Ναύτης βγήκε στη στεριά και… έβγαλε μαχαίρι

Το θέμα είναι…

Ότι τα στρατιωτικά δικαστήρια δεν δικάζουν μόνο αδικήματα που έχουν
τελεστεί κατά την εκτέλεση των καθηκόντων των στρατιωτικών, αλλά οποιοδήποτε
παράπτωμα διαπράττουν στην προσωπική τους ζωή. Από το πιο σοβαρό, που είναι η
ανθρωποκτονία, έως μια απλή εξύβριση του γείτονά τους. Και αν μεν το θύμα
είναι συνάδελφός τους (εφόσον ζει βεβαίως) δεν αισθάνεται μειονεκτικά. Αν όμως
τυγχάνει απλός ιδιώτης, τότε ενδέχεται να νιώσει έως και παρείσακτος. Το
αποτέλεσμα της δίκης ωστόσο δεν αποκλείεται να διαψεύσει τις ανησυχίες του,
αφού οι στρατιωτικοί δικαστές δεν διαφέρουν σε τίποτε από τους λειτουργούς τής
τακτικής Δικαιοσύνης ­ εκτός από το μισθολόγιο ­ ακόμη κι αν διακατέχονται από
αισθήματα αλληλεγγύης προς τους κατηγορουμένους.

<

«Δεν ξέρω αν έχω τύψεις για ό,τι έκανα. Μάλλον δεν έχω, αφού δεν ήθελα να το
κάνω… Έχουν περάσει τρία χρόνια από τότε και ακόμη ψάχνω να βρω το γιατί».

Υπηρετούσε τη θητεία του στο Πολεμικό Ναυτικό ο 19χρονος Γιώργος από το
Αγρίνιο και κάθε φορά που έβγαινε με άδεια δεν ήθελε να γυρίσει πίσω. Ήταν το
τρίτο παιδί της οικογένειας, με δύο αδελφές μεγαλύτερες που, όπως φαίνεται,
τον πρόσεχαν ιδιαίτερα. Περί τα τέλη Αυγούστου του 1994, ο νεαρός βρισκόταν
στο Αγρίνιο, όπου κατοικούσε με τους δικούς του. Οι παραθεριστές είχαν αρχίσει
να φεύγουν και έτσι η πόλη ξανάβρισκε τους συνήθεις ρυθμούς της.

Το μεσημέρι της 26ης Αυγούστου ο Γιώργος βρισκόταν στον ιδιωτικό ραδιοφωνικό
σταθμό της περιοχής ­ όπου έκανε εκπομπή όταν ήταν εκεί ­ όταν κάποιοι
αστυνομικοί πήγαν να τον συλλάβουν. Του ανακοίνωσαν πως τον θεωρούσαν υπαίτιο
μιας άγριας δολοφονίας που έγινε τη νύχτα και εκείνος ομολόγησε. Η είδηση
τάραξε την τοπική κοινωνία. Τα μέλη της οικογένειας του δράστη δεν μπορούσαν
να πιστέψουν ότι το καλό παιδί που όλοι γνώριζαν αφαίρεσε τη ζωή ενός γείτονα
με οκτώ μαχαιριές…

Το προηγούμενο βράδυ ο Γιώργος είχε περάσει αρχικά από μια καφετέρια και στη
συνέχεια πήγε σ’ ένα μπαρ, όπου έμεινε έως τα μεσάνυχτα παρέα με μια φίλη του.
Τη συνόδευσε στο σπίτι της και επέστρεψε στο μπαρ για να καθήσει άλλη μια ώρα.
Είχε πιει πολύ λίγο, είπαν όσοι τον συνάντησαν εκεί ­ «ήπια πολύ» ισχυρίστηκε
εκ των υστέρων ο ίδιος. Γύρισε πάντως στο σπίτι του να κοιμηθεί, αλλά ξαφνικά
ένιωσε την επιθυμία να ξαναβγεί.

Κάλεσε ένα ταξί τηλεφωνικώς, χωρίς να δώσει τη διεύθυνση του σπιτιού του. Είπε
να τον παραλάβει από τον παράπανω δρόμο. Το ταξί έφθασε γρήγορα και, αφού
επιβιβάστηκε ο νεαρός, κατευθύνθηκε προς ένα άλλο μπαρ, όπου ήταν η μία από
τις δύο αδελφές του. Μαζί του είχε πάρει ένα μαχαίρι από την κουζίνα, για να
αισθάνεται ασφαλής, όπως εξήγησε μετά.

«Καθ’ οδόν, χωρίς να μεσολαβήσει τίποτε, άρχισα να χτυπώ με το μαχαίρι τον
οδηγό. Δεν με προκάλεσε. Ούτε είπε ούτε έκανε κάτι. Ακόμη δεν μπορώ να εξηγήσω
γιατί το έκανα. Το σημείο ήταν ερημικό, αλλά δεν το επέλεξα», έλεγε στην
απολογία του ενώπιον του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου ο Γιώργος, τρία χρόνια
αργότερα και αφού ήδη εξέτιε ποινή ισόβιας κάθειρξης που του είχε επιβάλει το
Διαρκές Ναυτοδικείο Πειραιώς.

Θύμα τού ναύτη ήταν ο Κωνσταντίνος Κατσαρός, τον οποίο ο δράστης ­ όπως και η
οικογένειά του ­ γνώριζε φυσιογνωμικά επειδή ήταν γείτονες. Προηγούμενα δεν
είχαν. Και επομένως το έγκλημα παρέμεινε ανεξήγητο. Η περί ψυχικής νόσου
εκδοχή που προβλήθηκε στο δικαστήριο δεν επιβεβαιώθηκε από τους
πραγματογνώμονες ψυχιάτρους, οι οποίοι κατέρριψαν και τον ισχυρισμό του
κατηγορουμένου ότι δεν είχε επίγνωση του τί έκανε λόγω λήψης ηρεμιστικών
χαπιών και μεγάλης ποσότητας αλκοόλ. Αν είχε πράγματι συμβεί αυτό ­ είπαν οι
μάρτυρες ­ θα σερνόταν, δεν θα μπορούσε ούτε να περπατήσει. Ενώ όσοι τον είχαν
δει είπαν το αντίθετο. Γεγονός που προέκυπτε και από τις ενέργειές του.

Το δευτεροβάθμιο δικαστήριο ­ όπως και πρωτοδίκως ­ δεν του αναγνώρισε κανένα
ελαφρυντικό. Η ποινή της ισόβιας κάθειρξης παρέμεινε ως είχε.

Οικογενειακοί καβγάδες στο Ναυτοδικείο!

Ακόμη δεν είχε ξημερώσει καλά. Για το νοσοκομείο όμως ήταν ώρα έντασης. Η
38χρονη αποκλειστική νοσοκόμα είχε μόλις αρχίσει τη βάρδια της στο δωμάτιο του
ασθενούς στον οποίο προσέφερε τις υπηρεσίες της τις τελευταίες ημέρες, όταν
άκουσε φωνές από τον διάδρομο.

Ο άνδρας που την αναζητούσε ακουγόταν ιδιαίτερα εκνευρισμένος. Η ένταση της
φωνής του αναστάτωσε ολόκληρο τον όροφο. Κι ενώ οι νοσοκόμες δεν ήθελαν να του
πουν πού θα έβρισκε την εν διαστάσει σύζυγό του, τελικά αναγκάστηκαν να το
κάνουν προκειμένου να εξασφαλίσουν την ησυχία των ασθενών. Η Καλλιόπη
καταλήφθηκε από πανικό. Δεν είχε τρόπο να αποφύγει τη συνάντηση, της οποίας το
αντικείμενο γνώριζε εκ των προτέρων.

Δεν ήταν άλλωστε η πρώτη φορά που θα διαπληκτιζόταν έντονα με τον άλλοτε
σύζυγό της, που κάθε τόσο ­ όπως η ίδια έλεγε ­ την απειλούσε ότι δεν θα την
άφηνε να ξαναδεί το ανήλικο παιδί τους αν δεν του ικανοποιούσε η μητέρα της
κάποιες οικονομικές απαιτήσεις. Πολλές φορές μάλιστα είχε απευθύνει τις
απειλές του απευθείας στην πεθερά του, στην κατοχή της οποίας ήταν δύο
διαμερίσματα που αξίωνε να μεταβιβαστούν στο όνομά του.

Το γεγονός ότι η γυναίκα έσπευσε να τα μεταβιβάσει στην κόρη της πιστεύοντας
ότι ο γαμπρός της θα έπαυε να τις ενοχλεί, δεν βοήθησε σε τίποτε. Αντιθέτως
όξυνε την αντιδικία τους, που τελικά εκδικάστηκε από το Πενταμελές Ναυτοδικείο
Πειραιώς, αφού ο κατηγορούμενος είναι λιμενικός.

Με την απειλή ότι θα δημοσιοποιούσε δύο καταδικαστικές αποφάσεις για πορνεία
που είχαν εκδοθεί εις βάρος τής εν διαστάσει συζύγου του, απαιτούσε να του
καταβληθεί το ποσό των 50 εκατομμυρίων δραχμών, αξιώνοντας συγχρόνως να
παραιτηθούν μητέρα και κόρη από τα νόμιμα δικαιώματα που είχαν στο σπίτι που
έχτιζε εκείνος, όπου είχαν βάλει χρήματα με την προοπτική ­ προ του χωρισμού ­
να κατοικήσουν όλοι μαζί.

Το τελευταίο επεισόδιο ήταν αυτό που δημιουργήθηκε στο νοσοκομείο, όπου ο
λιμενικός απείλησε και πάλι την εν διαστάσει σύζυγό του, τραβώντας την βίαια
από το χέρι, ότι θα διέδιδε εκεί πως είχε καταδικαστεί στο παρελθόν για
πορνεία αν δεν έπαυε να διεκδικεί διατροφή για το παιδί, το ύψος της οποίας
είχε οριστεί από το δικαστήριο.

Η πολύωρη διαδικασία, στα πλαίσια της οποίας προκλήθηκε ένταση όταν οι
δικαστές δεν επέτρεψαν στον δικηγόρο πατέρα της νοσοκόμας να παρασταθεί ως
πολιτικώς ενάγων, επειδή είχε εξεταστεί ως μάρτυρας στην προδικασία, κατέληξε
στην αθώωση του κατηγορουμένου με ψήφους 3 έναντι 2.

Με λίγα λόγια…

Στη δικαιοδοσία των στρατιωτικών ποινικών δικαστηρίων υπάγονται όσοι είναι
στρατιωτικοί κατά τον χρόνο τέλεσης της πράξης, καθώς και οι αιχμάλωτοι
πολέμου, για οποιοδήποτε αδίκημα (και μη στρατιωτικό) εκτός εκείνων που
εξαιρούνται από τον νόμο. Σύμφωνα με το άρθρο 193 του Στρατιωτικού Ποινικού
Κώδικα οι στρατιωτικοί παραπέμπονται στα κοινά ποινικά δικαστήρια για μη
στρατιωτικά εγκλήματα που διαπράττουν κατά τη διάρκεια άδειας, αργίας ή
διαθεσιμότητας ­ όταν υπερβαίνει τους τρεις μήνες ­ ή κατά τη διάρκεια
λιποταξίας. Το ίδιο συμβαίνει όταν κατηγορούνται για πράξεις που υπάγονται στα
Τριμελή Εφετεία Κακουργημάτων (οικονομικά εγκλήματα, ληστείες, κακουργηματικές
παραβάσεις του νόμου περί ναρκωτικών κ.α.) ή για αδικήματα που διαπράττουν εις
βάρος οργάνων της Ελληνικής Αστυνομίας, όταν τα όργανα αυτά εκτελούν τα
καθήκοντά τους.

Παράλληλα οι στρατιωτικοί δεν δικάζονται από τα στρατιωτικά δικαστήρια για
παραβάσεις του τελωνειακού και του δασικού κώδικα και των νόμων περί θήρας και
αλιείας. Όσον αφορά τα εγκλήματα της ναυταπάτης, της πειρατείας και της
μονομαχίας, καθώς και όποια αξιόποινη πράξη τελείται κατά τη διάρκεια της
μονομαχίας, και αυτά υπάγονται στην αρμοδιότητα της τακτικής Δικαιοσύνης.
Παραβάσεις των φορολογικών νόμων και του αγορανομικού κώδικα ­ με εξαίρεση
κάποιες πράξεις ­ επίσης δικάζονται από μη στρατιωτικά δικαστήρια.

Τέλος στις εξαιρέσεις περιλαμβάνονται και οι παραβάσεις των νόμων για τη
διεξαγωγή εκλογών και δημοψηφισμάτων, όπως και τα πλημμελήματα και πταίσματα
που διαπράττουν οι στρατιωτικοί στο ακροατήριο οποιουδήποτε κοινού ποινικού
δικαστηρίου, αν αυτά δικαστούν αμέσως.

Ο Δημήτρης Χασλαρίδης είναι πρόεδρος του Αεροδικείου Αθηνών και γεν.
γραμματέας Ενώσεως Δικαστικών Λειτουργών Στρατιωτικής Δικαιοσύνης.