Φρένο στην επιστροφή στρατεύματος και φοιτητών

Οι μακροχρόνιες επιπτώσεις στο περιβάλλον και στην υγεία των κατοίκων της
ευρύτερης περιοχής των Βαλκανίων ανησυχούν την κυβέρνηση, η οποία επιρρίπτει
ευθέως ευθύνες στο ΝΑΤΟ επειδή δεν ενημέρωσε, ως όφειλε, για τους μεγάλους
κινδύνους από τους βομβαρδισμούς στην τέως Γιουγκοσλαβία.

Βεβαίως στην κυβέρνηση ανησυχούν ιδιαιτέρως και για τις βραχυχρόνιες
επιπτώσεις από το απεμπλουτισμένο ουράνιο (DU) και τον τοξικό κίνδυνο που
δημιούργησαν οι βομβαρδισμοί σε στόχους με χημικά κ.λπ. και η υπόλοιπη
ανεξέλεγκτη στρατιωτική δραστηριότητα του ΝΑΤΟ.

Για τον έλεγχο και την αντιμετώπιση των κινδύνων, και καθώς ογκούται η
ανησυχία της κοινής γνώμης, η κυβέρνηση επιχειρεί να παρέμβει θέτοντας σε
εφαρμογή ένα ευρύ πλέγμα μέτρων που θα εξειδικεύεται με βάση τα αποτελέσματα
των επιστημονικών μετρήσεων και ερευνών. Στοιχεία που απαιτούν ισχυρή
τεκμηρίωση και ουσιαστικά αποκλείουν μεμονωμένες και «εν θερμώ» αποφάσεις για
επιστροφή στρατιωτών ή φοιτητών, σύμφωνα με κυβερνητική πηγή.

Στην κατεύθυνση αυτή κινήθηκαν και οι αποφάσεις της Κυβερνητικής Επιτροπής που
συνεδρίασε χθες και το στίγμα των αποφάσεων της οποίας δημοσιοποίησε ο κ. Κ.
Σημίτης. «Λάβαμε μέτρα παρ’ όλο ότι δεν υπήρχε από πλευράς του ΝΑΤΟ η
λεπτομερέστερη πληροφόρηση, την οποία όφειλε να παράσχει», τόνισε ο
Πρωθυπουργός, που κάλεσε σε όλους τους τόνους τη Συμμαχία «να συνεργαστεί» με
άλλους διεθνείς οργανισμούς για την όσο το δυνατόν πληρέστερη εξέταση του
θέματος. Παράλληλα, η κυβέρνηση προωθεί την ανάληψη ανάλογων ερευνών από την
Ε.Ε., από την οποία περιμένει, όπως είπε ο Πρωθυπουργός, «να θεωρήσει το όλο
πρόβλημα των επιπτώσεων των πολεμικών ενεργειών ως πρόβλημα υγείας και
περιβάλλοντος στην περιοχή».

Επιπτώσεις

Τα δεδομένα που έχει μέχρι τώρα η κυβέρνηση στα χέρια της οδηγούν σχεδόν με
βεβαιότητα στο συμπέρασμα ότι η τοξικότητα που δημιουργούν οι πάσης φύσεως
βομβαρδισμοί στην εποχή μας επιφέρουν μεγάλης έκτασης δυσμενείς επιπτώσεις.
«Αλλάζει, μπορεί να πει κανείς, ο επιδημιολογικός χάρτης, μετά τέτοιες
πολεμικές συρράξεις», τόνισε χαρακτηριστικά χθες ο κυβερνητικός εκπρόσωπος με
αφορμή τους βομβαρδισμούς στον Κόλπο. Και αναφέρθηκε «σε κρούσματα λευχαιμίας,
λευκοπενίας, για το λεγόμενο, όπως είπε, σύνδρομο της μυστηριώδους κόπωσης». Η
κυβέρνηση δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο τα επόμενα 5-10 χρόνια να έχουμε και
θανάτους στην ευρύτερη περιοχή από το «τοξικό κοκτέιλ» των Βαλκανίων. «Τα
πάντα μας ανησυχούν από τη στιγμή που έχουμε θανάτους στρατιωτικών στην
Ιταλία», είπε χθες στο Mega ο κ. Α. Τσοχατζόπουλος, όταν ρωτήθηκε για την
αποκάλυψη των «ΝΕΩΝ» για τη ρίψη 40.000 βλημάτων DU στις ελληνικές θάλασσες.
Κυβερνητικές πηγές δεν αποκλείουν τα προβλήματα που ήδη έχουν προκύψει να
οφείλονται όχι μόνο στη ραδιενέργεια, αλλά και στην τοξικότητα του DU ως
βαρέος μετάλλου όταν εισχώρησε και διαλύθηκε στο έδαφος δημιουργώντας «έναν
συνεχή κίνδυνο».

Στο πλαίσιο αυτό η κυβέρνηση, όπως ανακοίνωσε ο κ. Κ. Σημίτης, προχωρά σε μια
σειρά πρόσθετων μέτρων για την προστασία των στρατιωτών, φοιτητών και
εθελοντών μη κυβερνητικών οργανώσεων που βρίσκονται στο Κόσοβο και στη Σερβία.
Μέτρα παράλληλα με όσα έχουν ήδη ληφθεί με πρωτοβουλία του υπουργείου Άμυνας
και «παρ’ όλο ότι το ΝΑΤΟ χαρακτήρισε και χαρακτηρίζει τους κινδύνους ως
αμελητέους», όπως είπε ο κ. Σημίτης.

Τέτοια μέτρα είναι οι μετρήσεις σε όλα τα στρατόπεδα στο Κόσοβο αλλά και στην
Ελλάδα, όπου υπάρχουν μεγάλες αποθήκες πυρομαχικών και πεδία βολής, η εξέταση
όλου του προσωπικού που ήταν ή είναι σε Βοσνία και Κόσοβο, οι μελέτες τυχόν
συσχέτισης κρουσμάτων λευχαιμίας με χρήση όπλων, μετρήσεις ραδιενέργειας σε
νερά, ατμόσφαιρα, τρόφιμα σε όλη τη χώρα κ.λπ.

Όχι σπασμωδικές κινήσεις

Τα αποτελέσματα των εθνικών και διεθνών μετρήσεων και ερευνών είναι αυτά που
θα οδηγήσουν στη λήψη αποφάσεων, αλλά μέχρι την έκδοσή τους και την τεκμηρίωσή
τους η κυβέρνηση δεν θα προχωρήσει σε σπασμωδικές κινήσεις από μόνη της. Έτσι,
όπως ανέφεραν κυβερνητικά στελέχη που έχουν εικόνα των μέχρι τώρα
συγκεντρωθέντων στοιχείων, «δεν είναι ορατή η άμεση επιστροφή των στρατευμάτων
από Βοσνία ή Κόσοβο ή των φοιτητών». Βεβαίως, τόνιζε η ίδια πηγή, όποιος από
τους στρατιωτικούς επιθυμεί να επιστρέψει ή να μην πάει τελικά, θα γίνει
σεβαστή η επιθυμία του. Περιορισμοί θα υπάρξουν πάντως όσον αφορά κρίσιμες
ειδικότητες και κυρίως γιατρούς κ.λπ. Όσον αφορά τους φοιτητές, στην κυβέρνηση
επικρατεί η άποψη ότι επειδή στις πόλεις όπου σπουδάζουν δεν έχουν γίνει
βομβαρδισμοί ή τουλάχιστον στην έκταση που έχουν γίνει σε άλλες περιοχές που
γίνονται μετρήσεις και έρευνες, τα αποτελέσματα από αυτές είναι που θα
οδηγήσουν στην εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων. Βεβαίως, όπως έλεγαν γονείς
φοιτητών, βρίσκονται σε εξέλιξη και μαζικές προσφυγές στα ευρωπαϊκά δικαστήρια
­ ήδη ο δικηγόρος ομάδας φοιτητών κ. Πέτρος Μηλιαράκης, πέτυχε να ορισθεί
εισηγητής στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο του Στρασβούργου.

Ακριβώς επειδή η Ελλάδα θα στηρίξει τις αποφάσεις της για στρατιώτες και
φοιτητές στα αποτελέσματα των πολύπτυχων ερευνών, επιδιώκει να έχουν όλες
επιστημονική βαρύτητα και εγκυρότητα, ώστε να μην υπάρχουν περιθώρια
αμφισβήτησης των πορισμάτων. Ορισμένες μελέτες του ΟΗΕ αναμένονται στο τέλος
Φεβρουαρίου – αρχές Μαρτίου, ενώ αυτές της Ε.Ε. ίσως να αργήσουν περισσότερο.
Αντίθετα, οι εθνικές (του Δημόκριτου) ίσως ολοκληρωθούν μέχρι αύριο – μεθαύριο
και βγουν τα πρώτα συμπεράσματα, αν και ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής Ατομικής
Ενέργειας είπε χθες ότι θα χρειασθούν μετά και αναλύσεις στην Αθήνα επί ένα,
τουλάχιστον, 10ήμερο.

Συνεχή παρακολούθηση

Για τις μακροχρόνιες επιπτώσεις, η κυβέρνηση ανέθεσε στην Επιτροπή Ατομικής
Ενέργειας τη συνεχή παρακολούθηση των στρατιωτικών εγκαταστάσεων και των
πεδίων βολής στην ξηρά και στη θάλασσα, όσον αφορά την Ελλάδα. Παράλληλα, όπως
ανακοίνωσε ο Πρωθυπουργός, επιδιώκει και πιέζει με θεσμικές παρεμβάσεις για
πλήρεις και ολοκληρωμένες μελέτες (ΝΑΤΟ, ΟΗΕ, Ε.Ε., Διεθνής Οργάνωση Ατομικής
Ενέργειας, Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, κ.λπ.) ώστε με βάση αυτές «θα
προσδιορισθούν οι επόμενες ενέργειες τόσο στο εσωτερικό όσο και στο
εξωτερικό».

Σε επίπεδο Βαλκανίων, όπου και αναμένεται να εκδηλωθούν τα μεγάλα
περιβαλλοντικά προβλήματα, η ελληνική κυβέρνηση προτείνει τη συγκρότηση
Επιστημονικής Διαβαλκανικής Ομάδας Εργασίας για να παρακολουθεί τις επιπτώσεις
στο περιβάλλον, την αγροτική παραγωγή, καθώς και τις τυχόν ειδικές παρεμβάσεις
που θα χρειασθούν στα εδάφη και τα ύδατα της ευρύτερης περιοχής των
συγκρούσεων. Το ευχάριστο για την Ελλάδα είναι ότι μόνο ένας μικρός ποταμός
που αντλεί νερά από την περιοχή του Κοσσυφοπεδίου καταλήγει στην Ελλάδα.

Το πλέγμα των μέτρων, που όπως ξεκαθαρίστηκε στη συνεδρίαση της κυβερνητικής
επιτροπής δεν αφορά (μόνο) το υπουργείο Άμυνας, θα παρακολουθεί Διυπουργική
Επιτροπή που συγκρότησε ο Πρωθυπουργός.

Στο μεταξύ, οι έρευνες στο Κοσσυφοπέδιο που γίνονται από τους ειδικούς
επιστήμονες δεν έχουν, σύμφωνα με στρατιωτικές πηγές, προσθέσει νέα δεδομένα.
Σήμερα μεταβαίνει στην Πρίστινα και στο Ουρόσεβατς ο κ. Άκης Τσοχατζόπουλος
για να μιλήσει στο προσωπικό στις γραμμές του οποίου υπάρχει σχετική ανησυχία.
Ο κ. Τσοχατζόπουλος θα έχει συνομιλίες και με την ηγεσία της KFOR, την οποία
και αναμένεται να πιέσει για παροχή στοιχείων που τυχόν έχει στη διάθεσή της.

Σε διεθνές επίπεδο τα υπουργεία Άμυνας και Εξωτερικών θα επαναφέρουν στο ΝΑΤΟ
την ελληνική πρόταση για προσωρινή αναστολή χρήσης όπλων με DU.

Εξάλλου, ο Πρωθυπουργός κ. Κώστας Σημίτης θα απαντήσει σήμερα στη Βουλή σε
επίκαιρες ερωτήσεις που αφορούν στις επιπτώσεις από τη ρίψη βομβών
απεμπλουτισμένου ουρανίου. Τις ερωτήσεις έχουν υποβάλει οι κ.κ. Μ. Έβερτ και
Ν. Κωνσταντόπουλος και αφορούν γενικότερα στους ΝΑΤΟϊκούς βομβαρδισμούς στη
Γιουγκοσλαβία.

Στο μεταξύ, έχει ανοίξει ένας κατάλογος για τους βουλευτές εκείνους, οι οποίοι
προτίθενται να επισκεφθούν, την ερχόμενη εβδομάδα, τα ελληνικά στρατόπεδα της
πρώην Γιουγκοσλαβίας. (Ήδη έχουν δηλώσει συμμετοχή οι κ.κ. Μ. Έβερτ, Μαρία
Δαμανάκη).

Νάρκες με DU

Ερώτηση με την οποία καταγγέλλει ότι σύμφωνα με το Παρατηρητήριο του Ελσίνκι
υπάρχουν νάρκες κατά προσωπικού με απεμπλουτισμένο ουράνιο (DU) κατέθεσε χθες
η βουλευτής του ΣΥΝ κ. Μαρία Δαμανάκη. Εκπρόσωπος του υπουργείου Άμυνας
απάντησε ότι τέτοιες νάρκες δεν έχει η Ελλάδα, ενώ ο υπουργός που ρωτήθηκε
σχετικά είπε ότι όπλα με DU πλην αυτών του Ναυτικού δεν υπάρχουν άλλα στην
Ελλάδα. Αργά το βράδυ εκπρόσωπος του Παρατηρητηρίου δήλωσε στη ΝΕΤ ότι οι
πληροφορίες τους προέρχονται από την αμερικανική κυβέρνηση και ότι σύμφωνα με
αυτές οι ΗΠΑ έχουν πουλήσει στην Ελλάδα 504 συστοιχίες ναρκών.