ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η «βαλκανιοποίηση» του Τύπου

Ύστερα από απουσία οκτώ μηνών, η «Λ’ Ουνιτά» βρίσκεται από χθες και πάλι
στα περίπτερα ­ και στο Διαδίκτυο. Θερμούς αγωνιστικούς χαιρετισμούς.

Νέα «Λ’ Ουνιτά»: ο διευθυντής Φούριο Κολόμπο ποζάρει δίπλα στον πρώην διευθυντή Μάσιμο Ντ’ Αλέμα

Σκληρά λόγια επιφυλάσσει για τον Τύπο της πατρίδας του ο Ιταλός συγγραφέας
Αλεξάντερ Στίλλε, σε άρθρο του που δημοσιεύεται στο αμερικανικό περιοδικό
Correspondence. Οι ιταλικές εφημερίδες ­ σημειώνει ­ καλύπτουν όλο το
φάσμα, από την άκρα Δεξιά ως την άκρα Αριστερά. Τα σχόλια, που περιέργως
δημοσιεύονται στην πρώτη σελίδα αντί για την τελευταία, είναι πιο «ζωντανά»
από τα αντίστοιχα αμερικανικά και υπογράφονται συχνά από σοβαρούς
διανοούμενους και πανεπιστημιακούς καθηγητές. Όποιος εξετάσει όμως σε βάθος
τον ιταλικό Τύπο, διαπιστώνει ότι είναι βαριά άρρωστος. Η υποτιθέμενη
ιδεολογική του ποικιλία προκαλεί κατάθλιψη. Παρά τις υπάρχουσες πολιτικές
διαφορές, τα πέντε ή έξι μεγάλα θέματα που εμφανίζονται καθημερινά στην πρώτη
σελίδα των πέντε ή έξι μεγαλύτερων εφημερίδων είναι όλα ίδια. Και συνήθως
περιγράφουν τις πράξεις των κυριότερων πολιτικών ηγετών της Ρώμης.

Ένας από τους λόγους που οι ιταλικές εφημερίδες δεν μπορούν να εξασφαλίσουν
έναν πυρήνα πιστών αναγνωστών, και αναγκάζονται να προσφέρουν βιντεοκασέτες
και CD, είναι η «συμβιωτική» τους σχέση με την πολιτική εξουσία. Αντί να
κάνουν ρεπορτάζ στις περιοχές όπου κυκλοφορεί η εφημερίδα, πολλοί
δημοσιογράφοι στήνονται στα σκαλιά του Κοινοβουλίου περιμένοντας να εμφανιστεί
κάποιος πολιτικός και να κάνει τη δήλωση της ημέρας. Παγιδευμένες στα
ιδεολογικά τους χαρακώματα και τα οικονομικά τους συμφέροντα, οι εφημερίδες
ζητούν από τους συντάκτες τους να σχολιάσουν αυτά που γίνονται στο
Κοινοβούλιο, και όχι στον τόπο. Όλα αυτά όμως ­ καταλήγει ο Στίλλε ­ οδηγούν
στη «βαλκανιοποίηση» του ιταλικού Τύπου.

Αυτήν ακριβώς τη βαλκανιοποίηση πρέπει να αποφύγετε, γράφει ο Ουμπέρτο Έκο
στον χαιρετισμό του που δημοσιεύτηκε στο χθεσινό πρώτο φύλλο της ανανεωμένης
Λ’ Ουνιτά. Όχι πως οι αμερικανικές εφημερίδες είναι καλύτερες από τις
ιταλικές: πιθανότατα είναι χειρότερες, με αυτή τη μανία τους για την τοπική
επικαιρότητα και την προκλητική άγνοιά τους για τον υπόλοιπο κόσμο. Είστε όμως
υποχρεωμένοι να διαλέξετε ανάμεσα στα δύο αυτά άκρα; Είστε αναγκασμένοι να
αφιερώνετε δύο σελίδες και τέσσερα άρθρα από ισάριθμους απεσταλμένους (που
φυσικά λένε όλοι το ίδιο πράγμα) είτε πρόκειται για την αυτοκτονία μιας
κόμισσας είτε για τη ληστεία μιας τράπεζας; Σκεφτήκατε ποτέ πως οι αναγνώστες
είναι πιο έξυπνοι απ’ όσο νομίζετε, πως έχουν ανάγκη από τα δώρα που
προσφέρετε επειδή βαριούνται να διαβάζουν μια εφημερίδα που αντιδρά στη
δολοφονία ενός κοριτσιού από τον φίλο της παίρνοντας συνέντευξη από τους
συμμαθητές τους, οι οποίοι (τι περίεργο!) εκφράζουν τον αποτροπιασμό τους;

Όποιος διαβάσει μια κακή αμερικανική εφημερίδα καταλαβαίνει γιατί βγήκε
πρόεδρος ο Μπους. Μήπως ανάλογη είναι η εξήγηση για την επικείμενη νίκη του Μπερλουσκόνι;