ΔΡΟΜΟΙ

Η συγκίνησή μας…

… δεν περιγράφεται, καθώς διαπιστώνουμε πόσο πολύ μας ταιριάζουν όλα αυτά τα
ευγενικά και υψηλά αισθήματα που κάνουν τη Δύση να ανατριχιάζει μπροστά στην
κακία των Ταλεμπάν. Τι είναι αυτό, Βούδας; Πάρτον κάτω. Κι άλλος Βούδας; Δώσ’
του. Χύνουμε τα δάκρυά μας μέσα στο ποτήρι μας και ύστερα πίνουμε από αυτό για
καθετί «υψηλό και ωραίο». Γιατί ξέρουμε να αναζητούμε το υψηλό και το ωραίο
ακόμη και μέσα στην πιο σιχαμερή βρωμιά, ξέρουμε να πίνουμε στην υγειά του,
ξέρουμε να ζητάμε γι’ αυτό τοn σεβασμό από τους άλλους, να τους ζητάμε να πουν
για μας: «Να, αυτός ο άνθρωπος είναι κάποιος! Βλέπεις πάνω του αυτό το κάτι
άλλο!».

Η οργή μας…

… ξεσπάει ασυγκράτητη, καθώς βλέπουμε τους ισλαμιστές του Αφγανιστάν να
καταστρέφουν ένα μέρος από την πολιτιστική κληρονομιά της ανθρωπότητας. Με
πόση αγάπη, Θεέ μου, τα αγκαλιάζαμε αυτά εμείς οι δυτικοί, που ξέρουμε να
αναγνωρίζουμε καθετί «υψηλό και ωραίο» και που γι’ αυτό ακριβώς ξέραμε πάντα
να βάζουμε τους άλλους να αναγνωρίζουν την ανωτερότητά μας. Μπροστά σε τόση
αθλιότητα ονειρευόμαστε κιόλας πως κατατροπώνουμε τις αντιδραστικές δυνάμεις
στο Αούστερλιτς, πως σηκώνουμε ψηλά τη σημαία της ανθρωπιάς, πως παιανίζουμε
εμβατήρια. Ύστερα πια, αφού έχει αποκατασταθεί η τάξη, δίνεται αμνηστία και ο
«πραγματικός» άνθρωπος αποκαθίσταται και αυτός στην «πραγματική» ουσία του.

Το ονειροπόλημα…

… όμως σταματάει εδώ, γιατί η βρωμιά είναι τόσο σιχαμερή που δεν μπορεί να
κρύψει την υποκρισία. Δεν μπορεί να κρύψει πως οι δυτικοί που τώρα πίνουν τα
δάκρυά τους μέσα από το ποτήρι τους, μόλις πριν από δύο χρόνια ισοπέδωναν με
τις βόμβες τους τα μοναστήρια της Γκρατσάνιτσα (14ος αιώνας), της Ρακοβίτσα
(17ος αιώνας), του Πετροβαραντίν (18ος αιώνας), της Αγίας Μητέρας της
Κοζάνιτσα (12ος αιώνας), του Αγίου Νικολάου της Κουρσούμλιγια (12ος αιώνας),
του Αρχαγγέλλου Γαβριήλ της Ζεμίν, το Πατριαρχείο του Πετς, τα μνημεία του
Μπογκούτοβατς, της Καντίνιατσα, του Γκούτσεβο και του Κραγκούγιεβατς, τα
ορθόδοξα νεκροταφεία της Γκνίλιανε και της Πρίστινα, τις εκκλησίες του Αγίου
Μάρκου και της Αγίας Τριάδος του Βελιγραδίου, το μουσείο του Νόβι Σαντ.

Ο ανθρωπάκος…

… του Ντοστογιέφσκι έγραφε για την εποχή του βλέποντας γύρω του να χύνεται
κεφάτα το αίμα σαν να ήταν σαμπάνια: «Τι είναι εκείνο που ημερεύει μέσα μας ο
πολιτισμός; Ο πολιτισμός αναπτύσσει στον άνθρωπο μονάχα μια πολύπλευρη
ευαισθησία, στα αισθήματα και τίποτα παραπάνω. Και μέσα από αυτή την
πολύπλευρη ευαισθησία μπορεί ίσως ο άνθρωπος να φτάσει να βρίσκει την ηδονή
ακόμη και στο αίμα. Είναι κάτι που έχει κιόλας γίνει. Δεν είδατε πως οι πιο
αιμοσταγείς άνθρωποι ήταν σχεδόν πάντα οι πιο πολιτισμένοι κύριοι, που μπροστά
τους ωχριούν οι διάφοροι Αττίλες;». Και αν δεν μας εντυπωσιάζουν όσο ο
Αττίλας, είναι γιατί τους συναντάμε σήμερα τόσο συχνά, που τους έχουμε
συνηθίσει, έγραφε ο παράδοξος ανθρωπάκος στις Σημειώσεις του από το «Υπόγειο»,
που τις διέκοψε απότομα το 1864. Εμείς απλώς συνεχίζουμε από εκεί που
σταμάτησε εκείνος.