ΔΡΟΜΟΙ

Το Βιετνάμ…

… είναι η μοναδική χώρα που νίκησε ποτέ τη μεγαλύτερη δύναμη του κόσμου. Ο
προηγούμενος Αμερικανός πρόεδρος που το είχε επισκεφθεί ήταν ο Ρίτσαρντ Νίξον,
πριν από 31 χρόνια ­ μόλις για πεντέμισι ώρες, τις οποίες είχε περάσει
«κρυμμένος» μέσα σε ένα αμερικανικό οχυρό. Σήμερα, οι ψηλές κορυφές από τα
κτίρια της Citibank και της Chase Manhattan ξεχωρίζουν στον ουρανό της πόλης
που, πριν από 25 χρόνια, εγκατέλειπαν και οι τελευταίοι Αμερικανοί
αξιωματούχοι, ύστερα από έναν αποτυχημένο πόλεμο που κόστισε 58.000
αμερικανικές και 3 εκατομμύρια βιετναμικές ζωές ­ έναν πόλεμο εναντίον του
οποίου είχε διαμαρτυρηθεί και στον οποίο είχε αρνηθεί να υπηρετήσει ο νεαρός
τότε Μπιλ Κλίντον.

Διστακτικά…

… το Βιετνάμ ανοίγει σήμερα τις πύλες του στην Αμερική. Γιατί έχει διδαχτεί
από το κινεζικό παράδειγμα πως άλλο φιλελευθεροποίηση και άλλο
αμερικανοποίηση. Η Κίνα έδειξε πως μια χώρα που θέλει να ανοίξει την οικονομία
της δεν είναι υποχρεωτικό να επιλέξει ανάμεσα στον καπιταλισμό και τον
κομμουνισμό ­ όσο και αν είναι κυνικό μια προλεταριακή κυβέρνηση να βάζει το
προλεταριάτο της να δουλεύει για λογαριασμό της Nike ή της Adidas. Ο κινεζικός
γίγαντας, που εδώ και χιλιάδες χρόνια το Βιετνάμ ένιωθε την ανάσα του, έδειξε
πως μια κομμουνιστική γραφειοκρατία μπορεί να πετύχει την ανάπτυξη χωρίς να
θυσιάσει τη σταθερότητα. Έτσι, η κινεζική επιτυχία είναι μια πρόκληση και για
το Βιετνάμ. Ποιος θέλει να βλέπει το σπίτι του γείτονα ψηλότερο από το δικό
του;

Τι σημαίνουν…

… άραγε όλα αυτά για την Αμερική; Στα οικονομικά συμφέροντα βαραίνουν
αναγκαστικά και οι γενικότερες στρατηγικές. Η Αμερική αισθάνεται ότι πρέπει να
προλάβει την ανταγωνιστική απειλή της Κίνας, που με ολοένα και πιο φθηνές
εξαγωγές ετοιμάζεται να μπει στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. Το Βιετνάμ θα
έβλεπε με καλό μάτι ένα αμερικανικό αντίβαρο στην κινεζική επιρροή στην
περιοχή. Άλλωστε, η Κίνα είναι μαζί ο πιο αρχαίος και ο πιο πρόσφατος εχθρός
του ­ είχε εισβάλει στο Βιετνάμ το 1979, όταν η βιετναμική ηγεσία είχε
ανατρέψει τους Κόκκινους Χμερ στην Καμπότζη. Η επίσκεψη λοιπόν του Κινέζου
προέδρου Ζιανγκ Ζεμίν στην Καμπότζη, μόλις τρεις ημέρες πριν από την άφιξη του
Κλίντον στο Ανόι, είχε και αυτή το νόημά της.

Η ζούγκλα…

… του Βιετνάμ δεν είναι πια οι βάλτοι και οι «ποντικότρυπες» που οι αντάρτες
«ρουφούσαν» μέσα σε αυτές τους Αμερικανούς στρατιώτες. Η σύγχρονη βιετναμική
ζούγκλα είναι μάλλον αστική, με γιγαντοαφίσες που διαλαλούν την πραμάτεια της
Coca Cola και της Kodak, με ροκάδικους ήχους από αγγλοαμερικάνικα μπαρ και με
χιλιάδες εργάτες που δουλεύουν για λογαριασμό της Nike, της Ford και άλλων
αμερικανικών επιχειρήσεων. Εκεί που απέτυχαν τα Β-52 και οι χημικές βόμβες, οι
οικονομικές και πολιτιστικές «λόγχες» μπήγονται αθόρυβα στον στόχο τους. Στην
Πόλη του Χο Τσι Μινχ, πρώην Σαϊγκόν, μια αναμνηστική κονκάρδα για την επίσκεψη
του προέδρου Κλίντον δείχνει την αμερικανική σημαία πλάι στη βιετναμική να
«αναβλύζουν» και οι δύο μέσα από ένα μπουκάλι Coca Cola.