Ασφαλιστικό κοινής αποδοχής

Το νέο ασφαλιστικό πρέπει απαραίτητα να έχει ευελιξία, λέει ο κ. Χαρδούβελης

Την κατάθεση του νομοσχεδίου για την ασφαλιστική μεταρρύθμιση στις αρχές του
καλοκαιριού προγραμματίζει η κυβέρνηση, ελπίζοντας να έχει κλείσει, ως το
φθινόπωρο, ένα από τα πιο καυτά, αλλά και τα πιο σημαντικά για το μέλλον της
ελληνικής οικονομίας θέματα.

Το χρονοδιάγραμμα αυτό συζήτησαν την περασμένη Τετάρτη τα στελέχη του
υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, σε σύσκεψη υπό τον κ. Γιάννο Παπαντωνίου, ο
οποίος σημείωσε ότι τοποθετεί το ασφαλιστικό σε πρώτη προτεραιότητα, μεταξύ
των οικονομικών θεμάτων. Άλλωστε και το αρμόδιο για το θέμα υπουργείο Εργασίας
αναμένει τις προτάσεις του βρετανικού οίκου Government Actuary’s στο τέλος
Ιανουαρίου και προγραμματίζει να ξεκινήσει τον διάλογο τον Μάρτιο και να
καταθέσει το νομοσχέδιο το καλοκαίρι. Ωστόσο, το θέμα είναι τόσο ευρύ, που
πολλοί υποστηρίζουν ότι ίσως θα χρειασθεί τελικώς περισσότερος χρόνος για να
υπάρξει ένα σωστό αποτέλεσμα.

Ζητούμενο η συναίνεση

“Το νομοσχέδιο πρέπει να είναι αποδεκτό απ’ όλους, ακόμη κι αν αυτό απαιτήσει
περισσότερο χρόνο απ’ όσο προγραμματίζεται”, υποστηρίζει ο οικονομικός
σύμβουλος του Πρωθυπουργού κ. Γκίκας Χαρδούβελης, απαντώντας σε ερώτημα της
“ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ”, με αφορμή την επικείμενη έναρξη του διαλόγου.

Η συναίνεση στο περιεχόμενου του νομοσχεδίου απ’ όλους τους ενδιαφερομένους
είναι κρίσιμη, κατά τον κ. Χαρδούβελη, όχι μόνο για να αποφευχθεί η κοινωνική
αναταραχή και το πιθανό πολιτικό κόστος για την κυβέρνηση, αλλά και για την
ίδια την επιτυχία του συστήματος.

Μόνο αν οι ίδιοι οι εργαζόμενοι το υποστηρίξουν, παρατηρεί ο καθηγητής
Χρηματοοικονομικής στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, θα μπορέσει να λειτουργήσει
αποτελεσματικά το νέο ασφαλιστικό σύστημα της χώρας.

Άλλωστε, σύμφωνα με άλλη αρμόδια για το ασφαλιστικό πηγή, επίσης από το
περιβάλλον του Πρωθυπουργού, οι αντιδράσεις δεν είναι σίγουρες.

Αντίθετα, η ίδια πηγή εκτιμά ότι μπορεί το νομοσχέδιο να περάσει τελικά χωρίς
αναταραχές. Πάντως, ο κ. Χαρδούβελης σημειώνει ότι η αντίστοιχη μεταρρύθμιση
στη Σουηδία χρειάσθηκε 2-3 χρόνια για να ολοκληρωθεί και να εξασφαλίσει
πράγματι τη συναίνεση όλων.

Δικαιοσύνη ίσον ανταποδοτικότητα

Ποιο θα μπορούσε, όμως, να είναι το σύστημα εκείνο, το οποίο θα συγκέντρωνε
γενική αποδοχή και θα εξασφάλιζε ταυτόχρονα οικονομική βιωσιμότητα; Σύμφωνα με
τον οικονομικό σύμβουλο του Πρωθυπουργού, οι στόχοι αυτοί δεν είναι
υποχρεωτικά αντικρουόμενοι. Αντίθετα, είναι δυνατόν, ύστερα από διάλογο, να
βρεθεί η λύση που θα καλύπτει όλες τις ανάγκες.

Όμως, ο ίδιος επισημαίνει, απαντώντας σε σχετική ερώτηση της “ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ”, ότι
η οικονομική βιωσιμότητα δεν είναι το μόνο χαρακτηριστικό, το οποίο πρέπει να
έχει το νέο ασφαλιστικό σύστημα της χώρας.

Επιπλέον, πρέπει να διαπνέεται από τις αρχές της δικαιοσύνης και να διαθέτει
μεγάλο βαθμό ευελιξίας.

Συγκεκριμένα, αναλύοντας τα χαρακτηριστικά αυτά, ο κ. Χαρδούβελης υποστηρίζει
τα εξής:

1. Για να είναι δίκαιο ένα σύστημα πρέπει να είναι ανταποδοτικό.
Πρέπει, δηλαδή, η σύνταξη που παίρνει ο ασφαλισμένος να αντανακλά τις εισφορές
του. Επίσης, πρέπει να διαφέρει ανάλογα με την ηλικία συνταξιοδότησης.

Η σύνταξη δεν μπορεί να είναι ίδια για κάποιον που συνταξιοδοτείται στα 55
χρόνια του και για κάποιον αλλον που παραμένει στην εργασία άλλα δέκα χρόνια,
κατά τον κ. Χαρδούβελη. Ο ίδιος δέχεται ότι δεν πρέπει να υποχρεωθούν όλοι να
παίρνουν σύνταξη στα 65 τους, αλλά όσοι αποφασίσουν να φύγουν νωρίτερα πρέπει
να αποδεχθούν ότι η σύνταξή τους θα είναι μικρότερη.

“Ένα μέρος της απόφασης, σε ό,τι αφορά το όριο συνταξιοδότησης και το ποσό της
σύνταξης, πρέπει να εξαρτάται από τον ίδιο τον εργαζόμενο”, υποστηρίζει.

Προσθέτει, μάλιστα, ότι αν το νέο σύστημα έχει πράγματι το χαρακτηριστικό αυτό
της δικαιοσύνης, θα γίνει αποδεκτό από τους εργαζομένους.

Αυτό θα συμβεί ιδίως αν υπάρχει και η βεβαιότητα ότι το σχετικό νομοθετικό
πλαίσιο δεν θα αλλάξει, ώστε να βρεθούν και πάλι οι ασφαλισμένοι προ νέων
αλλαγών.

2. Ευελιξία θα έχει το σύστημα αν δίνει τη δυνατότητα στους
εργαζομένους να αλλάζουν, εφόσον το επιθυμούν, επαγγελματικό κλάδο, χωρίς να
χάνουν ασφαλιστικά δικαιώματα. Ο κ. Χαρδούβελης αναφέρεται ειδικά στο θέμα της
επικουρικής σύνταξης, λέγοντας ότι πρέπει να μπορεί ο εργαζόμενος να μεταφέρει
στο νέο του επάγγελμα το “πορτοφόλι”, που θα έχει σχηματίσει στο παλαιό του
επάγγελμα.

Οι αγκυλώσεις που υπάρχουν σήμερα, υποστηρίζει, είναι όχι μόνο άδικες, αλλά
και αποθαρρύνουν τη δημιουργικότητα των εργαζομένων, οι οποίοι αποφασίζουν μία
αλλαγή κάποια στιγμή στην επαγγελματική τους ζωή.

Αυτό σημαίνει ότι εκτός από την κύρια σύνταξη, η οποία θα είναι ίδια για όλους
τους εργαζομένους του ίδιου Ταμείου, η επικουρική θα έχει αρκετά
εξατομικευμένα χαρακτηριστικά.

Επίσης, στον εξατομικευμένο χαρακτήρα των συντάξεων θα συμβάλει η καθιέρωση
αφορολόγητου ποσού εισοδήματος, το οποίο δίνεται για τη χρηματοδότηση
ιδιωτικού συνταξιοδοτικού συστήματος.

Το ποσό αυτό θα μπορεί να αντιπροσωπεύει ένα ποσοστό 10-15% του εισοδήματος
του εργαζομένου.

Άλλη ρύθμιση την οποία πρέπει να προβλέπει το νέο ασφαλιστικό είναι σύμφωνα με
τον οικονομικό σύμβουλο του Πρωθυπουργού τα κίνητρα για τη μείωση της
υπογεννητικότητας.

Έτσι, θα μπορούσε να δοθεί η δυνατότητα στις νέες μητέρες να μένουν εκτός
εργασίας για έναν χρόνο και να μετράει αυτός στα συντάξιμά τους.

Οι βρετανικές προτάσεις

Η μελέτη, την οποία θα υποβάλει η βρετανική εταιρεία στο τέλος του μηνός, θα
παρουσιάζει εναλλακτικά σενάρια για το μέλλον του ασφαλιστικού συστήματος στην
Ελλάδα και θα προτείνει σειρά παρεμβάσεων. Αυτές οι προτάσεις, πάντως, δεν
δεσμεύουν την κυβέρνηση, όπως έχει τονίσει κατ’ επανάληψιν ο υπουργός Εργασίας
κ. Τάσος Γιαννίτσης.

Ήδη, κατά την περίοδο των εορτών, ήρθε στην Αθήνα αντιπροσωπεία των Βρετανών
και συζήτησε με εκπροσώπους της κυβέρνησης το γενικό περίγραμμα της μελέτης.

Σύμφωνα με πληροφορίες, μεταξύ άλλων προτείνει να καθιερωθεί το 65ο έτος της
ηλικίας ως κοινό όριο συνταξιοδότησης για άνδρες και γυναίκες, καθώς και
πλαφόν ως προς το ύψος των συντάξεων ώστε να μην ξεπερνούν το 60% του
συντάξιμου μισθού (αντί του 80%) για την κύρια σύνταξη. Εννοείται ότι
υποστηρίζουν επίσης την ενοποίηση των ασφαλιστικών ταμείων, όπως εξάλλου έχει
ήδη αποφασίσει και η κυβέρνηση, παρά τις αντιδράσεις και τα προβλήματα που δημιουργεί.