ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Απέναντι στην Υπερ-μπανανία

Επιχαίρουμε, εμείς οι Ευρωπαίοι, που η Υπερδύναμη έγινε Υπερ-μπανανία. Στην
πραγματικότητα, όμως, περιμένουμε με αγωνία ποιος θα είναι ο νέος μας
προστάτης.

Θείος Σαμ: σε απόγνωση (σκίτσο από τους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς»)

Τη φοβόμαστε. Τη ζηλεύουμε. Ίσως, στο βάθος της καρδιάς μας, και να τη
θαυμάζουμε. Έχουμε έτσι μια απόλυτη ανάγκη να την απομυθοποιήσουμε. Οι
ευκαιρίες δεν λείπουν. Η Αμερική φταίει για την κρίση στη Μέση Ανατολή, όπως
έφταιγε για την κρίση στα Βαλκάνια. Η Αμερική ευθύνεται για την πείνα στην
Αφρική, για την αυταρχική στροφή στη Ρωσία, αλλά και για την κακή πορεία του
ευρώ. Η Αμερική φταίει όταν αναλαμβάνει δράση ή όταν παρακολουθεί τις
εξελίξεις απαθής. Η Αμερική φταίει επειδή είναι πιο ισχυρή, πιο
αποτελεσματική, πιο ακμαία. Είναι ο πολύτιμος σύμμαχός μας, αλλά και ο εχθρός
που έχουμε ανάγκη. Κι όταν γελοιοποιείται μπροστά στα μάτια μας, όπως
συμβαίνει αυτές τις μέρες, σαρκάζουμε, ειρωνευόμαστε, αλλά και ανησυχούμε. Αν
καταρρεύσει το μοναδικό σταθερό σημείο αναφοράς που μας είχε μείνει, τι θα
απογίνουμε;

Ο βασικότερος λόγος που οι Ευρωπαίοι πολιτικοί προτιμούν τον Γκορ από τον
Μπους δεν είναι οι κοινωνικές ευαισθησίες του πρώτου, αλλά η πρόθεση του
δευτέρου να αποδεσμεύσει σταδιακά τις αμερικανικές δυνάμεις από την Ευρώπη,
αρχίζοντας από τα Βαλκάνια. Αντί να καλωσορίσουμε μια τέτοια εξέλιξη, αντί να
εκμεταλλευθούμε την ευκαιρία για να οικοδομήσουμε μια πιο αυτόνομη, άρα πιο
ισχυρή Ευρώπη, που θα μπορεί να λύνει μόνη της τα προβλήματά της,
αναρωτιόμαστε τι θα γίνουμε χωρίς βαρβάρους. Μα είναι δυνατόν να περιμένουμε
ποτέ από έναν άνθρωπο σαν τον Τζωρτζ Μπους να λύσει οποιοδήποτε πρόβλημα εκτός
από την κακή απόδοση των ομάδων μπέηζ-μπωλ της Πολιτείας του;

Όποια έκβαση και αν έχει, η πολιτική και ηθική κρίση που διέρχονται αυτές τις
μέρες οι Ηνωμένες Πολιτείες προσφέρει στην Ευρώπη μια μοναδική ευκαιρία να
ξεπεράσει τα συμπλέγματά της, να σταθεί στα πόδια της και να αναλάβει
επιτέλους τις ευθύνες της. «Η Αμερική ειρηνεύει τον κόσμο και εξουδετερώνει
τους εξτρεμισμούς επιβάλλοντας ένα οικουμενικό μοντέλο ζωής: την εξισωτική
δημοκρατία των καταναλωτών», έγραφε πρόσφατα ο Γερμανός φιλόσοφος Ρίχαρντ
Χέρτσινγκερ στην «Ντι Τσάιτ». Η μεσσιανική ιδεολογία που εξάγουν οι Ηνωμένες
Πολιτείες δίνει μεγάλη έμφαση στη θρησκεία. Κανείς (με εξαίρεση ίσως τον
Άγγελο Αναστασιάδη) δεν έχει μιλήσει περισσότερο τον τελευταίο καιρό για τον
Θεό από τους Αμερικανούς πολιτικούς. Για τον επίδοξο αντιπρόεδρο Τζόζεφ
Λίμπερμαν, «δεν υπάρχει πραγματική ηθική, εφόσον δεν είναι συνδεδεμένη με τη
θρησκεία». Ο Τζωρτζ Μπους, πάλι, θεωρεί ότι η Αμερική είναι το έθνος του Θεού.
Τέτοιες ψευδαισθήσεις, οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν έχουν. Κι εκείνοι που πιστεύουν
σε περιούσια έθνη και επίλεκτους λαούς δεν θα γίνουν ευτυχώς ποτέ
πρωθυπουργοί.

Η Ευρώπη περίμενε αυτή την εβδομάδα έναν αυτοκράτορα, έναν αντίχριστο, έναν
ακατονόμαστο έστω σαν τον Γκοντό. Ο Γκοντό όμως δεν ήλθε. Ίσως να αργήσει να
έλθει. Κι όταν τελικώς εμφανιστεί, ίσως να μην τον χρειαζόμαστε πια.