ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Σοσιαλ-αμοράλ;

Οι περισσότεροι πολιτικοί δρουν λες κι έχουν χάσει τον μπούσουλα της
ηθικής. Όχι μόνο της πολιτικής ηθικής, που επιτάσσει το γενικό συμφέρον να
κατισχύει των ατομικών επιδιώξεων, ούτε μόνο της κοινωνικής ηθικής, που
προβάλλει ως αναγκαία την αλληλεγγύη και την υπεράσπιση των αδυνάτων.

………………….

μένουν πίσω οι άκαπνοι/

οι αυλικοί της ύπαρξης

βυσσοδομούν/μας ανατρέπουν/

γι’ αυτό ας μην κοιμηθούμε

…………..

Βαγγέλη Κάσσου,

Αδιαπέραστο φως

Κυρίως απώλεσαν την αίσθηση μιας ηθικής στάσης, που σημαίνει να θέτουν την
αλήθεια υπεράνω των σκοπιμοτήτων και να δικαιώνουν ­ όταν βρίσκονται ενώπιον
διλημμάτων ­ την εντιμότητα και τη συνέπεια, μη υποκύπτοντας στις σειρήνες του
χρήματος, του χρώματος ή του χρίσματος. Η «ηθική» του συγκυριακού
αποτελέσματος σοσιαλ-αγιάζει, κατ’ αυτούς, τη χρήση των όποιων διαθέσιμων
μέσων.

Το χάσμα που έχει ανοίξει ανάμεσα στο «δέον» και το «είναι» δεν μπορεί όμως να
καλυφθεί με επιχειρήματα περί του εφικτού. Ακόμα και στην πολιτική, όλες οι
πράξεις δεν επιτρέπεται να χαρακτηρίζονται ως «πολιτικές» και ν’
αντιμετωπίζονται με γνώμονα το στενό κομματικό ή προσωπικό υπουργικό συμφέρον.
Η πολιτική των ανήθικων και άνομων εκδουλεύσεων πολύ γρήγορα επιστρέφει σαν
μπούμερανγκ στους εμπνευστές της και προσθέτει στο αναπόφευκτο πολιτικό κόστος
και ένα στίγμα ύβρεως.

Αντίθετα, η πολιτική της ηθικής επιβράβευσης, έτσι απλά, χωρίς συμφωνίες,
συσχετισμούς, πανηγυρισμούς, αφενός δίνει ένα χρήσιμο παράδειγμα στην κοινωνία
και ιδιαίτερα στους νέους κι αφετέρου ενισχύει και ενθαρρύνει τις δυνάμεις ή
τους πολίτες αυτής της χώρας που δεν έγιναν «εμπόρευμα».

Κι όμως όλα τα παραπάνω δεν είναι αυτονόητα. Αρχές, αξίες και διαδικασίες που
οι προοδευτικοί, αλλά και πολλοί συντηρητικοί πολιτικοί, στην ιστορία της
Νεώτερης Ελλάδας είχαν υιοθετήσει και απαρέγκλιτα εφάρμοζαν, ως χρυσούν κανόνα
ήθους και ευ-πρέπειας, σήμερα θεωρούνται «παλιομοδίτικα» και «ξεπερασμένα»
κατάλοιπα. Οι εκσυγχρονισμένοι πολιτικοί της μετα-μεταπολίτευσης δεν έχουν
ανάγκη από φίλους διαρκείας, αλλά από συμμάχους μιας χρήσης. Δεν κόπτονται για
την αποκατάσταση του δικαίου και της αλήθειας, αλλά για την αναβάθμιση του
image τους.

Δεν ενδιαφέρονται για τη δημόσια σύγκρουση ιδεών, αλλά προτιμούν τον ιδιωτικό
διακανονισμό και αγοραίο συμβιβασμό. Επιλέγουν τους συμβούλους, τους
συνεργάτες, τους προέδρους και διευθυντές των εποπτευόμενων από αυτούς φορέων
με βάση τα κλασικά κριτήρια της άρρωστης εξουσίας: υποτέλεια, συναλλαγή,
εξάρτηση, ιδιοτέλεια. Την Ελλάδα την διοικεί, την παρα-διοικεί και ετοιμάζεται
να την νεο-διοικήσει μια παρέα, στον σκληρό πυρήνα της οποίας συναντάει κανείς
πάντα τα ίδια επώνυμα και στην περιφέρεια της οποίας κινείται ένας εσμός
μόνιμων υπουργών, φιλόδοξων συζύγων, αργυρώνητων φίλων, ευέλικτων παραγόντων
και σιτιζόμενων κολάκων.

Ο σκληρός πυρήνας εξυφαίνει τις διαπλοκές, οι περιφερειακοί συνεργάτες
διαφθείρουν και διαφθείρονται και ­ το χειρότερο ­ αναπαράγουν τα ίδια
φαινόμενα, μέσω των αμειβόμενων αντιπροσώπων τους, σε όλους τους τομείς και σε
κάθε γωνιά της χώρας.

Η μεγάλη και περήφανη Ελλάδα αρχίζει και μικροδιαπλέκεται και ν’
(αυτο-)ταπεινώνεται από άκρου εις άκρον και από θεσμού εις θεσμόν, μιμούμενη
το παράδειγμα της ηγεσίας της.

Τόσο ανενδοίαστα, τόσο απροκάλυπτα, τόσο ανερυθρίαστα, που σου δημιουργείται η
εντύπωση ότι κάποιοι διευρύνουν τη συνενοχή για να συγ-καλύψουν κάτι που ούτε
ο ήλιος, ούτε ο λαός, ούτε ο χρόνος θα τους συγχωρέσουν: τη χαμένη ή
εκποιηθείσα πολιτική τους αξιοπρέπεια και ανεξαρτησία.

Υ.Γ.: Χειρότεροι των χειροτέρων οι εμφανιζόμενοι ως νέοι πολιτικοί. Μέσα στο
γιάπικο στυλ τους, παραφυλάει το πιο κάλπικο προσωπείο τής πλέον αμοραλιστικής
φιλοδοξίας. Εδώ, τώρα και για πάρτη τους: αυτό είναι το σύνθημα των τάχατες
τεχνοκρατών, τάχατες μη-κομματικών, τάχατες Ευρωπαίων σαραντάρηδων πολιτικών
του «σωλήνα των ΜΜΕ και των υπο-κρυπτόμενων χορηγών».

Ο Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής της Εγκληματολογίας στο Τμήμα
Επικοινωνίας και ΜΜΕ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.