Προσεχώς… πατριώτες

<

Οι νεαροί Ρώσοι σε λίγο θα παίζουν στο κομπιούτερ παιχνίδια που σχεδίασε η
ρωσική κυβέρνηση με μυθικούς ήρωες που κατατροπώνουν δράκους. Οι μεγάλοι θα
παίζουν στη νέα κρατική λοταρία που θα λέγεται «Ρώσος πατριώτης».

Οι επιχειρήσεις και τα σχολεία θα πάρουν ονόματα από το πάνθεον των σοβιετικών
ηρώων. Οι συγγραφείς και οι κινηματογραφιστές θα παίρνουν βραβεία για την
υποστήριξή τους στην πατρίδα. Ένα διεθνές φεστιβάλ σλαβικής νεολαίας θα γίνει
στα σύνορα με την Ουκρανία και τη Λευκορωσία. Ένα αυτοκινητικό ράλι θα
διεξαχθεί σε επιλεγμένες «ηρωικές πόλεις».

Όλα αυτά αποτελούν μέρος ενός νέου προγράμματος, με τη βούλα του προέδρου
Πούτιν, που σκοπό έχει να αποκαταστήσει τον πατριωτισμό σε μια χώρα όπου το
συλλογικό Εγώ υπέστη βαριά πλήγματα στα δέκα χρόνια που η Ρωσία μεταβλήθηκε
από παγκόσμια υπερδύναμη σε αποδέκτη διεθνούς οικονομικής βοήθειας.

Το πρόγραμμα της «Πατριωτικής διαπαιδαγώγησης των πολιτών της Ρωσικής
Ομοσπονδίας» αποτελεί την τελευταία προσπάθεια του προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν
να αναβιώσει το μεγαλείο της Ρωσίας ­ ή τουλάχιστον να δώσει μια γεύση από
αυτό. Ήδη από πέρυσι, ο πρώην πράκτορας της KGB άρχισε την παλινόρθωση των
παλαιών πανίσχυρων συμβόλων, αναρτώντας αναμνηστική πλάκα για τον Σοβιετικό
ηγέτη και αρχηγό της KGB Γιούρι Αντρόποφ και επαναφέροντας τον σοβιετικό
εθνικό ύμνο. Το πολιτικό κόμμα του Πούτιν, η Ενότητα, συγκρότησε οργάνωση
νεολαίας που μερικοί τη συγκρίνουν με την Κομσομόλ της κομμουνιστικής
περιόδου.

Οι υποσχέσεις

Μολονότι ο Ρώσος πρόεδρος έχει υποσχεθεί να διατηρήσει την οικονομία της
αγοράς και να προωθήσει μεταρρυθμίσεις στη φορολογία, τη δικαιοσύνη και τους
νόμους περί ιδιοκτησίας, πιστεύει ότι υπάρχουν στοιχεία της σοβιετικής ζωής
για τα οποία οι Ρώσοι πρέπει να νιώθουν υπερήφανοι. Επί προεδρίας Πούτιν, το
Κρεμλίνο προσπαθεί να ανακτήσει τον έλεγχο των μέσων μαζικής ενημέρωσης, να
εκμηδενίσει τα μικρά πολιτικά κόμματα και να συγκεντρώσει τις υπηρεσίες
ασφαλείας της χώρας.

Στη Ρωσία, ο πατριωτισμός ήταν ανέκαθεν μια πανίσχυρη δύναμη, από την εποχή
των πρώτων τσάρων. Αυτός βοήθησε στη νίκη κατά της ναζιστικής Γερμανίας, στον
Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο. Όμως, επίσης, χρησιμοποιήθηκε για να δικαιολογήσει
τις ακρότητες του σταλινισμού.

Η κυβέρνηση έχει αποθέσει μεγάλες ελπίδες σε αυτό το πρόγραμμα, το οποίο «θα
προαγάγει την κοινωνική σταθερότητα, την αποκατάσταση της εθνικής οικονομίας,
την ενίσχυση του αμυντικού δυναμικού της χώρας και την ενότητα και συνεργασία
των λαών της Ρωσικής Ομοσπονδίας», όπως αναφέρεται σε σχετική εγκύκλιο.

Εκείνο που μένει αδιευκρίνιστο είναι πώς ακριβώς θα πραγματοποιηθούν όλα αυτά.
Με πρόθετες πιστώσεις 6 εκατομμυρίων δολαρίων, τα υπουργεία Παιδείας,
Πολιτισμού και Άμυνας θα συνεργαστούν για να βρουν τρόπους να προωθήσουν τον
πατριωτισμό με εκθέσεις σε μουσεία, βιντεοταινίες και εορταστικές εκδηλώσεις.

Το πρόγραμμα παρουσιάζεται σε μια περίοδο που πολλοί νέοι προσπαθούν να
αποφύγουν την κατάταξη στον στρατό, ο οποίος μάχεται ακόμη με τους αντάρτες
της Τσετσενίας. Οι οργανωτές λένε ότι θέλουν να εμπνεύσουν τις επερχόμενες
γενεές με την ένδοξη ιστορία του ρωσικού στρατού.

Η κυβέρνηση πιστεύει ότι η αυξανόμενη φτώχεια και η απώλεια των πνευματικών
αξιών έχουν οδηγήσει στην έκπτωση του παραδοσιακού ρώσικου πατριωτισμού. Ο
πρόεδρος Πούτιν θεωρεί ότι η κατάρρευση του σοβιετικού προπαγανδιστικού
μηχανισμού άφησε στη νεολαία της χώρας ένα δυσαναπλήρωτο κενό. Τώρα, το
Κρεμλίνο πιστεύει πως ήρθε επιτέλους η ώρα για να ξαναρχίσουν οι Ρώσοι να
σέβονται τον εαυτό τους.

Οράματα επιστροφής στο παρελθόν

Πάντως, τα σχέδια του Κρεμλίνου για αποκατάσταση της χαμένης ρωσικής
υπερηφάνειας μοιάζουν κάπως με επιστροφή στο παρελθόν. Μπορεί στον σοβιετικό
εθνικό ύμνο να άλλαξε τα λόγια, όμως ο Πούτιν επανέφερε την υποχρεωτική
στρατιωτική εκπαίδευση για τους μαθητές και τις μαθήτριες. Τα Μέσα Μαζικής
Ενημέρωσης καθοδηγούνται να μη διαστρεβλώνουν την πατριωτική ιστορία και
παροτρύνονται να παράγουν εκπομπές πατριωτικού περιεχομένου. Επίσης, πρέπει να
προβάλλουν θετικά πρότυπα για τις διάφορες κοινωνικές ομάδες.

Αναφερόμενος στους πατριωτικούς οραματισμούς της κυβέρνησης, Ρώσος ανώτατος
αξιωματούχος είπε ότι η αφαίρεση της «δυτικής βρωμιάς» από την τηλεόραση θα
ήταν ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση.