Εξαγορές στο εξωτερικό από πέντε φαρμακοβιομηχανίες

Στις ξένες αγορές ψάχνουν την «απάντηση» ολοένα και περισσότερες ελληνικές
φαρμακοβιομηχανίες, μπροστά στη συνεχή διεύρυνση της υπεροχής των εισαγόμενων
έναντι των εγχωρίως συσκευαζόμενων και παραγόμενων φαρμάκων.

Η Vianex, η Φαμάρ, η Ελπέν, η Lavipharm και η Γερολυμάτος ρίχνουν το βάρος
τους είτε στην εξαγορά εργοστασίων στην Ευρώπη, για την παραγωγή φαρμάκων για
τρίτους (φασόν), είτε στη συνεργασία με ξένες εταιρείες για τη διανομή των
προϊόντων τους στις τοπικές αγορές, αλλά και στη δραστηριοποίησή τους σε
άλλους τομείς, πέραν του φαρμακευτικού, που παρουσιάζουν πολλαπλάσιες
πωλήσεις, όπως τα καλλυντικά.

Καταγράφεται, δηλαδή, μια αυξανόμενη εξωστρέφεια των λιγοστών πλέον ελληνικών
φαρμακευτικών εταιρειών, οι οποίες αισθάνονται κάθε χρόνο και πιο «ασφυκτικά»
εντός των ελληνικών συνόρων, επειδή η πίεση από τα ξένα φάρμακα γίνεται όλο
και μεγαλύτερη.

Σύμφωνα με στοιχεία που επεξεργάστηκε ο διεθνής οργανισμός μετρήσεων IMS, παρ’
ότι η συνολική αξία των «ντόπιων» φαρμάκων που καταναλώθηκαν το 2000 στην
Ελλάδα, μέσω φαρμακείων, από τα 145 δισ. δρχ. το 1999 αυξήθηκε σχεδόν στα 153
δισ. δρχ., το ποσοστό τους έναντι των εισαγομένων έπεσε κατά 4,5%.

Συγκεκριμένα, πέρυσι, τα εισαγόμενα αύξησαν το μερίδιο που κατέχουν στο σύνολο
της αγοράς, από 53,2% σε 57,7%, ενώ τα εγχωρίως συσκευαζόμενα υποχώρησαν στο
7,9% από 8,1% και τα εγχωρίως παραγόμενα από το 38,8% στο 34,3%. Ας σημειωθεί
ότι το 1990, τα εισαγόμενα φάρμακα κατείχαν μερίδιο αγοράς μόλις 28,8%, με τα
παραγόμενα να έχουν το 65,37% και τα συσκευαζόμενα το 5,83%.

«Πρέπει να βοηθήσουμε»

«Αν δεν θέλουμε να δούμε να μπαίνει ταφόπτερα στη ντόπια φαρμακοβιομηχανία,
πρέπει να βοηθήσουμε τα δικά μας φάρμακα», λέει στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο πρόεδρος
της Vianex, κ. Παύλος Γιαννακόπουλος. «Δεν είναι δυνατό να μη γίνεται κανένας
έλεγχος στα εισαγόμενα φάρμακα και για τα παραγόμενα να απαιτείται μια
ολόκληρη διαδικασία για να καθορισθεί η τιμή τους».

Η Vianex, που το 2000 κατετάγη δεύτερη σε πωλήσεις, διαπραγματεύεται αυτή την
περίοδο την εξαγορά γαλλικής φαρμακευτικής εταιρείας, που θα χρησιμοποιηθεί
για την παραγωγή φαρμάκων για λογαριασμό τρίτων και τη διανομή τους σε όλη την
Ευρώπη. Πρόκειται για την πρώτη κίνηση της Vianex στο εξωτερικό, όπου ήδη
δραστηριοποιείται εδώ και πολλά χρόνια η Φαμάρ του Ομίλου Μαρινόπουλου με τρία
εργοστάσια (Ολλανδία, Ιταλία, Γαλλία).

Μάλιστα, αυτή την περίοδο, η εταιρεία του ομίλου Μαρινόπουλου διαπραγματεύεται
την εξαγορά και τέταρτου εργοστασίου στη Γαλλία, στοχεύοντας να πλασαρισθεί
στην πρώτη τριάδα, από τη 5η θέση που κατέχει ήδη σε πανευρωπαϊκό επίπεδο στην
παραγωγή φασόν.

«Για λογαριασμό πολυεθνικών»

«Μεσοπρόθεσμα δεν πρόκειται να επέλθει αύξηση του όγκου της εγχώριας παραγωγής
φαρμάκων», εκτιμά ο κ. Γιώργος Εγγλεζάκης, γενικός διευθυντής της Famar. «Για
τον λόγο αυτό», εξηγεί, «η εταιρεία θα παραμείνει στρατηγικά προσανατολισμένη
στην παραγωγή φαρμάκων στο εξωτερικό για λογαριασμό μεγάλων πολυεθνικών και
την κάλυψη των αναγκών άλλων ευρωπαϊκών αγορών». Το 2000, η Φαμάρ αύξησε τον
τζίρο της κατά 27%, από 15,1 δισ. σε 19,2 δισ. δραχμές, την παραγωγή της σε
τεμάχια κατά 19%, από 151 εκατ. σε 180 εκατ., και τα κέρδη της κατά 11%, από
900 εκατ. σε 1 δισ. δραχμές.

Σε ό,τι αφορά εταιρείες που δραστηριοποιούνται και σε άλλους τομείς πέραν του
φαρμακευτικού, ξεχώρισαν το 2000 η Γερολυμάτος και η Lavipharm, με πωλήσεις
3,77 δισ. και 3,6 δισ. δραχμών αντιστοίχως.

Δύο αιτίες

Η συνεχής μείωση του μεριδίου της εγχώριας παραγωγής, που συνοδεύεται από
αντίστοιχη αύξηση των εισαγωγών, σύμφωνα με τους ειδικούς, οφείλεται κυρίως σε
δύο λόγους:

­ Στο σύστημα διαμόρφωσης των τιμών που ευνοεί τα εισαγόμενα φάρμακα.

­ Στην τάση των ξένων εταιρειών να συγκεντρώνουν την παραγωγή των
προϊόντων τους σε λίγα σημεία της Ευρώπης.

Στα εισαγόμενα, επειδή δεν μπορούν να ελεγχθούν τα κοστολογικά χαρακτηριστικά
της χώρας παραγωγής τους (κόστος εργασίας, κ.λπ.), εφαρμόζεται η τιμή της
φθηνότερης ευρωπαϊκής χώρας όπου παράγεται το συγκεκριμένο φάρμακο. Στα
ελληνικά, η τιμή τους υπολογίζεται με βάση το κόστος εργασίας και άλλα
κοστολογικά στοιχεία, και αν η τιμή που προκύψει είναι χαμηλότερη από την τιμή
της φθηνότερης ευρωπαϊκής χώρας, εφαρμόζεται.

Διαφορετικά, αν προκύψει τιμή κοστολογίου υψηλότερη της φθηνότερης ευρωπαϊκής
χώρας, παραμένει ως λιανική τιμή η τιμή της φθηνότερης.

«Αυτό το γεγονός από μόνο του», επισημαίνει ο κ. Νίκος Μανασάκης, διευθύνων
σύμβουλος της Glaxo-Smithkline στην Ελλάδα, «εξηγεί και τη μεταφορά τα
τελευταία χρόνια εκτός Ελλάδος των εργοστασίων παραγωγής όλων σχεδόν των
πολυεθνικών που ήταν εγκατεστημένες στη χώρα μας, αφού τα φάρμακα ως
εισαγόμενα, πωλούνται με χαμηλότερη τιμή απ’ ό,τι αν παράγονταν στην Ελλάδα».

Στην Ευρώπη

Στην Ευρώπη, αλλά όχι στην παραγωγή φασόν, ψάχνει τη λύση για να αντεπεξέλθει
στον ολοένα εντεινόμενο ανταγωνισμό μία ακόμη ελληνική επιχείρηση, η ΕΛΠΕΝ,
που παράγει μόνο δικά της προϊόντα. Το περασμένο έτος ξεκίνησε τη συνεργασία
με βρετανική εταιρεία για τη διανομή των προϊόντων της στο Ηνωμένο Βασίλειο,
και σύμφωνα με τον πρόεδρό της, κ. Δημήτρη Πενταφράγκα, «υπάρχουν τρόποι
σωτηρίας για την ελληνική φαρμακοβιομηχανία».

«Μια ντόπια επιχείρηση μπορεί να σταθεί στην ευρωπαϊκή αγορά εφόσον επενδύσει
σωστά στην παραγωγή, τον ποιοτικό έλεγχο και βεβαίως στην έρευνα, όπως κάνει η
ΕΛΠΕΝ». «Ωστόσο», προσθέτει, «ο κλάδος χαρακτηρίζεται από ανυπαρξία
φαρμακευτικής έρευνας, με αποτέλεσμα η διείσδυση των ξένων επιχειρήσεων να
είναι μια εύκολη υπόθεση».

Η έρευνα

Με βάση την ανάλυση των ισολογισμών, από τις 70 μεγαλύτερες ελληνικές και
πολυεθνικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, το 1999
δαπανήθηκε για την έρευνα κάτι λιγότερο από 5 δισ. δρχ. Την ίδια στιγμή,
σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων
(EFPIA), για το 1999, οι δαπάνες για έρευνα στην Ισπανία ξεπέρασαν τα 900 δισ.
δρχ., ενώ στο σύνολο της Ε.Ε. ανήλθαν σε 15 δισ. ευρώ (5 τρισ. δραχμές) και
στις ΗΠΑ σε 18,86 δισ. ευρώ (6,5 τρισ. δραχμές).

Εξαγορές

Η τάση συγκέντρωσης δυνάμεων στη διεθνή φαρμακευτική αγορά τα τελευταία χρόνια
δημιουργεί, όπως είναι φυσικό, νέα δεδομένα παγκοσμίως.

Έτσι, η γέννηση της μεγαλύτερης φαρμακευτικής εταιρείας στον κόσμο, της Glaxo
-Smithkline, από τη συνένωση των δύο πολυεθνικών, δεν θα μπορούσε παρά να
συνοδευτεί από επανεξέταση των συμμαχιών του νέου ομίλου στην Ελλάδα.

Σήμερα, οι δύο επιχειρήσεις συνεργάζονται με τους ομίλους Μαρινόπουλου,
Γιαννακόπουλου και Γερολυμάτου, οι οποίοι διανέμουν, παράγουν και συσκευάζουν
προϊόντα των δύο εταιρειών. «Το πλαίσιο συμμαχιών φυσικά θα επανεξεταστεί»,
απαντά ο κ. Μανασάκης, «καθώς δεν είναι δυνατόν να παραμείνουμε με τρεις
προμηθευτές στην ελληνική αγορά.

Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι θα επιλέξουμε μόνο έναν. Οι στρατηγικές
συνεργασίες απαιτούν παραπάνω από έναν συμμάχους», επισημαίνει ο διευθύνων
σύμβουλος της νέας εταιρείας, τονίζοντας πάντως ότι οριστικές αποφάσεις θα
παρθούν όταν ολοκληρωθεί και τυπικά η συγχώνευση των δύο εν Ελλάδι θυγατρικών.