ΣΚΑΚΙ

Γκάρι Κασπάροφ. Εδώ και τρία χρόνια δεν έχει τερματίσει δεύτερος σε τουρνουά

Περισσότεροι από 700 παίκτες πήραν μέρος στο φετινό τουρνουά Capelle la
Grande, που πραγματοποιείται κάθε χρόνο στη μικρή αυτή πόλη της Γαλλίας, κοντά
στη Δουνκέρκη. Νικητής αναδείχτηκε ο τέως Σοβιετικός και νυν Βέλγος Τσουτσέλοφ
(2.539), σε ισοβαθμία με τον Νορβηγό Γκάουζελ (2.481). Οι δύο παίκτες
συγκέντρωσαν από 7,5 βαθμούς σε 9 αγώνες, έναντι 7 των Φρεσινέ (Γαλλία,
2.581), Σούλσκις (Λιθουανία, 2.501), Ιμπραγκίμοφ (Ρωσία, 2.571), Σαβτσένκο
(Ουκρανία, 2.519), Μοϊσεένκο (Ουκρανία, 2.550), Νίλσεν (Δανία, 2.585), Αρονιάν
(Αρμενία, 2.522), Λούτερ (Γερμανία, 2.544), Γκράμπαρτσικ (Πολωνία, 2.495). Ο
Σπύρος Σκέμπρης δεν κατάφερε κάτι καλύτερο από το να καταταγεί 133ος,
συγκεντρώνοντας 5,5 βαθμούς σε 9 αγώνες. Είναι, πάντως, αλήθεια ότι τα
πράγματα δεν ήταν καθόλου εύκολα καθώς πήραν μέρος 92 γκραν μετρ, 72 διεθνείς
μετρ και 418 παίκτες με διεθνές ΕΛΟ, από τους οποίους οι 122 είχαν ΕΛΟ πάνω
από 2.400. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Γκούρεβιτς, με ΕΛΟ 2.694, τερμάτισε
41ος, ο Σαλτάεφ (2.511) 96ος, ο Καχεϊσβίλι (2.556) 106ος, ο Χέμπντεν (Αγγλία,
2.552) 118ος και ο κορυφαίος Τούρκος σκακιστής Σουάτ Αταλίκ (2.543) στην 197η
θέση!

Στους 702 παίκτες υπάρχει και… γυναικεία «ποσόστωση»: 68 παίκτριες ή ποσοστό
10%. Πάλι καλά. Στα ελληνικά τουρνουά πολλές φορές και μόνο μία γυναικεία
παρουσία είναι γεγονός…

Η… προπαγάνδα

Στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού «Propaganda», μιας «6μηνιαίας επιθεώρησης
για την πραγμάτωση της Τέχνης και της Φιλοσοφίας» (εκδόσεις «Οξύ») περιέχονται
και δύο πολυσέλιδα κείμενα σκακιστικού περιεχομένου ­ πιθανόν λόγω της
ιδιαίτερης αγάπης που έχει προς το σκάκι ο διευθυντής του περιοδικού
Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης. Το ένα κείμενο είναι εν μέρει γνωστό σε ορισμένους
σκακιστικούς κύκλους καθώς βασίζεται σε μια ομιλία του συγγραφέα του, του Ηλία
Κουρκουνάκη, το 1996, στον Σύνδεσμο Αιγυπτιωτών Ελλήνων. Τιτλοφορείται «Η
Σοβιετική Σχολή στο Σκάκι» και περιγράφει, σε 11 πυκνογραμμένες σελίδες, το
φαινόμενο της κυριαρχίας των Σοβιετικών στο σκάκι επί 50 χρόνια, «φαινόμενο
μοναδικό στην ιστορία του αθλητισμού και απίθανο να επαναληφθεί ποτέ σε
οποιοδήποτε άθλημα», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο γνωστός διεθνής μετρ και
συγγραφέας.

Το δεύτερο κείμενο μας αιφνιδιάζει. Τιτλοφορείται «ο Μπέκετ, ο Ντυσάν, και το
σκάκι στη δεκαετία του 1930» και είναι γραμμένο από τον Andrew Hugill
(μετάφραση: Βασίλης Κόρκας). Αποτελεί στην ουσία ερμηνεία του βιβλίου του
Μπέκετ «Τέλος της παρτίδας», όπου, χωρίς να δηλώνεται ρητά, η πλοκή ακολουθεί
τον ρυθμό ενός συγκεκριμένου σκακιστικού φινάλε. Για να οδηγηθεί, όμως, στην
ανάλυση ετούτη, ο αρθρογράφος αναλύει πρώτα τα λογικώς προηγούμενα: το εν λόγω
φινάλε βασιλιάδων και πιονιών που προέκυψε σε παρτίδα Λάσκερ – Ράιχελμ, αλλά
και το βιβλίο του φημισμένου εικαστικού καλλιτέχνη Μαρσέλ Ντυσάν (το έγραψε
μαζί με τον Βιτάλι Χάλμπερστατ) «Η συμφιλίωση της οποζισιόν και των σύστοιχων
τετραγώνων», με το οποίο φαίνεται να συνομιλεί το βιβλίο του Μπέκετ. Διάφοροι
παράξενοι διάλογοι από το «Τέλος της παρτίδας» εξηγούνται, αν έχει κανείς
υπόψη του το βιβλίο του Ντυσάν αλλά και το έργο του «Μεγάλο γυαλί», κυρίως,
όμως, αν έχει υπόψη του το συγκεκριμένο άρθρο. Το κείμενο για κάποιους θα
είναι σπαζοκεφαλιά, κρατάει, όμως, την άκρη ενός νήματος.

Αήττητος εδώ και τρία χρόνια

Ο Γκάρι Κασπάροφ, εδώ και τρία χρόνια, δεν έχει τερματίσει δεύτερος σε
τουρνουά. Η τελευταία φορά που είχε συμβεί κάτι τέτοιο ήταν στο Λινάρες το
1998. Συνεχείς πρωτιές ή ισοβαθμίες στην πρώτη θέση δείχνουν ότι, ακόμη και με
το δεδομένο της ήττας του από τον Κράμνικ στο ματς του Λονδίνου, πολύ δύσκολα
μπορεί να αμφισβητηθεί η πρωτοκαθεδρία του στο παγκόσμιο σκάκι. Το αποτέλεσμα
στο φετινό Λινάρες, παρά την απουσία των Κράμνικ και Ανάντ, είναι από τα πλέον
εντυπωσιακά. Τρεις βαθμοί διαφορά σε ένα τουρνουά 10 γύρων συν το γεγονός ότι
όλοι οι άλλοι ισοβάθμησαν από τη δεύτερη μέχρι την τελευταία θέση δείχνουν με
τον πιο εύγλωττο τρόπο την ιεραρχία του παγκόσμιου σκακιού. Και είναι παράδοξο
το γεγονός ότι ο Κασπάροφ, ίσως στην ωριμότερη περίοδο της καριέρας του, έχασε
τόσο καθαρά το ματς από τον Κράμνικ. Η παρτίδα που ακολουθεί είναι από τον
τελευταίο γύρο του Λινάρες:

Κασπάροφ (2.849)-Γκρίσουκ (2.663), κλασική σικελική 1. ε4 γ5 2. Ιζ3 Ιγ6 3. δ4
γ: δ4 4. Ι: δ4 Ιζ6 5. Ιγ3 ε6 6. Ι: γ6 β: γ6 7. ε5 Ιδ5 8. Ιε4 Αβ7 9. Αε2 γ5 10.
Ο-Ο Βγ7 11. Ιδ6+ Α: δ6 12. ε: δ6 Βγ6 13. ζ3 γ4 14. Βδ4 Ο-Ο 15. Α: γ4 Πζγ8 16.
Α: δ5 Β: δ5 17. Β: δ5 Α: δ5 18. Πζ2 Πγ6 19. Αζ4 Παγ8 20. Πγ1 Πα6 21. α3 ζ6 22.
Αε3 Πα4 23. Πα1 ε5 24. β3 Πα6 25. γ4 Αε6 26. Πδ2 Πβ8 27. Πδ3 Πβ7 28. η4 θ5 29.
θ3 θ: η4 30. θ: η4 ζ5 31. Αγ5 Πγ6 32. β4 ζ: η4 33. ζ: η4 Πγ8 34. Πε1 Α: γ4 35.
Πγ3 Αβ5 36. Π: ε5 Πζ8 37. Α: α7 Αγ6 38. Αε3 Πββ8 39. Αη5 Πβ5 40. Πγγ5 Πβ6 41.
β5 Αζ3 42. Αε7 Πα8 43. Πη5 Π: α3 44. Αζ6 Ρζ7 45. Αβ2 1-0.