Στη γραμμή του πυρός

Κολομβιανά στρατιωτικά ελικόπτερα χρησιμοποιούνται στον πόλεμο κατά των ναρκωτικών

Βάπτισμα του πυρός περιμένει τις πρώτες ημέρες της προεδρίας του τον Τζορτζ
Ουόκερ Μπους όσον αφορά την πολιτική του στη Λατινική Αμερική. Η ευθύνη θα
βαρύνει τους ώμους της Κοντολίζα Ράις, πρώην δασκάλας του σε θέματα διεθνών
σχέσεων και σήμερα συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας. Οι πολιτικές βόμβες στον Λευκό
Οίκο ξεκινούν από την Κολομβία, τη Βενεζουέλα και την Κούβα.

Σε ένα μήνα, μια τεράστια αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση, το «Σχέδιο
Κολομβία», που έχει ήδη επικριθεί, θα τεθεί σε εφαρμογή σε μια προσπάθεια να
πραγματοποιηθεί το αδύνατο, όπως θεωρείται η εξάλειψη της παραγωγής
μαριχουάνας, κοκαΐνης και ηρωίνης στην πιο άγρια χώρα του Δυτικού Ημισφαιρίου.

Πεντακόσιοι Αμερικανοί στρατιώτες βρίσκονται ήδη στην Κολομβία προς υποστήριξη
ενός στρατού που ασχολείται με τα ναρκωτικά. Αναφορικά με τις επιδόσεις του
τελευταίου στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, είναι το ίδιο αρνητικές όπως
στα Βαλκάνια, στην Κεντρική ή Δυτική Αφρική και στη Χιλή. Επιπλέον, η
συνεργασία του με τάγματα θανάτου που στρέφονται εναντίον αριστερών ανταρτών
είναι καθημερινή και παραμένει ατιμώρητη. Μόνο στις 21 Δεκεμβρίου, 26
Κολομβιανοί, μέλη του στρατού και της αστυνομίας καθώς και τέσσερις
συνταγματάρχες, κατηγορήθηκαν για συνεργία σε σφαγή πολιτών. Οι συγκρούσεις
ανάμεσα στον στρατό και τους αντάρτες ανάγκασαν πάνω από 2 εκατομμύρια
Κολομβιανούς να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους. Οι εικόνες θύμιζαν έντονα την
καταστροφή που συντελέστηκε στη Ρουάντα κατά τη δεκαετία του ’90. Οι
Επαναστατικές Ένοπλες Δυνάμεις της Κολομβίας (Farc) ευθύνονται πιθανώς για τη
δολοφονία του Ντιέγκο Τουρμπέι, προέδρου της επιτροπής ειρήνης της Κάτω Βουλής
από το Φιλελεύθερο Κόμμα, της μητέρας του και τριών φρουρών του. Πριν από τρία
χρόνια είχαν σκοτώσει τον αδελφό του. Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ
Τζορτζ Σουλτς και ο συντηρητικός οικονομολόγος Μίλτον Φρίντμαν είναι μεταξύ
των πολλών που υποστηρίζουν σήμερα ότι ο πόλεμος εναντίον των ναρκωτικών, ο
τόσο δαπανηρός για τον Μπους, προξενεί μεγαλύτερο κακό διεθνώς απ’ ό,τι τα
ίδια. Στο μεταξύ, ο πρόεδρος της Ουρουγουάης, Χόρχε Μπατλ, είναι ο πρώτος
Λατινοαμερικάνος αρχηγός κράτους που τάσσεται υπέρ της νομιμοποίησης των
ναρκωτικών. Ο Γουίλιαμ Ράτλιφ, από το συντηρητικό Ινστιτούτο Χούβερ του
Στάνφορντ – πανεπιστήμιο που είχε στην ηγεσία του την Ράις – τόνισε την
περασμένη εβδομάδα ότι το «Σχέδιο Κολομβία» θα αντιμετωπίσει προβλήματα. «Ο
Κόλιν Πάουελ», υπουργός Εξωτερικών του Μπους, κατέληξε ο Ράτλιφ, «θα πρέπει να
έχει προσέξει ότι το μεγάλο πακέτο βοήθειας προς την Κολομβία, που στόχο έχει
τον πόλεμο, σχετίζεται άμεσα με τη δική του αρχή: σαφήνεια του αντικειμενικού
στόχου, χρήση μεγάλης δύναμης, βεβαιότητα για τη νίκη, στρατηγική εξόδου και
λαϊκή υποστήριξη». «Όταν τα φέρετρα θα αρχίσουν να επιστρέφουν από την
Κολομβία και γίνει αντιληπτό το κόστος της αυξημένης βοήθειας και της
αντικατάστασης του εξοπλισμού, θα υπάρξει λαϊκή κατακραυγή στις ΗΠΑ»,
προέβλεψε. Θα μπορούσε να προσθέσει ότι η βία στην Κολομβία ξεκίνησε το 1948,
δεκαετίες πριν γίνει η χώρα εξαγωγός ναρκωτικών. Όμως ο εξοπλισμός του
αιμοδιψούς και απείθαρχου στρατού συνεχίζεται στην Κολομβία, όπως ακριβώς στην
Κεντρική Αμερική κατά τη δεκαετία του 1980.

Λίγο πριν από τα Χριστούγεννα, η αμερικανική κυβέρνηση υπέγραψε δύο συμβόλαια
για 30 ελικόπτερα τύπου Black Hawk, τα οποία θα πρέπει να παραληφθούν ώς το
τέλος του έτους. Πρόκειται όμως για το είδος των αεροσκαφών που οι αντάρτες
κατάφεραν ήδη να καταρρίψουν. Σαν να συναισθάνθηκαν μελλοντικές απώλειες, οι
κατασκευαστές διευκρίνισαν ότι κάθε ελικόπτερο έχει χωρητικότητα «έως 11
πλήρως εξοπλισμένων στρατιωτών ή τεσσάρων φορείων». Από την πλευρά της, η
Farc, στο μήνυμά της για το νέο έτος, απειλεί να «νικήσει τα σατανικά πολεμικά
σχέδια των κυβερνήσεων της Κολομβίας και των ΗΠΑ».

Δύσκολο το έργο των ΗΠΑ στη Λατινική Αμερική

Τζορτζ Μπους. Αναμένεται ν’ αναλάβει τη διοίκηση στον πόλεμο κατά των ναρκωτικών στην Κολομβία

Στη γειτονική Βενεζουέλα ο πρόεδρος Ούγκο Τσάβεζ, πρώην συνταγματάρχης και
πολύ δημοφιλής, εφαρμόζει την καθόλου δύσκολη τέχνη να εξοργίζει την
Ουάσιγκτον. Αρνήθηκε να δώσει άδεια στα αμερικανικά αεροπλάνα να πετάξουν πάνω
από το έδαφος της χώρας του εκφράζοντας, όπως και ο Παναμάς, την έντονη
αντίθεσή του στο «Σχέδιο Κολομβία». Ο Τσάβεζ επισκέφτηκε ήδη τον Σαντάμ
Χουσεΐν στη Βαγδάτη και τον Μοαμάρ Καντάφι στην Τρίπολη. Προμηθεύει την Κούβα
με το φθηνό πετρέλαιο που απεγνωσμένα χρειάζεται ενώ κατά την επίσκεψή του
στην Αβάνα εξέφρασε τον μεγάλο θαυμασμό του για τον Φιντέλ Κάστρο. Ακόμη πιο
σοβαρό για τον Μπους είναι το γεγονός ότι η Βενεζουέλα ως ιδρυτικό μέλος του
OPEC, ονόμασε τον Άλι Ροντρίγκεζ, πρώην υπουργό Πετρελαίου του Τσάβεζ, γενικό
γραμματέα του Οργανισμού. Η Βενεζουέλα, που είναι ο βασικός προμηθευτής
πετρελαίου που κρατά ζεστή τη Νέα Υόρκη μαζί με άλλες αμερικανικές πόλεις, δεν
αναμένεται να κάνει χάρες στον Μπους – ο οποίος ενδεχομένως να αντιμετωπίσει
σοβαρή ύφεση στην αμερικανική οικονομία – προσπαθώντας να κρατήσει χαμηλά τις
τιμές του μαύρου χρυσού. Επιπροσθέτως ο υπουργός Εξωτερικών της Βενεζουέλας,
Χοσέ Βισέντε Ράνχελ, έχει προκαλέσει δημόσια την Ουάσιγκτον, ζητώντας
εξηγήσεις για την παραγωγή μαριχουάνας αξίας 4 δισεκατομμυρίων δολαρίων στις
ΗΠΑ.

Αναζήτηση συμμάχων

Κοντολίζα Ράις. Το έργο της στη Λατινική Αμερική δεν είναι και τόσο εύκολο

Σύμφωνα με κάποιες φήμες, ιέρακες στην Ουάσιγκτον αναζητούν συμμάχους στους
κόλπους του στρατού της Βενεζουέλας για πραξικόπημα κατά του προέδρου της
χώρας. Συγκριτικά με την Βενεζουέλα και την Κολομβία, η Κούβα, παρά τα
προβλήματα που παρέχει στον εκλεγμένο πρόεδρο, συγκεντρώνει τη μικρότερη
ανησυχία. Οι Κουβανοί εξόριστοι στη Φλόριντα, που έκαναν τόσα πολλά για να
κερδίσει την προεδρία ο Μπους, έχουν αφήσει πίσω τους την ταπείνωση που τους
κόστισε η κρίση με τον μικρό Ελιάν Γκονζάλες. Με την αυτοπεποίθησή τους να
έχει τονωθεί, οι εξόριστοι και πιθανόν και ο αδερφός του, κυβερνήτης της
Φλόριντα, Τζεμπ Μπους, θα ζητήσουν ανταπόδοση από τον νέο πρόεδρο, ίσως υπό τη
μορφή πιο σκληρών μέτρων κατά του Κάστρο. Που όμως, αν εφαρμοστούν, θα
προκαλέσουν ανησυχία στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, την Ευρωπαϊκή Ένωση
και πολλούς Αμερικανούς επιχειρηματίες. Οι τελευταίοι επιδιώκουν περισσότερα
και όχι λιγότερα συμβόλαια με το μεγαλύτερο νησί της Καραϊβικής, όπου παρά τις
ελλείψεις, ο τουρισμός αναπτύσσεται ταχύτατα και, απουσία του θείου Σαμ τα
τελευταία 40 χρόνια, Καναδοί και Ευρωπαίοι βρίσκονται καλά οχυρωμένοι. Ως
ειδικός επί των ρωσικών θεμάτων, η Ράις μπορεί να μη διαθέτει την εμπειρία που
χρειάζεται για τα αντίστοιχα της Λατινικής Αμερικής, ένα όμως από τα ταλέντα
της μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμο: είναι εξαίρετη στο πατινάζ. Τόσο η ίδια όσο
και ο Μπους θα χρειαστούν όλη τη δεξιότητά της στη σκληρή, ολισθηρή επιφάνεια
των σχέσεων των Ηνωμένων Πολιτειών με τους Λατινοαμερικανούς το 2001.