ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Ο νόμος του Μέρφυ

Ιδιαίτερα κρίσιμες είναι οι προσεχείς εβδομάδες για τη Γιουγκοσλαβία. Κι
όχι μόνο εξαιτίας της επιστροφής των βρικολάκων.

Παρωδία διαδήλωσης: μέλη του κινήματος Otpor (Αντίσταση) κρατούν αφίσες του Μιλόσεβιτς έξω από το Κέντρο όπου έγινε το συνέδριο του κόμματος

Έξι ολόκληρες εβδομάδες είχαμε να ακούσουμε αυτή τη φρασεολογία ­ χωρίς να
μπορούμε να ισχυριστούμε ότι μας είχε λείψει. Μας την υπενθύμισε αυτός ο καλός
άνθρωπος που λέγεται Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, και επανεξελέγη προχθές αρχηγός
των σέρβων σοσιαλιστών. Ότι η Δύση διέπραξε γενοκτονία εναντίον των Σέρβων.
Ότι τα γιουγκοσλαβικά μέσα ενημέρωσης ελέγχονται από ξένες μυστικές δυνάμεις.
Ότι το δικαστήριο του ΟΗΕ για τα εγκλήματα πολέμου είναι η «νέα Γκεστάπο». Ότι
η Γιουγκοσλαβία δέχεται ένα νέο πόλεμο, αυτή τη φορά με όπλο το χρήμα. Ότι οι
κλέφτες αποκαλούν τους τίμιους κλέφτες. Σ’ ένα σημείο της πύρινης ομιλίας του,
πάντως, πρέπει να παραδεχθούμε ότι είχε δίκιο: όταν κατήγγειλε πρώην
συνεργάτες του που αποχώρησαν πρόσφατα από το κόμμα ότι τόσα χρόνια έμεναν σ’
αυτό επειδή βρισκόταν στην εξουσία. Αυτοί θα είναι μάλλον οι πρώτοι που θα
τιμωρηθούν όταν ο Σλόμπο ξαναπάρει με το καλό το τιμόνι της χώρας από τους
προδότες.

Το ενδεχόμενο αυτό δεν είναι βέβαια πολύ κοντινό. Στις εκλογές της 23ης
Δεκεμβρίου, ο συνασπισμός DOS του οποίου ηγείται ο Βόισλαβ Κοστούνιτσα
αναμένεται να επικρατήσει. Οι σοσιαλιστές μπορούν να βασίζονται όμως σε μια
σημαντική ψήφο διαμαρτυρίας. Στη Γιουγκοσλαβία φαίνεται να ισχύει ο νόμος του
Μέρφυ: αν υπάρχει έστω και μια μικρή πιθανότητα να πάει κάτι άσχημα, θα πάει
γρήγορα πολύ άσχημα. Η χώρα έχει καταστραφεί, πρώτα από το καθεστώς Μιλόσεβιτς
κι έπειτα από τους ΝΑΤΟϊκούς βομβαρδισμούς. Σύμφωνα με τον καθηγητή
οικονομικών επιστημών Ιβάν Βούγιασιτς, το 35% του πληθυσμού ζει κάτω από το
όριο της φτώχειας και άλλο ένα 30% πλησιάζει ολοταχώς το όριο αυτό. Τον
περασμένο μήνα, οι τιμές αυξήθηκαν κατά 26,6% και πολλοί δάσκαλοι απεργούν
ζητώντας αυξήσεις και καταβολή των δεδουλευμένων.

Ο Κοστούνιτσα δεν υποσχέθηκε βέβαια ποτέ ότι η χώρα θα βγει σύντομα από το
τούνελ. Μάγος δεν είναι. Ίσως όμως θα μπορούσε να είναι λίγο πιο τολμηρός.
Πολλοί από τους πρωτεργάτες του παλιού καθεστώτος, όπως οι αρχηγοί του στρατού
και της ασφαλείας, παραμένουν στις θέσεις τους. Οι Σέρβοι μιλούν πιο ελεύθερα,
αλλά στα μέσα ενημέρωσης δεν έχει γίνει καμιά κάθαρση: οι ίδιοι δημοσιογράφοι
της Πολίτικα και της Βετσέρνιε Νοβόστι που εγκωμίαζαν τόσα
χρόνια τον Μιλόσεβιτς, γλείφουν τώρα τον νέο πρόεδρο. Δουλική είναι και η
στάση του τελευταίου απέναντι στην εκκλησία, που τελευταία διεκδικεί δυναμικά
κι αυτή ένα μερίδιο από την τούρτα.

Το χειρότερο όμως, κατά τον γνωστό Σέρβο δημοσιογράφο και συγγραφέα Πέταρ
Λούκοβιτς, είναι ότι η Σερβία αρνείται και υπό τη νέα της ηγεσία να ορίσει
τελειωτικά τα σύνορά της. Όσο πιο γρήγορα καταλάβει ότι η ομοσπονδία δεν
υπάρχει, ότι το Κόσοβο και το Μαυροβούνιο έχουν πάρει πια τον δικό τους δρόμο,
τόσο το καλύτερο. Για την ίδια και για τα Βαλκάνια.