Φουντώνει ο «πόλεμος»

«Επικοινωνιακά» η μάχη του Μαραθώνα βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Από τη μία οι
οικολόγοι με επικεφαλής το Παγκόσμιο Ταμείο για τη Φύση (WWF) οργανώνουν
συνεντεύξεις Τύπου στην Αθήνα και τις Βρυξέλλες επιμένοντας να μη γίνει το
Ολυμπιακό Κωπηλατοδρόμιο στον Μαραθώνα. Πρόσφατα μάλιστα συγκέντρωσαν 200
υπογραφές προσωπικοτήτων και άλλες…11.000 πολιτών για την υποστήριξη του
αιτήματος.

Από την άλλη, το ΥΠΕΧΩΔΕ και η Οργανωτική Επιτροπή «Αθήνα 2004» που απαντούν
αποστέλλοντας ενημερωτικό υλικό και φωτογραφίες προκειμένου να πείσουν για την
ορθότητα της επιλογής. Για την ενίσχυση της προβολής των κυβερνητικών θέσεων
στο εξωτερικό έκανε λόγο και ο κ. Ζακ Ρογκ που παρακολουθεί την προετοιμασία
της Αθήνας από πλευράς της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής καθώς το θέμα του
Σχινιά είναι από αυτά που απασχολούν τον διεθνή Τύπο.

Στην οικολογική διάσταση πρόσφατα προστέθηκε και η ιστορική παράμετρος με
αιχμή το τοπογραφικό της ιστορικής Μάχης του Μαραθώνα. «Καταστρέφεται ένας
σημαντικός υγροβιότοπος και η ιστορική περιοχή όπου έγινε η Μάχη του
Μαραθώνα», τονίζει η μία πλευρά. «Αντιθέτως, αναβαθμίζεται, αφού η περιοχή
γίνεται Εθνικό Πάρκο και για πρώτη φορά μπαίνουν όροι προστασίας της», λένε οι
δεύτεροι.

Η επίσκεψη Ρογκ και, κυρίως, η έναρξη των εργασιών ήδη φούντωσαν τον πόλεμο.
Για την πιθανότητα αλλαγής χωροθέτησης του έργου όμως ο δρόμος φαίνεται
μακρύς… Εκτός κι αν ­ όπως δήλωσε πρόσφατα ο υπουργός Πολιτισμού Ευαγ.
Βενιζέλος ­ κατά τις εργασίες εκσκαφής «βρεθούμε μπροστά σε αρχαιότητες».

Τα πέντε σημεία τριβής

1. «Στην περιοχή έχουν καταγραφεί συνολικά 18 τύποι οικοτόπων, περισσότερα
από 350 είδη χλωρίδας και περισσότερα από 120 είδη πουλιών, πέντε είδη
σημαντικών ερπετών, ενός αμφίβιου και το ενδημικό ψάρι «ντάσκα» Πηγή: «Αθήνα
2004».

2. «Η περιοχή φιλοξενεί 176 είδη πουλιών, πολλά σπάνια και ενδημικά είδη
χλωρίδας κι ένα τοπικό ενδημικό είδος ψαριού» Πηγή: WWF.

3. «Αφού η Αθήνα πήρε τους Ολυμπιακούς Αγώνες, ο Σχινιάς εξαιρέθηκε από τον
εθνικό κατάλογο περιοχών κοινοτικού ενδιαφέροντος Natura 2000, οι διαδικασίες
για ίδρυση εθνικού πάρκου ”πάγωσαν” και τα εξασφαλισμένα ευρωπαϊκά κονδύλια
για την προστασία της περιοχής διοχετεύτηκαν αλλού» Πηγή: WWF.

4. «Δυστυχώς ο υγροβιότοπος άρχισε να εξαφανίζεται σταδιακώς από το 1923.
Τότε έγιναν έργα αποστράγγισης με κυριότερο ένα κανάλι που οδηγεί τα νερά της
Μακαρίας Πηγής στη θάλασσα και μικρότερα αντιπλημμυρικά. Έτσι περιορίστηκε η
ανατροφοδότηση του υγρότοπου. Μετά έγινε αεροδρόμιο για ιδιωτικές λέσχες,
αμερικανική βάση, χτίστηκαν αυθαίρετα και τουλάχιστον τρεις οικοδομικοί
συνεταιρισμοί διεκδικούν κομμάτι για εξοχικές κατοικίες» Πηγή: «Αθήνα 2004».

5. Οι εναλλακτικές περιοχές που αποκλείστηκαν για το Κωπηλατοδρόμιο ήταν:
Λίμνη Υλίκη, Λίμνη Καϊάφα, όρμος Αγίας Μαρίνας Αττικής και Λίμνη Ιωαννίνων.
Πηγή: έρευνα Evenco.

ΗΛΙΑΣ ΕΥΘΥΜΙΟΠΟΥΛΟΣ

Αλήθειες και ψέματα για τον Σχινιά

Να θυμίσουμε την ιστορία: από το 1923 ο Σχινιάς αποξηράνθηκε για να
περιοριστεί το έλος. Ο υγρότοπος μεταβλήθηκε σε χέρσα γη, όπου στη συνέχεια
αναπτύχθηκαν στρατιωτικές εγκαταστάσεις και γεωργικές δραστηριότητες.

Ένα μεγάλο μέρος κατέλαβε το αεροδρόμιο, ενώ σε πολλά σημεία εισέβαλαν νόμιμες
κα παράνομες κατοικίες, ταβέρνες και ποικίλες κατασκευές (μεταβλητού
χαρακτήρα).

Να προσθέσουμε ακόμα την απόρριψη μπαζών (οι ελεύθεροι χώροι θεωρούνται
σκουπιδότοποι) και την άσκηση οικοδομικών πιέσεων στην περιφέρεια (π.χ.
Συνεταιρισμός Δικαστικών).

Το δάσος, από την άλλη μεριά, με τη συχνή διέλευση και στάθμευση τροχοφόρων
και με την απώλεια του νερού, έχει χάσει τη ζωντάνια του και η φυσική του
αναγέννηση έχει περιοριστεί εξαιρετικά.

Η πρόταση, λοιπόν, για το κωπηλατοδρόμιο δεν είναι το κύκνειο άσμα του
βιοτόπου, όπως ισχυρίζονται δημαγωγικά αρκετοί (ενώ ξέρουν πως δεν είναι
αλήθεια), αλλά η ευκαιρία για τη σωτηρία του Σχινιά.

Το αεροδρόμιο θα απομακρυνθεί και στη θέση του θα γίνει λίμνη, η οποία
προσωρινά θα φιλοξενήσει το ολυμπιακό άθλημα, ενώ μετά το πέρας των Αγώνων θα
αποδοθεί για αναψυχή.

Τα νερά θα ξαναπλημμυρίσουν τον υγρότοπο, θα απομακρυνθούν οι εγκαταστάσεις
του Στρατού, το δάσος θα προστατευθεί με ειδικό πρόγραμμα. Η όλη περιοχή
(θάλασσα, κουκουναριές, χερσόνησος Κυνοσούρας, υγρότοπος, πηγές γλυκού νερού),
θα τεθεί κάτω από καθεστώς ειδικής προστασίας στα πλαίσια του Εθνικού Πάρκου
που έχει ήδη θεσμοθετηθεί.

Τα ιστορικά χαρακτηριστικά της ευρύτερης περιοχής θα αποτελέσουν μέρος του
ευρύτερου προγράμματος της ανάδειξης της σχέσης ιστορίας – οικολογίας. Ο
τόπος, κατά τη διάρκεια των Αγώνων αλλά και μετά, θα συμβολίζει τη διαρκή
προσπάθεια για την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος. Αν
όλα αυτά δεν πείθουν, τότε ας κυριαρχήσει για μια ακόμη φορά η μιζέρια και η
μικροψυχία μιας ειδικής αντιπολίτευσης.

ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΧΑΪΝΗ:

«Απειλείται με μη αναστρέψιμη καταστροφή»

Πολύ θέαμα, λιγότερο ολυμπιακό πνεύμα και ευγενής άμιλλα, δυο – τρεις χώροι
ιστορικής μνήμης, κάμποσα πιο απειλούμενα είδη και οικότοποι, ένας ακόμα
φοβερός οικοδομικός οργασμός ­ πού σκοπεύετε να περάσετε το καλοκαίρι του
2004;

Επειτα λοιπόν από 100 τουλάχιστον χρόνια, το 2004 οι Ολυμπιακοί Αγώνες
επιστρέφουν στη γενέτειρά τους. Για να καλύψουν την Αττική με λογιών – λογιών
έργα και κατασκευές μικρότερης ή μεγαλύτερης κλίμακας.

Αιχμή του δόρατος, αυτή την εποχή, ο Σχινιάς. Καθώς σ’ αυτόν τον τόπο
εξέχουσας ιστορικής ­ εδώ διαδραματίστηκε το 490 π.Χ. η Μάχη του Μαραθώνα ­
και οικολογικής σημασίας, δρομολογείται η κατασκευή του Ολυμπιακού Κέντρου
Κανό και Κωπηλασίας.

Η περιοχή αποτελεί μια σπάνια σύνθεση οικοσυστημάτων: ένας εκτεταμένος
υγρότοπος όπου φιλεξενούνται 176 είδη πουλιών, τα περισσότερα μεταναστευτικά,
και ένα από τα τρία τελευταία δάση κουκουναριάς σε αμμοθίνες στην Ελλάδα,
συνθέτουν ένα από τα τελευταία αντιπροσωπευτικά δείγματα του κλασικού τοπίου
της Αττικής.

Τα προβλεπόμενα ολυμπιακά έργα (2 τεχνητές λίμνες κωπηλασίας, πολυώροφοι
πύργοι, εγκαταστάσεις σίτισης και φιλοξενίας αθλητών και διακεκριμένων
προσώπων, ελικοδρόμιο) απειλούν τον Σχινιά με μη αντιστρεπτή καταστροφή.

Το WWF Ελλάς, η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, η Ελληνική Εταιρεία Προστασίας
της Φύσης και η Ελληνική Εταιρεία ξεκίνησαν το 1998 έναν κοινό αγώνα κατά της
επιλογής του Σχινιά, προτείνοντας παράλληλα εναλλακτικές χωροθετήσεις που θα
ήταν όχι μόνο λιγότερο επιζήμιες για το περιβάλλον αλλά και πιο συμφέρουσες
οικονομικά. Μια τέτοια λύση είναι και η λίμνη Υλίκη, η οποία βρίσκεται μέσα
στο όριο των 100 χιλιομέτρων που θέτει η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή από τη
διοργανώτρια πόλη και παράλληλα συνδέεται άριστα με το εθνικό οδικό και
σιδηροδρομικό δίκτυο.

Όμως, οι αρμόδιοι φορείς όχι μόνο δεν συζήτησαν εναλλακτικές λύσεις, αλλά
επιπλέον ­ σε μια προσπάθεια να καλύψουν το έργο με περιβαλλοντικό προσωπείο
και να περιορίσουν προφανώς τις κλιμακούμενες αντιδράσεις των κοινωνικών
φορέων ­ προχώρησαν στην ίδρυση «Εθνικού Πάρκου» μέσα στο οποίο θα
κατασκευαστούν τα ολυμπιακά έργα. Γεγονός που εκτός των άλλων θέτει ένα πολύ
αρνητικό προηγούμενο για το μέλλον όλων των προστατευόμενων περιοχών στην
Ελλάδα.

Και όμως, το περιβάλλον αποτελεί για τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή τον «τρίτο
πυλώνα του Ολυμπισμού».

Και είναι τουλάχιστον κρίμα, όταν κάθε χρόνο το φυσικό περιβάλλον της χώρας
μας συρρικνώνεται όλο και περισσότερο, να θυσιάζουμε ό,τι απομένει στον βωμό
μιας κακώς εννοούμενης ανάπτυξης.

Καλό θα ήταν αυτήν την φορά να προσπαθήσουμε να δουλέψουμε μαζί με τη φύση και
όχι εναντίον της.

LINKS:

* www.athens.olympic.org/gr/

* www.wwf.gr/

Η Αλεξάνδρα Χαΐνη είναι υπεύθυνη Τύπου και Επικοινωνίας WWF Ελλάς