Η αλήθεια στο Κόσοβο έχει πολλές όψεις

* ΚΟΣΟΒΟ

Στο τελευταίο μπλόκο του ΝΑΤΟ (αριστερά) οι Αμερικανοί στρατιώτες ελέγχουν, υποτίθεται, κάθε κίνηση. Λίγα μέτρα μετά, άνδρες του UCK έχουν στήσει (δεξιά) το δικό τους μπλόκο. Δύο χιλιόμετρα πιο πέρα οι Σέρβοι σταματούν κάθε αυτοκίνητο από και προς την ουδέτερη ζώνη

Η Λίντα είναι μόλις έξι χρόνων. Ο πατέρας της είναι ταξιτζής στο Γκιλιάν και
την παίρνει μαζί του για να έχει όσο το δυνατόν λιγότερα προβλήματα στο μπλόκο
των Σέρβων. Είναι αλβανόφωνος, μένει στο Πρέσεβο και είναι υποχρεωμένος να
περνάει κάθε πρωί τα μπλόκα των Σέρβων, των αυτονομιστών και αυτό του ΝΑΤΟ.

Η Λίντα κάθε φορά που ο πατέρας περιμένει υπομονετικά στην ουρά για έλεγχο,
κάθε φορά που τον βλέπει να σηκώνει τα χέρια ψηλά για να τον ψάξει ο μαύρος
στρατιώτης της KFOR, κολλάει το προσωπάκι της στο τζάμι και περιμένει. Είναι
το διαβατήριο του πατέρα της για να διασχίσει τη νεκρή ζώνη και να φτάσει στο
Κόσοβο. Στο αυτοκίνητό του έχει ακόμη τις παλιές σερβικές πινακίδες και αυτό
τον βοηθάει να κινείται πιο εύκολα.

Σαν τη Λίντα εκατοντάδες άτομα καθημερινά περιμένουν με τις ώρες για έλεγχο.
Οι ξένοι στρατιώτες είναι αυστηροί. Καταγράφουν κάθε κίνηση και δεν έχουν
καμιά διάθεση για διάλογο. Από την Πρίστινα και έως το Πρέσεβο η ίδια εικόνα.
Παντού ξένοι στρατιώτες με το όπλο στο χέρι. Σε όλες σχεδόν τις διασταυρώσεις
αστυνομικοί της KFOR ρυθμίζουν την κυκλοφορία.

Όλοι τούς έχουν συνηθίσει. Όλοι τούς αποδέχονται. Είναι πια για τους
αλβανόφωνους καθεστώς. Οι αστυνομικοί από τη Νιγηρία, τη Σουηδία, την Αμερική,
οι βαριά οπλισμένοι «παγκόσμιοι χωροφύλακες» είναι πια καθεστώς και κανείς δεν
διαμαρτύρεται γι’ αυτό. Άλλωστε στην Πρίστινα τα σημάδια από τους ΝΑΤΟϊκούς
βομβαρδισμούς σιγά – σιγά σκεπάζονται και μόνο το πολυώροφο κτίριο όπου
στεγαζόταν οι τηλεπικοινωνίες παραμένει κατεστραμμένο στο κέντρο της πόλης για
να θυμίζει τις επιδρομές των ΝΑΤΟϊκών.

Η ζωή έχει βρει τους ρυθμούς της. Ακόμη και τώρα που στη νεκρή ζώνη ανδρες του
UCPMB συγκρούονται με Σέρβους αστυνομικούς με κίνδυνο γενικότερης ανάφλεξης,
οι κάτοικοι της Πρίστινας δεν δείχνουν να επηρεάζονται. Όλοι εκτιμούν ότι το
Κόσοβο είναι πλέον ανεξάρτητο κράτος και τώρα έχουν κάθε δικαίωμα να χαρούν τη
ζωή.

Όμως στα χωριά από τη Μορίνα, στα σύνορα Αλβανίας – Κοσόβου, οι κάτοικοι
προσπαθούν να φτιάξουν ό,τι κατέστρεψε ο πόλεμος. Οι περισσότεροι προσπαθούν
να φτιάξουν τις κατεστραμμένες στέγες των σπιτιών. Να κτίσουν ό,τι
γκρεμίστηκε. Ανάμεσα στα σπίτια όπου η «ζωή ξαναγύρισε», υπάρχουν και πολλά
που παραμένουν μισοκατεστραμμένα. Κανένας δεν πλησιάζει σ’ αυτά. Είναι τα
σπίτια των Σέρβων που εγκατέλειψαν το Κόσοβο. Όπως λένε οι ξένοι στρατιώτες,
πολλοί Κοσοβάροι διατηρούν επαφές με τους Σέρβους που έφυγαν. Κρατούν τα
κλειδιά των σπιτιών, τα προστατεύουν. Κάποιοι ελπίζουν ότι σε δέκα χρόνια όλα
θα έχουν ξεχαστεί και πως οι Σέρβοι θα επιστρέψουν στα σπίτια τους.

Οι αυτονομιστές του Πρέσεβο όμως έχουν άλλη αποψη. «Όχι δεν είναι δυνατόν να
ζήσουμε με αυτούς», λέει ο Νετζέτ, ο 39χρονος αστυνομικός από το Τερνόστ.
Οπλισμένος σαν αστακός κινείται γρήγορα και αποφασιστικά. Αυτός είναι ο νόμος
στη Νεκρή Ζώνη. Δείχνει σημεία στα βουνά του Τερνόστ που πολέμησε τους
Σέρβους. Που τους έδιωξε. Δείχνει διαλυμένα αυτοκίνητα και καμαρώνει που
σκότωσε 12 αστυνομικούς με μια νάρκη. Δείχνει τα σπίτια που καταστράφηκαν.
Γελάει όταν στέκεται μπροστά σε ένα μικρό σπίτι χωρίς στέγη. Το ΝΑΤΟ το
βομβάρδισε από λάθος.

Είναι απόγευμα και βιάζεται. Πρέπει με το που θα σουρουπώσει να περάσει το
σερβικό μπλόκο και να βρεθεί στην οικογένειά του. Αν τα καταφέρει, το πρωί θα
είναι πίσω, θα φορέσει τη στολή του, θα πάρει το όπλο του για να ελέγξει όσους
διασχίζουν τη Νεκρή Ζώνη. Αλίμονο σε όποιον διαμαρτυρηθεί. Ο Νετζέτ είναι ο
νόμος και δεν το ‘χει σε τίποτα να διατάξει ακόμη και τη σύλληψη…

Αγνοεί τους ΝΑΤΟϊκούς που είναι ελάχιστα μέτρα απ’ αυτόν και προσπαθεί να
τρομοκρατήσει τους Σέρβους οι οποίοι επίσης απέχουν μερικές δεκάδες μέτρα από
το μπλόκο των αυτονομιστών. Παράλληλα προσπαθεί να τρομοκρατήσει και όσους
θέλουν να περάσουν από το μπλόκο των Σέρβων. Τους δίνει συμβουλές να προσέχουν
γιατί «αυτοί οι διάβολοι πυροβολούν από μακριά. Σφάζουν. Βιάζουν». Τα λέει και
κουνάει νευρικά τα χέρια του. Κάνει και αυτός την προπαγάνδα του και φαίνεται
πως έχει αντιγράψει τις μεθόδους των ΝΑΤΟϊκών. «Δεν με πιστεύετε», συνηθίζει
να λέει, «να, στο δίπλα χωριό σκότωσαν τρία μικρά παιδιά». Κανείς δεν θα μάθει
αν λέει αλήθεια ή όχι. Αλλά και κανείς δεν θέλει να μάθει. Η αλήθεια στο
Κόσοβο έχει πολλές όψεις…

Τα Σκόπια απέκλεισαν το ενδεχόμενο να μετεξελιχθούν σε διεθνικό κράτος

Ο εκπρόσωπος της κυβέρνησης της ΠΓΔΜ Αντόνιο Μιλοσόφσκι απέκλεισε χθες το
ενδεχόμενο να μετεξελιχθεί η χώρα σε διεθνικό κράτος, όπως ζητούν οι Αλβανοί.
«Τα θεμελιώδη άρθρα του Συντάγματος δεν μπορεί να αλλάξουν, δεν μπορεί να
εγκαταλειφθεί ο ενιαίος χαρακτήρας του κράτους μας», τόνισε ο Μιλοσόφσκι
μιλώντας στους δημοσιογράφους.

Οι Αλβανοί της ΠΓΔΜ αξιώνουν να καταστεί η αλβανική γλώσσα δεύτερη επίσημη
γλώσσα του κράτους και να χρησιμοποιείται και στο Κοινοβούλιο.

Η κυβέρνηση των Σκοπίων «δεν εξετάζει προς το παρόν μια τέτοια αλλαγή του
Συντάγματος και το θέμα δεν ετέθη καθόλου κατά την τελευταία επίσκεψη του
επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Χαβιέρ Σολάνα, στην ΠΓΔΜ», τόνισε ο
κυβερνητικός εκπρόσωπος. «Η κυβέρνηση είναι η μόνη αρμόδια να εξετάσει το
ενδεχόμενο αλλαγής του Συντάγματος», πρόσθεσε.

Έντονες επικρίσεις άρχισε να δέχεται η τακτική που ακολουθεί η κυβέρνηση της
ΠΓΜΔ για την αντιμετώπιση των Αλβανών ανταρτών στα σύνορα με το Κόσοβο μετά
τον θάνατο, την Πέμπτη, δύο αμάχων και ενός Βρετανού δημοσιογράφου στην
περιοχή, από πυρά όλμων που έπεσαν μέσα στο έδαφος του Κοσόβου. Παράλληλα,
αμφισβητήθηκε η δυνατότητα των ανδρών τής KFOR να ελέγξουν τις εξελίξεις στα
σύνορα ΠΓΜΔ-Κοσόβου.

Το ΝΑΤΟ έχει επικρίνει τόσο τη Σερβία, όσο και τη Ρωσία παλαιότερα, για τη
χρήση «δυσανάλογης» στρατιωτικής ισχύος εναντίον ανταρτικών ομάδων που φέρουν
ελαφρύ οπλισμό.

Πάντως, ανταποκριτές του Ρώυτερ στην περιοχή όπου σκοτώθηκε χθες ο
δημοσιογράφος του Ασόσιεϊτεντ Πρες μετέδωσαν ότι είδαν Αμερικανούς και
Πολωνούς στρατιώτες της KFOR να παρακολουθούν τον βομβαρδισμό των δυνάμεων της
ΠΓΔΜ από τις θέσεις τους κοντά στο χωριό Κρίβενικ. Αξιωματούχος του ΝΑΤΟ στα
Σκόπια αρνήθηκε ότι η KFOR είχε γνώση της κατάστασης στην περιοχή.