Άντρο της διαφθοράς

Διεφθαρμένοι πολιτικοί και επιχειρηματίες λυμαίνονται σαν αρπακτικά την
οικονομία της Τουρκίας, απειλώντας να ματαιώσουν οριστικά κάθε ευρωπαϊκό
όνειρο της χώρας.

«Αγία» οικογένεια. Ο κουνιάδος του Ντεμιρέλ Σενέρ (τρίτος από αριστερά) και ο επιχειρηματίας Τζαβίζ Τζαγλάρ (δεξιά) έχουν κατηγορηθεί για διαφθορά

Τότε, ο ανιψιός του πρώην Προέδρου της Τουρκίας Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ είχε βρεθεί
στη φυλακή, όταν οι κάμερες του συστήματος ασφαλείας στην τράπεζα της οποίας
ήταν ιδιοκτήτης τον «έπιασαν» να φεύγει από την πίσω πόρτα κουβαλώντας
βαλίτσες γεμάτες λεφτά. Μόλις λίγες ώρες νωρίτερα, ο θείος του είχε ενημερωθεί
ότι επρόκειτο να γίνει μια μυστική έφοδος στην τράπεζα από τα αρμόδια
ελεγκτικά όργανα.

Τώρα, ήρθε η σειρά του κουνιάδου του Ντεμιρέλ, ο οποίος κρατείται και
ανακρίνεται για την αγορά δασικής έκτασης στα περίχωρα της Κωνσταντινούπολης
με ψευδείς τίτλους ιδιοκτησίας, προκειμένου να την εντάξει στα επιχειρηματικά
του σχέδια για την ανέγερση 1.150 παραθεριστικών κατοικιών.

Σε μία περίοδο που η Τουρκία επιδιώκει τη συμμετοχή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση,
οι πιέσεις που ασκούνται στην τουρκική κυβέρνηση είναι μεγάλες, ώστε να την
εξαναγκάσουν να λάβει μέτρα για την πάταξη της διαφθοράς που φθάνει ακόμη και
στα υψηλότερα κλιμάκια της εξουσίας, ύστερα από χρόνια συγκάλυψης σκανδάλων
από πολιτικούς και επιχειρηματίες. Η ηγεσία της χώρας, από τον Πρόεδρο Αχμέτ
Νετζντέτ Σεζέρ μέχρι το Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας, απευθύνει ανοιχτά
εκκλήσεις για έναν ολοκληρωτικό πόλεμο εναντίον της διαφθοράς. Ο υπουργός
Εσωτερικών Σααντετίν Ταντάν, πρώην αρχηγός της αστυνομίας, έχει γίνει εθνικός
ήρωας εξαιτίας της σταυροφορίας του κατά της διαφθοράς. Οι επιθέσεις του
εναντίον μερικών προσωπικοτήτων που είναι από τις ισχυρότερες της χώρας τού
χάρισαν πρωτοφανή φήμη. «Οι αρχιτέκτονες της ανωμαλίας παρουσιάζονται ως
ευυπόληπτοι πολίτες», δήλωσε ο Ταντάν σε μια από τις πρόσφατες επιθέσεις του.
«Ας μην αφήσουμε ένα κοπάδι αρπακτικών να αλλάξει την πορεία της χώρας».

Στην τελευταία έκθεσή της για τις προόδους που πραγματοποιεί η Τουρκία στην
ευρωπαϊκή της πορεία, η Ευρωπαϊκή Ένωση την επικρίνει αυστηρά για την υστέρησή
της στην «καταπολέμηση της απάτης και της διαφθοράς» στον κρατικό μηχανισμό.
Μολονότι τα ζητήματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κυριαρχούν στα πρωτοσέλιδα,
πολλοί επενδυτές αλλά και Ευρωπαίοι πολιτικοί θεωρούν τη διαφθορά ένα από τα
κυριότερα εμπόδια για την ένταξη της Τουρκίας.

Οι επικρίσεις

«Ολοένα και περισσότεροι συνειδητοποιούν ότι η διαφθορά δεν είναι για μας
επιζήμια μόνον ηθικά αλλά και οικονομικά», επισημαίνει ο Μπαράν Τουντσέρ,
καθηγητής της Οικονομικής και πρώην αξιωματούχος της Παγκόσμιας Τράπεζας ο
οποίος σήμερα είναι στέλεχος της Διεθνούς Διαφάνειας, οργάνωσης που ελέγχει τη
διαφθορά σε όλον τον κόσμο. «Ολόκληρο το τραπεζικό σύστημα μπορεί να
καταρρεύσει, με αποτέλεσμα ολόκληρη η οικονομία να πάει στα σκουπίδια».

Πέρυσι οι διωκτικές αρχές διεξήγαγαν δεκάδες έρευνες. Η πιο σημαντική ήταν η
«Επιχείρηση Τυφώνας» στις ανωμαλίες του τραπεζικού συστήματος, κατά την οποία
ανακρίθηκαν τουλάχιστον 100 από τους πιο ισχυρούς επιχειρηματίες που
διατηρούσαν πολιτικές διασυνδέσεις, με αποτέλεσμα περισσότεροι από 30 να
καταλήξουν στη φυλακή. Ανάμεσά τους ήταν και ο Γιαχία Μουράτ Ντεμιρέλ, ο
ανιψιός του πρώην Προέδρου. Σήμερα βρίσκεται στη φυλακή με την κατηγορία ότι
φυγάδευσε εκατομμύρια δολάρια μέσω τής υπό κατάρρευση τράπεζάς του Egebank
λίγο πριν τεθεί υπό αναγκαστική εκκαθάριση το 1999. Σύμφωνα με το
κατηγορητήριο, ο Ντεμιρέλ και άλλα τραπεζικά στελέχη κέρδισαν δεκάδες
εκατομμύρια δολάρια με εικονικά δάνεια, τα οποία επέφεραν την κατάρρευση της
τράπεζας. Ο Ντεμιρέλ αρνείται τα πάντα. Ο θείος του αρνείται και αυτός ότι
ενημέρωσε τον ανιψιό του για τις προθέσεις της κυβέρνησης να βάλει λουκέτο
στην τράπεζα. Ανώτατος αστυνομικός της Κωνσταντινούπολης έχει συλληφθεί με την
κατηγορία ότι ειδοποίησε τον Ντεμιρέλ για τη μυστική εκκαθαριστική επιχείρηση
των αρχών.

Αχμέτ Νετζντέτ Σεζέρ, ο «αδιάφθορος»

Πρόεδρος Σεζέρ. Μόνος εναντίον όλων

Μέσα σε αυτό το ομιχλώδες και σκανδαλώδες τοπίο, φωτεινή εξαίρεση αποτελεί ο
Πρόεδρος της χώρας Αχμέτ Νετζντέτ Σεζέρ. Στον τομέα της πολιτικής είναι η
πρώτη φορά που οι Τούρκοι έχουν περισσότερη εμπιστοσύνη σε μια πολιτική
προσωπικότητα, παρά στις Ένοπλες Δυνάμεις. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση, ο
Πρόεδρος Σεζέρ συγκεντρώνει τις προτιμήσεις των Τούρκων σε ποσοστό 94,1%, ενώ
ο Στρατός έπεται με τρεις ποσοστιαίες μονάδες λιγότερες.

Όσον αφορά την ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με την ίδια
δημοσκόπηση που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Ραντικάλ», οι περισσότεροι
Τούρκοι απαντούν αρνητικά.

Το 43,6% των ερωτηθέντων απάντησαν «όχι» στην ερώτηση: «Πρέπει να ενταχθεί η
χώρα στην Ε.Ε. με τις προϋποθέσεις που τίθενται;», ενώ το 25,2% απάντησε
θετικά. Η εφημερίδα επισημαίνει πως είναι η πρώτη φορά που οι αρνητικές γνώμες
υπερισχύουν των θετικών. Η πλειοψηφία αυτών που επιθυμούν την ένταξη της
Τουρκίας είναι νέοι άνθρωποι, μικρότεροι των 27 ετών.

Επίσης, από τη δημοσκόπηση προκύπτει ότι το 53,3% είναι αντίθετο με την
κατάργηση της ποινής του θανάτου, μία από τις προϋποθέσεις που έχει θέση η
Ευρωπαϊκή Ένωση.