Δέσμη κοινωνικών μέτρων το καλοκαίρι

Το κοινωνικό πακέτο της προσεχούς τριετίας θα οριστικοποιηθεί τους επόμενους
δύο μήνες. Ήδη, το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους έχει ζητήσει απ’ όλα τα
υπουργεία να υποβάλουν φέτος τριετείς προϋπολογισμούς δαπανών, στο πλαίσιο της
προετοιμασίας του προϋπολογισμού του 2002. Μια πρώτη επεξεργασία των
προϋπολογισμών αυτών θα επιτρέψει στην κυβέρνηση να διαπιστώσει τα περιθώρια
χρηματοδότησης κοινωνικών δαπανών. Έτσι, αφού προσδιορισθεί μεταξύ άλλων το
ύψος των δαπανών του εξοπλιστικού προγράμματος και της Ολυμπιάδας, θα
αποφασισθεί και το ύψος των δαπανών κοινωνικής πολιτικής. Αυτές θα
κατανεμηθούν μεταξύ διαφόρων εναλλακτικών μέτρων, τα οποία επεξεργάζεται
κυρίως το υπουργείο Εργασίας.

«Σε δύο περίπου μήνες θα έχει προσδιορισθεί πού θα διοχετευθούν τα μεγάλα
ποσά», αναφέρει αρμόδια πηγή, που παρακολούθησε το θέμα από την αρχή, όταν
ανέκυψε το πρόβλημα χρηματοδότησης του εξοπλιστικού προγράμματος για την
προμήθεια των Eurofighter. Το πρόβλημα αυτό, αλλά και οι τεράστιες ανάγκες
χρηματοδότησης των έργων της Ολυμπιάδας, οδήγησαν στην απόφαση για
μεσοπρόθεσμο προγραμματισμό δαπανών.

Τα μέτρα κοινωνικής πολιτικής θα αφορούν π.χ. τη χορήγηση του οικογενειακού
επιδόματος και στους δύο συζύγους, αλλά και τη χορήγηση επιδομάτων σε
μονογονεϊκές οικογένειες και παροχές για τους πολύτεκνους. Έτσι, θα
διευκολύνουν την κυβέρνηση στην παρουσίαση των επώδυνων αλλαγών του
ασφαλιστικού συστήματος.

Μέχρι τις αρχές του καλοκαιριού, εξάλλου, θα είναι σαφέστερη και η εικόνα της
οικονομίας και συγκεκριμένα ο ρυθμός ανάπτυξης, η πορεία των εσόδων και των
δαπανών. Αυτά τα δεδομένα θα συνυπολογισθούν για να ληφθούν οι αποφάσεις.

Οπωσδήποτε, η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να μην ξεπεράσει την οροφή που της
θέτει το πρόγραμμα σταθερότητας. Ένα πρόγραμμα που έχει η ίδια καταρτίσει για
την περίοδο 2000-2004 και το οποίο προβλέπει δημοσιονομικό πλεόνασμα 0,5% του
ΑΕΠ το 2001, 1,5% του ΑΕΠ το 2002 και από 2% του ΑΕΠ το 2003 και το 2004.

Τα περιθώρια, επομένως, για πακέτα κοινωνικών παροχών δεν είναι ιδιαιτέρως
μεγάλα. Αλλά μπορούν να υπάρξουν, αν τα έσοδα αυξηθούν με τον ρυθμό που
προβλέπει η κυβέρνηση και αν οι λοιπές δαπάνες δεν ξεφύγουν από τους στόχους.

Το βρετανικό μοντέλο

Παράλληλα με τον τριετή αυτό προγραμματισμό, πάντως, προχωρεί και ένα πιο
μακρόπνοο σχέδιο, για τη δημιουργία συστήματος αξιολόγησης των δημοσίων
δαπανών.

Το σύστημα αυτό θα βοηθήσει την κυβέρνηση να αποφασίσει ποιες δαπάνες «πιάνουν
τόπο», δηλαδή οδηγούν στα επιθυμητά αποτελέσματα και συνεπώς χρειάζεται να
διατηρηθούν ή και να ενισχυθούν και ποιες δεν φέρνουν αποτελέσματα και πρέπει
να περικοπούν ή να αλλάξουν περιεχόμενο.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο κ. Β. Ράπανος, πρόεδρος του Συμβουλίου
Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων απαντώντας σε σχετικό ερώτημα, «θα μπορέσουμε να
δούμε για παράδειγμα αν τα κονδύλια που δόθηκαν στο υπουργείο Παιδείας για τη
σύνδεση των σχολείων με το Ίντερνετ διατέθηκαν πράγματι για τον σκοπό αυτό και
έγιναν οι συνδέσεις με το Ίντερνετ. Επίσης, να δούμε αν τα κονδύλια που
δόθηκαν για προσλήψεις προσωπικού στα νοσοκομεία είχαν ως αποτέλεσμα να
βελτιωθούν οι υπηρεσίες νοσηλείας στα νοσοκομεία. Κάθε χρόνο θα θέτουμε
συγκεκριμένους ποσοτικούς στόχους. Αν δεν επιτυγχάνονται, θα αποφασίζουμε
μήπως πρέπει να περικόπτονται οι σχετικές δαπάνες».

Το σύστημα αυτό θα βασιστεί, όπως είναι γνωστό, στο βρετανικό μοντέλο. Ήδη,
έχουν γίνει σχετικές συζητήσεις με το βρετανικό υπουργείο Οικονομικών και τις
επόμενες ημέρες αναμένεται να έρθει στην Αθήνα εκπρόσωπός του, που θα
συνεργαστεί με το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους για την προσαρμογή του
βρετανικού συστήματος στα ελληνικά δεδομένα.

Η όλη εργασία θα γίνει σε τρία στάδια. Πρώτα θα προσδιοριστούν οι στόχοι, στη
συνέχεια θα γίνει η ποσοτικοποίησή τους και θα ακολουθήσει μια πιλοτική
εφαρμογή, εντός του 2002. Το σύστημα θα αρχίσει να εφαρμόζεται συστηματικά και
σε όλα τα υπουργεία από το 2003, μαζί με την έναρξη εφαρμογής του νέου
φορολογικού συστήματος.

Πάντως, ο κ. Ράπανος διευκρινίζει ότι τα αποτελέσματα των αξιολογήσεων αυτών
δεν θα δεσμεύουν την κυβέρνηση ως προς τις αποφάσεις που θα πάρει. Έτσι,
μπορεί μια δαπάνη να μην αποδίδει, αλλά να αποφασισθεί ότι θα διατηρηθεί για
λόγους κοινωνικής πολιτικής. «Άλλο η πολιτική και άλλο η αξιολόγηση δαπανών»,
υποστηρίζει ο κ. Ράπανος. «Η αξιολόγηση είναι απλώς ένα τεχνικό εργαλείο».