Τριπλέτα εμποδίων

Πυκνώνουν τα σύννεφα πάνω από την ελληνική οικονομία, καθώς η καθίζηση της
αμερικανικής οικονομίας φρενάρει τους ρυθμούς ανάπτυξης στην Ευρωζώνη.

Ο πρόεδρος της ΕΚΤ κ. Βιμ Ντούιζεμπεργκ

Οι εξελίξεις αυτές, σε συνδυασμό με τις πτωτικές τάσεις που επικρατούν στα
διεθνή χρηματιστήρια, αλλάζουν προς το δυσμενέστερο την πορεία των οικονομικών
μεγεθών, αλλά και το πλαίσιο άσκησης της οικονομικής πολιτικής στην Ελλάδα.

Τα πρώτα σημάδια πτώσης των ρυθμών ανάπτυξης που έκαναν την εμφάνισή τους στην
Ευρωζώνη σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη πτώση των μεγαλύτερων ευρωπαϊκών
χρηματιστηρίων, οδηγούν σε αναθεώρηση προς τα κάτω των προσδοκώμενων ρυθμών
ανάπτυξης της ευρωπαϊκής οικονομίας. Από την άλλη πλευρά, τα δεδομένα αυτά
προκαλούν ισχυρές πιέσεις στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να προχωρήσει τώρα ­
παρά τους αρχικούς σχεδιασμούς της ­ σε μείωση των επιτοκίων της, ώστε να
ενισχυθεί η ανάπτυξη και να αποφευχθεί το ενδεχόμενο της ύφεσης.

Αναθεώρηση

Ήδη στη Γερμανία και στη Γαλλία αναγκάστηκαν να αναθεωρήσουν προς τα κάτω τις
αρχικές προβλέψεις για τον ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης, ενώ το ίδιο αναμένεται
να κάνει και η Ελλάδα, αφού όλα δείχνουν ότι δεν πρόκειται να επιτευχθεί ο
στόχος για αύξηση του ΑΕΠ κατά 5% που έχει τεθεί για φέτος. Εξάλλου, στον
βαθμό που το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στη Φρανκφούρτη
εγκαταλείψει τις αρχικές προθέσεις του και προχωρήσει άμεσα σε πτώση των
επιτοκίων της τράπεζας στη διατραπεζική αγορά, κάθε άλλο παρά θα ευνοηθεί η
ελληνική οικονομία που ήδη έχει να αντιμετωπίσει ισχυρές πληθωριστικές πιέσεις
λόγω της πτώσης των εγχώριων επιτοκίων τούς τελευταίους μήνες πριν από την
ένταξή της στην ΟΝΕ. Το σκηνικό αυτό, το οποίο συνθέτουν οι χαμηλότεροι ρυθμοί
ανάπτυξης στην Ευρωζώνη και στην Ελλάδα, καθώς και η πτωτική πορεία των
χρηματιστηριακών αγορών, δεν ευνοεί ούτε την υλοποίηση του προγράμματος
ιδιωτικοποιήσεων – μετοχοποιήσεων, στο οποίο η κυβέρνηση έχει στηρίξει τις
προσπάθειες για μείωση του δημόσιου χρέους της χώρας κατά 5 ποσοστιαίες
μονάδες το 2001 (από το 103,9% στο 98,9% του ΑΕΠ).

Οι επιπτώσεις

Στελέχη των οικονομικών υπουργείων αλλά και τραπεζικοί παράγοντες τοποθετούν
σε τρία επίπεδα τις επιπτώσεις που δέχεται η ελληνική οικονομία, λόγω της
εξασθένησης των ρυθμών οικονομικής ανάπτυξης στην Ευρωζώνη και της νευρικής
κρίσης που πλήττει τα χρηματιστήρια. Οι επιπτώσεις αυτές, που καθιστούν
δυσμενέστερο το πλαίσιο άσκησης της οικονομικής πολιτικής και κάνουν ακόμη πιο
δύσκολη την επίτευξη των στόχων που έχουν τεθεί στο πρόγραμμα σταθερότητας και
ανάπτυξης, εντοπίζονται στα ακόλουθα σημεία:

1. Στην επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας σε
επίπεδα κάτω του στόχου που είχε τεθεί και προέβλεπε ότι το ΑΕΠ το 2001 θα
αυξηθεί με 5%. Η μείωση της οικονομικής δραστηριότητας θα έχει ως αποτέλεσμα
να μειωθεί και ο ρυθμός αύξησης των εσόδων του προϋπολογισμού. Στην περίπτωση
αυτή είναι δεδομένο ότι θα απαιτηθούν πρόσθετα μέτρα για την αναπλήρωση των
χαμένων εσόδων, ώστε να μην υπάρξει πρόβλημα όσον αφορά στην επίτευξη του
στόχου για το έλλειμμα. Ήδη όπως έχουν γράψει «ΤΑ ΝΕΑ», στο υπουργείο
Οικονομικών μελετούν σενάρια για έκτακτες περικοπές στις δαπάνες, ώστε να
καλυφθούν οι όποιες αποκλίσεις από τους στόχους.

2. την ενίσχυση των πληθωριστικών πιέσεων στην ελληνική οικονομία. Μια
μείωση των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στο αμέσως επόμενο
διάστημα θα δώσει το σήμα για μειώσεις επιτοκίων και από τις ελληνικές
τράπεζες, με αποτέλεσμα να αυξηθεί περαιτέρω η ζήτηση δανείων που τροφοδοτεί
τον πληθωρισμό. Ήδη, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα το δίμηνο Φεβρουαρίου – Μαρτίου
εμφάνισε ανοδικές τάσεις. Τον Φεβρουάριο αυξήθηκε στο 3,5% από 3,4%, ενώ τον
Μάρτιο στην καλύτερη περίπτωση πρόκειται να παραμείνει στα ίδια επίπεδα.

3. Στην υλοποίηση του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων. Και αυτό για δύο
λόγους. Πρώτον, λόγω των χαμηλών επιπέδων στα οποία βρίσκονται οι τιμές των
μετοχών στη Σοφοκλέους, που κάνουν ασύμφορη την εισαγωγή μετοχών των ΔΕΚΟ.
Δεύτερον, λόγω της πτώσης της κερδοφορίας των επιχειρήσεων στη Ευρωζώνη, στην
αμερικανική οικονομία αλλά και στην Ιαπωνία, αφενός λόγω της πτώσης
χρηματιστηρίων, αφετέρου λόγω της κάμψης της οικονομικής δραστηριότητας
παγκοσμίως. Αυτό είναι εμφανές ιδιαίτερα στον κλάδο της τηλεπικοινωνιών και
των αερομεταφορών, που αντιμετωπίζουν τη μεγαλύτερη πτώση κερδοφορίας σε
παγκόσμιο επίπεδο. Γι’ αυτό το νέο δυσμενέστερο οικονομικό περιβάλλον
αναμένεται να προσθέσει νέες δυσκολίες στην ιδιωτικοποίηση τόσο της Ολυμπιακής
Αεροπορίας όσο και του ΟΤΕ, για τις οποίες άλλωστε το ενδιαφέρον των ξένων
ομίλων είναι περιορισμένο.

Πιέσεις για μείωση επιτοκίων σελ. 34