ΔΡΟΜΟΙ

Η ΠΓΔΜ…

… ­ τόσα αρχικά και ούτε όνομα ακόμη! ­ βρίσκεται σήμερα μπροστά σε μια πολύ
πιο σοβαρή κρίση από εκείνη που είχε αντιμετωπίσει κάποτε με το ελληνικό
εμπάργκο. Οι αλβανόφωνοι αυτής της χώρας ζούσαν πάντα καλύτερα από τους
Κοσοβάρους αδελφούς τους. Με τη σχετική ευημερία και την υψηλή γεννητικότητα
έγιναν πλειοψηφία στη Δυτική ΠΓΔΜ. Οι πρώτες σοβαρές προειδοποιήσεις δόθηκαν
το 1998, όταν οι αλβανόφωνοι Κοσοβάροι ξεσηκώθηκαν κατά των Σέρβων. Και
ύστερα, το 1999, όταν το ΝΑΤΟ «ανέλαβε» την υπόθεσή τους. Στον πόλεμο, η ΠΓΔΜ
πλημμύρισε από αλβανόφωνους πρόσφυγες, τόσο που οι υπόλοιπες εθνότητες έγιναν
σχεδόν μειοψηφία στη χώρα.

Η συστηματική…

… εκκαθάριση του Κοσσυφοπεδίου από όλους τους μη αλβανόφωνους ­
τουρκόφωνους, Τσιγγάνους, σλαβόφωνους μουσουλμάνους και κυρίως Σέρβους ­
πραγματοποιήθηκε θριαμβευτικά από τον UCK. Όταν πια ολοκληρώθηκε, οι
αλβανόφωνοι έβαλαν πόδι στο εσωτερικό της Σερβίας. Η ένταση κλιμακώθηκε
πέρυσι, όταν, μετά την πτώση του Μιλόσεβιτς, η Γιουγκοσλαβία έγινε πιο δεκτική
στις ΝΑΤΟϊκές πιέσεις. Έτσι, οι αλβανόφωνοι κατέλαβαν την ­ υποτίθεται ­
«αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη» κατά μήκος των συνόρων με το Κοσσυφοπέδιο. Όταν
απέτυχαν να εκκαθαρίσουν και τον τελευταίο σερβικό θύλακο στο Κοσσυφοπέδιο,
όταν υποχρεώθηκαν να περιμένουν μέχρι να δουν τι θα απογίνει το Μαυροβούνιο,
όταν αναχαιτίστηκαν από τον γιουγκοσλαβικό στρατό στον Βορρά, ο μοναδικός
δρόμος για να συνεχίσουν οι αλβανόφωνοι τα αλυτρωτικά σχέδιά τους οδηγούσε
στον Νότο, στην ΠΓΔΜ. Ο χάρτης που καταγράφει αυτά τα αλβανικά σχέδια ­ και
γράφει γι’ αυτόν ο Σερβοβόσνιος δημοσιογράφος Νεμπόισα Μάλιτς ­ περιλαμβάνει
το Κοσσυφοπέδιο, ένα μεγάλο τμήμα του εσωτερικού της Σερβίας, ένα μέρος του
Μαυροβουνίου και της Ελλάδας και περίπου τη μισή ΠΓΔΜ.

Οι αλβανόφωνοι…

… ακολουθούν τον δρόμο της ελάχιστης αντίστασης, χτυπούν εκεί όπου
υπολογίζουν πως έχουν τις περισσότερες πιθανότητες να πετύχουν, με την πρόθεση
να επαναλάβουν το εγχείρημα του Κοσσυφοπεδίου. Αν συμβεί αυτό, το αμερικανικό
ινστιτούτο «Cato» πιστεύει πως το ΝΑΤΟ δεν θα σταθεί το ίδιο τυχερό όπως
στάθηκε στο Κοσσυφοπέδιο. Γι’ αυτό καλεί τις ΗΠΑ να αποχωρήσουν το συντομότερο
δυνατόν από τα Βαλκάνια. Να κάνουν δηλαδή αυτό που είχε υποσχεθεί προεκλογικά
η Κοντολίζα Ράις, η σύμβουλος του Τζορτζ Μπους ­ όσο υπάρχει ακόμη καιρός για
μια αξιοπρεπή έξοδο ­ πριν εμπλακούν σε μια άχαρη, επικίνδυνη και ατέρμονα
αποστολή.

Οι αποσχιστικοί…

… πόλεμοι της Γιουγκοσλαβίας πέρασαν αφήνοντας σχετικά αλώβητη την ΠΓΔΜ.
Έστω και μικρός, ο στρατός της είναι σε θέση να τα βγάλει πέρα με τον UCK ­
εκτός αν οι αλβανόφωνοι ξεσηκωθούν και συνταχθούν με τους αντάρτες που πέρασαν
τα σύνορα στο τέλος Φεβρουαρίου. Η κυβέρνηση των Σκοπίων δεν μπορεί να
περιμένει βοήθεια από το ΝΑΤΟ, το οποίο έχει ήδη αρχίσει να νίπτει τας χείρας
του ­ μπορεί όμως να περιμένει εμπόδια. Η μοναδική βοήθεια θα μπορούσε να
προέλθει είτε από τη Σερβία είτε από την Ελλάδα. Πώς να βοηθήσεις όμως μια
χώρα που δεν ξέρεις ακόμη πώς να πεις το όνομά της;