ΠΡΟΣΩΠΑ Μεταρρυθμιστής εν μιά νυκτί

Πρώην στενός πολιτικός σύμμαχος του Μιλόσεβιτς και νυν συνεργαζόμενος με
τους μεταρρυθμιστές του Κοστούνιτσα: Ζόραν Ζίζιτς, ο νέος πρωθυπουργός της
Γιουγκοσλαβίας.

Ζόραν Ζίζιτς. Ο νέος πρωθυπουργός της Γιουγκοσλαβίας

Ο Ζίζιτς είχε υποστηρίξει τον Μιλόσεβιτς στις εκλογές της 24ης Σεπτεμβρίου,
ήταν ωστόσο από τους πρώτους συμμάχους του που ζήτησαν τον έλεγχο των
εκλογικών αποτελεσμάτων πριν ακόμη ξεκινήσει η λαϊκή εξέγερση που έφερε τον
Βόισλαβ Κοστούνιτσα στην προεδρία. Πενήντα εννέα χρόνων, δικηγόρος,
παντρεμένος με δύο παιδιά, γερμανόφωνος και Μαυροβούνιος (βάσει του
γιουγκοσλαβικού συντάγματος, ο πρωθυπουργός πρέπει να είναι Μαυροβούνιος όταν
ο πρόεδρος είναι Σέρβος), ο Ζίζιτς μπήκε στην πολιτική στη δεκαετία του ’80
και ήταν ένας από τους εμπειρογνώμονες που ανέλαβαν να συντάξουν το σύνταγμα
της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας μετά την κατάρρευση της
παλιάς γιουγκοσλαβικής ομοσπονδίας. Στη διάρκεια των εκλογών στο Μαυροβούνιο,
στα τέλη του 1997, είχε αρνηθεί να υποστηρίξει τον μεταρρυθμιστή πρόεδρο Μίλο
Τζουκάνοβιτς, τάχθηκε υπέρ του αντιπάλου του, του Μομίρ Μπουλάτοβιτς, και
ίδρυσαν το Λαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα (SNP), το μεγαλύτερο αντιπολιτευόμενο
κόμμα στο Μαυροβούνιο, του οποίου είναι εις εκ των αντιπροέδρων. Το SNP
επωφελήθηκε από το ατυχέστατο μποϊκοτάζ των εκλογών της 24ης Σεπτεμβρίου που
αποφάσισαν οι φίλοι του Τζουκάνοβιτς και κατάφερε έτσι, μολονότι είναι
αντιπολίτευση στο Μαυροβούνιο, να εκπροσωπεί τη δημοκρατία αυτή στο
ομοσπονδιακό κοινοβούλιο.

Το SNP αποχώρησε επισήμως από την κοινοβουλευτική συμμαχία του με το
Σοσιαλιστικό Κόμμα (SPS) του Μιλόσεβιτς μόλις ένα 24ωρο πριν πάρει το χρίσμα η
κυβέρνηση Ζίζιτς ­ και τότε μόνον υπέγραψε συμφωνία συνασπισμού με τη
Δημοκρατική Αντιπολίτευση της Σερβίας (DOS) που υποστηρίζει τον Κοστούνιτσα.
Αλλά στη Γιουγκοσλαβία εκατομμύρια άνθρωποι άλλαξαν στολή μέσα σε 24 ώρες, οι
πάντες πήραν θέση εναντίον του Μιλόσεβιτς, έσβησαν από τη μνήμη τους το
παρελθόν και ουδείς παραδέχεται πως τον ψήφισε ποτέ. Ο Κοστούνιτσα προσπαθεί
να είναι η μετάβαση ανώδυνη και η νέα κυβέρνηση δεν μοιάζει να θέλει να
ανοίξει ­ ώστε να μπορέσει και να το κλείσει και να επέλθει η λήθη ­ το
κεφάλαιο των εγκλημάτων πολέμου, να γίνει επιτέλους γνωστό τι διαπράχθηκε και
από ποιον στην Κροατία, στη Βοσνία και στο Κόσοβο, ποιος σκότωνε και ποιος
απλώς κρατούσε το Καλάσνικοφ (όπως ο Κοστούνιτσα στο Κόσοβο στα τέλη του
1998), ποιος έδινε διαταγές, ποιος απολάμβανε τις εκκαθαρίσεις των μη Σέρβων,
ποιος παραστάθηκε στον δρα Ράντοβαν (Κάρατζιτς) και ποιος απολάμβανε το θέαμα
του φλεγόμενου Σαράγεβο. «Τα πάντα είναι καινούργια και ουδείς ρωτάει πού
βρισκόμασταν τα δεκατρία τελευταία χρόνια», γράφει ο Πέταρ Λούκοβιτς,
ανταποκριτής του κροατικού «Φεράλ Τριμπούνε» στο Βελιγράδι. «Είναι άραγε
δυνατόν ο Μιλόσεβιτς να κυβερνούσε ολομόναχος και όλος ο κόσμος να ήταν
εναντίον του;».