Ετοιμάζεται το παγκόσμιο χρηματιστήριο

Ένας Ιάπωνας επενδυτής θα βλέπει στην οθόνη του, για παράδειγμα, τη μετοχή τής
Microsoft που είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης αποτιμημένη σε
γιεν. Θα δίνει εντολή αγοράς στο Χρηματιστήριο του Τόκιο και αυτή θα
εκτελείται στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης σε δολάρια. Ο Ιάπωνας θα πληρώσει
σε γιεν. Την ίδια ώρα, ένας άλλος επενδυτής από το Παρίσι βλέπει τη συναλλαγή
αυτή και την τιμή της μετοχής τής Microsoft σε ευρώ και αποφάσισε να πουλήσει
κάποιες μετοχές της Sony, που είναι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο της Ιαπωνίας.
Τις τιμές της Sony τις βλέπει και τις πληρώνει σε ευρώ και την εντολή του την
δίνει στο Χρηματιστήριο του Παρισιού, αλλά η εντολή εκτελείται στο
Χρηματιστήριο του Τόκιο σε γιεν, αφού εκεί είναι εισηγμένη η Sony.

Το παράδειγμα αυτό δεν αποτελεί προϊόν επιστημονικής φαντασίας, αλλά μιας
πραγματικότητας που σχεδιάζεται και αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί σε δύο
χρόνια. Πρόκειται για το GEM, του οποίου το όνομα αυτό, όμως, απαιτεί
συνεργασία χρηματιστηρίων και το πρώτο μεμοράντουμ θα υπογραφεί μεταξύ των
συνεργαζόμενων χρηματιστηρίων στα τέλη Δεκεμβρίου.

Η ιδέα έχει ως εξής: Θα δημιουργηθεί μία «τριγωνική» χρηματιστηριακή
συνεργασία, όπου τις πλευρές του τριγώνου θα τις αποτελούν τα χρηματιστήρια
των τριών διαφορετικών ζωνών ώρας (time zones) του πλανήτη. Η μία είναι των
ΗΠΑ με τα Χρηματιστήρια της Νέας Υόρκης, του Τορόντο, του Μεξικού και του Σάο
Πάολο. Η δεύτερη θα είναι της Ευρώπης με τα Χρηματιστήρια τής Euronext (μέχρι
στιγμής Παρίσι, Άμστερνταμ, Βρυξέλλες, Λισαβώνα). Η τρίτη είναι της Ασίας με
τα Χρηματιστήρια του Τόκιο, του Χόνγκ Κόνγκ και του Σίδνεϊ.

Σε αυτό το διεθνές «τριγωνικό» χρηματιστήριο θα αποτελούν αντικείμενο
διαπραγμάτευσης οι μετοχές εταιρειών υψηλής κεφαλαιοποίησης (blue chips), που
είναι εισηγμένες στα παραπάνω Χρηματιστήρια. Οι εταιρείες θα εμφανίζονται σε
μια κοινή λίστα στις οθόνες του GEM, αλλά η φυσική τους θέση θα είναι το
χρηματιστήριο στο οποίο είναι εισηγμένες. Το χρηματιστήριο αυτό λέγεται
«Χρηματιστήριο Μητέρα» (Mother Exchange). Έτσι, κάθε χρηματιστήριο θα δέχεται
τις εντολές των μελών του και θα τις διοχετεύει στο «Χρηματιστήριο Μητέρα».
Για παράδειγμα, ένας χρηματιστής από τις Βρυξέλλες θα δίνει εντολή στο
Χρηματιστήριο των Βρυξελλών για αγορά μιας μετοχής που είναι εισηγμένη στο
Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης σε ευρώ και αυτή θα εκτελείται σε δολάρια στο
Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης.

Για τη μετατροπή του συναλλάγματος θα παρεμβάλλεται στο σύστημα μία τράπεζα, η
οποία όμως δεν θα επιβαρύνεται από ενδεχόμενο συναλλαγματικό κίνδυνο. Απλώς,
θα κάνει τη μετατροπή των νομισμάτων.

Σε κάθε ζώνη ώρας (time zone) θα υπάρχει ένας κεντρικός αντισυμβαλλόμενος
(κάτι σαν την Εταιρεία Εκκαθάρισης Συναλλαγών επί Παραγώγων που υπάρχει για τα
παράγωγα στην Ελλάδα, που αναλαμβάνει και επενδυτικό κίνδυνο, εκτός από την
εκκαθάριση). Ο κεντρικός αυτός αντισυμβαλλόμενος θα εκπροσωπεί τα μέλη του
(όσοι εκκαθαρίζουν συναλλαγές) και θα συνεργάζεται με τον άλλον κεντρικό
αντισυμβαλλόμενο στις άλλες ζώνες ώρας (time zones) για την εκκαθάριση και τον
διακανονισμό των συναλλαγών. Σε όλο αυτό το «κύκλωμα» τα Αποθετήρια θα
ασχολούνται μόνο με τον διακανονισμό των συναλλαγών. Δηλαδή, θα δίνουν τα
χρήματα στον πωλητή και τις μετοχές στον αγοραστή. Επίσης, τα αποθετήρια θα
πρέπει να έχουν σχέση μεταξύ τους και μάλιστα με τα αντίστοιχα «Χρηματιστήρια
Μητέρες» κάθε ζώνης ώρας (time zone), ώστε να μπορεί να γίνει ο διακανονισμός.

Το διεθνές αυτό χρηματιστήριο μαζί με το λογισμικό που θα το υποστηρίζει (κάτι
σαν το δικό μας ΟΑΣΗΣ, για παράδειγμα) θα μοιάζει με μια διεθνή ηλεκτρονική
χρηματιστηριακή εταιρεία, η οποία θα είναι και μέλος σε όλα τα συνεργαζόμενα
χρηματιστήρια του GEM. Το σύστημα συναλλαγών θα στηρίζεται στο μοντέλο του
order driven, δηλαδή η προτεραιότητα για την εκτέλεση της πράξης μεταξύ των
εντολών θα δίνεται με βασικό κριτήριο τη χρονική στιγμή της καταχώρησης της
εντολής. Πρόκειται, δηλαδή, για το ίδιο σύστημα που ισχύει στην Σοφοκλέους. Το
GEM, ως διεθνής χρηματιστηριακή εταιρεία, θα είναι μέλος σε όλα τα
χρηματιστήρια που συμμετέχουν στο διεθνές χρηματιστηριακό τρίγωνο, καθώς οι
συναλλαγές θα γίνονται μέσω του GEM Electronic Broker.

Τα πλεονεκτήματα που αναμένουν οι εμπνευστές της ιδέας είναι κατ’ αρχήν η
ρευστότητα αυτής της αγοράς. Δεύτερον, θα υπάρχει πρόσβαση από τους επενδυτές
όλου του κόσμου σε μετοχές όλων των Χρηματιστηρίων. Τρίτον, θα μειωθεί το
κόστος συναλλαγών, αφού οι πράξεις μεταξύ διαφορετικών ηπείρων θα γίνονται σαν
να πραγματοποιούνταν στην ίδια χώρα.