ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ Πρόκληση για επιτάχυνση των αλλαγών

Συμπληρώθηκαν φέτος είκοσι χρόνια από την ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή
Ένωση (Ε.Ε.) την 1η Ιανουαρίου 1981. Στα είκοσι χρόνια έγιναν πολλά και
σημαντικά. Η Ελλάδα, όταν μπήκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση με χαμηλή πολιτική
συναίνεση και οξύτατες διαρθρωτικές αδυναμίες, αντιμετώπισε ιδιαίτερα δύσκολα
προβλήματα προσαρμογής στις απαιτήσεις του ενοποιητικού συστήματος. Ο
εξευρωπαϊσμός της χώρας υπήρξε επίπονη και ασυνεχής διαδικασία. Η ευρωπαϊκή
μας πολιτική υπήρξε, ιδιαίτερα τα πρώτα χρόνια, επιφυλακτική έως εχθρική σε
σημαντικές πτυχές της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Για σημαντικό χρονικό διάστημα, η
χώρα περιγραφόταν ως το «μαύρο πρόβατο» της Ε.Ε.

Όλα αυτά όμως ανήκουν στο παρελθόν. Η Ελλάδα είναι σήμερα στην πρωτοπορία των
κρατών-μελών της Ένωσης («χώρα ευρώ»). Αυτό σημαίνει ότι, ως χώρα-μέλος της
Ένωσης, τελικά πετύχαμε. Δεν σημαίνει ότι λύσαμε όλα τα προβλήματά μας (ούτε
θα μπορούσε να γίνει κάτι τέτοιο ­ η Ένωση δεν είναι πανάκεια). Αλλά πετύχαμε
να έχουμε «καθαρές εισπράξεις» πόρων από την Ένωση που φθάνουν τα 4 δισ. ευρώ
ετησίως, περίπου. Πετύχαμε τη συμμετοχή μας στο ευρώ (κάτι που φάνταζε ουτοπία
μόλις πριν από λίγα χρόνια). Πετύχαμε τα Μεσογειακά Ολοκληρωμένα Προγράμματα
(ΜΟΠ), την πολιτική συνοχής και γεωργικής ανάπτυξης. Πετύχαμε να ανοίξουμε τον
δρόμο για την ένταξη της Κύπρου στην Ένωση. Πετύχαμε, τη στιγμή που κατέρρεαν
όλα τα Βαλκάνια, να είμαστε νησίδα σταθερότητας, δημοκρατίας και ευημερίας
στην περιοχή, μέρος της διαδικασίας επίλυσης των προβλημάτων και όχι μέρος του
προβλήματος (αν και ορισμένοι το επεδίωξαν). Πετύχαμε την ενσωμάτωση της
έννοιας των εξωτερικών συνόρων στη Συνθήκη της Ένωσης και την προοδευτική
κατοχύρωση της ασφάλειάς μας. Κυρίως πετύχαμε να βγούμε από την ιστορική μας
απομόνωση, να κατακτήσουμε μια θέση στην Ευρώπη, ισχυρή και αξιόπιστη, να
κλείσουμε το χάσμα Ανατολής – Δύσης και να περάσουμε οριστικά στη «ζώνη
δημοκρατίας, σταθερότητας και ευημερίας» της υφηλίου. Και αυτό δεν είναι λίγο.
Και αυτό συνιστά λόγο αισιοδοξίας για το μέλλον της χώρας.

Συνιστά όμως και πρόκληση και ευθύνη για την επιτάχυνση των διαρθρωτικών
αλλαγών για τον καθολικό εκσυγχρονισμό της χώρας.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.