνθήκες του παγκοσμίου εμπορίου αλλά και στις ανάγκες των οικονομιών των
αναπτυσσομένων χωρών που στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό στη γεωργία. Η Ένωση π.χ.
δεν μπορεί να στηρίζει προϊόντα (π.χ. ζάχαρη) που μπορούν να παραχθούν
φθηνότερα στις αναπτυσσόμενες χώρες. Για όλους αυτούς τους λόγους η ΚΑΠ
οδηγείται σε ριζική μεταρρύθμιση (αν και για ορισμένους θα έπρεπε να οδηγηθεί
στο τέλος της). Η Ελλάδα σκόπιμο είναι να λάβει σοβαρά και έγκαιρα υπόψη την
προοπτική ριζικής ανατροπής της ΚΑΠ ­ μια πολιτική από την οποία η χώρα έχει
επωφεληθεί σημαντικά…

Ο Π. Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.