ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Ηθική εξαχρείωση

Ένα φάντασμα πλανάται πάνω από την Αριστερά της Ιταλίας (και όχι μόνο της
Ιταλίας), απειλώντας να την αλώσει, να την μεταμορφώσει, να την μεταλλάξει.
Είναι ο επαγγελματίας κυνικός.

Ντάριο Φο: η αναφορά του ονόματός του για τη δημαρχία του Μιλάνου δυσαρέστησε την ιταλική Αριστερά

Είναι έξυπνος και μοντέρνος. Έχει καταλάβει προς τα πού κινείται ο κόσμος. Η
συζήτηση για αξίες, ιδανικά και πάθη τον αρρωσταίνει. Εκείνος έχει τιμηθεί με
το μετάλλιο του αμοραλισμού και το επιδεικνύει υπερήφανα στο πέτο. Έχει
γκρεμίσει τα τείχη, έχει ξεπεράσει τις ετικέτες, είναι ακομπλεξάριστος,
απροκατάληπτος και πάντα σίγουρος για τον εαυτό του. Είναι όμως και
γενναιόδωρος: δεν παραλείπει να διατυπώνει τις ριζοσπαστικές του ιδέες από το
βήμα που απλόχερα του παρέχουν οι στήλες των εφημερίδων και τα παράθυρα των
καναλιών. Στη σημερινή εποχή, ο επαγγελματίας κυνικός είναι περιζήτητος. Ιδίως
στους κόλπους της Αριστεράς.

Ο ιός του κυνισμού εξαπλώνεται ταχύτατα μεταξύ των προοδευτικών, γράφει ο
Τζανκάρλο Μποζέτι στο τελευταίο τεύχος του ιταλικού περιοδικού Reset
που είναι αφιερωμένο στο «Σόου του κυνισμού». Πρόκειται για μια μορφή
αυτομαστιγώματος, συνέπεια μιας άλλης ασθένειας της Αριστεράς: το να
αισθάνεται ναυτία για τον εαυτό της, να την διαπερνά μια βαθιά αηδία, και να
προσπαθεί να την θεραπεύσει διαλύοντας την ταυτότητά της, περιφρονώντας αξίες
όπως το ήθος και η αλληλεγγύη. Η Αριστερά δεν είναι ευχαριστημένη με τον εαυτό
της και αναζητεί εκπροσώπηση και επιβεβαίωση όσο το δυνατόν πιο μακριά από την
ιστορία της. Το αποτέλεσμα είναι ένας τυχοδιώκτης σαν τον Σίλβιο Μπερλουσκόνι
να μοιάζει πιο αξιόπιστος, πιο ευαίσθητος, λιγότερο κυνικός από τους
αντιπάλους του.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η συζήτηση γύρω από τον υποψήφιο δήμαρχο του
Μιλάνου. Ένας δημοσιογράφος πρότεινε τον θεατρικό συγγραφέα Ντάριο Φο ως μόνο
κατάλληλο να σπάσει την κυριαρχία της Κεντροδεξιάς στη Βόρεια Ιταλία και να
δώσει νέα πνοή στην πρωτεύουσα του χρήματος και της μόδας. Και ενώ ο συμπαθής
Νομπελίστας αντέδρασε καταρχήν θετικά, η επίσημη Αριστερά δεν έκρυψε την
έκπληξη και τη δυσαρέσκειά της: προωθούσε, βλέπετε, εδώ και καιρό την
υποψηφιότητα του ισχυρού Μιλανέζου βιομηχάνου Μάσιμο Μοράτι. Ο τελευταίος
αναγκάστηκε τελικώς να αποσυρθεί, γλιτώνοντας τους όψιμους υποστηρικτές του
από μια ακόμη γελοιοποίηση…

Η ηθική εξαχρείωση της Αριστεράς, γράφει στο Reset ο Γερμανός φιλόσοφος
Πέτερ Σλότερντικ που έχει αφιερώσει πολλά κείμενα στον κυνικό λόγο,
είναι αποτέλεσμα της συμφιλίωσής της με την εξουσία. «Από τη στιγμή που
κατακτά την εξουσία, η Αριστερά είναι υποχρεωμένη να μάθει την τέχνη του
πολέμου και της ειρήνης, μια σειρά πραγμάτων δηλαδή που αντιτίθενται σε μεγάλο
βαθμό στις ανθρωπιστικές και οικουμενικές της παραδόσεις». Ίσως να μην
μπορούσε να κάνει κι αλλιώς: η πολιτική που καλείται να ασκήσει έχει υποστεί
τα τελευταία χρόνια ριζικές αλλαγές, όμηρος καθώς είναι των μέσων ενημέρωσης.
«Στα μίντια δεν υπάρχει τίποτα άλλο από την επιτυχία. Έτσι, ο πολιτικός είναι
καταδικασμένος να πετυχαίνει. Ένας ηθοποιός που επιζητεί το χειροκρότημα κάθε
τέσσερα χρόνια, στις κάλπες».