ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Οι χαμένοι του Σαν Φρανσίσκο

Οι δείκτες της αμερικανικής οικονομίας είναι καλύτεροι από ποτέ, οι
Αμερικανοί δουλεύουν πολύ και καταναλώνουν πολύ, αλλά ­ περίεργο! ­ δεν είναι
ευτυχισμένοι.

«Ήσουν στον Παράδεισο». Το έργο αυτό της Αν Πρέστον στολίζει την οροφή του νέου διεθνούς τέρμιναλ του αεροδρομίου του Σαν Φρανσίσκο

Εκτός από τις αμερικανικές εκλογές, θα διεξαχθεί αύριο κι ένα ενδιαφέρον
δημοψήφισμα: οι καλλιτέχνες του Σαν Φρανσίσκο ζητούν να απαγορευτεί η
περαιτέρω οικοδόμηση της πόλης τους και να σταματήσει η παράδοσή της στους
τεχνοκράτες της Νέας Οικονομίας. Αυτό ήταν το σύνθημα και της χθεσινής
διαδήλωσης, που ένωσε τους ζωγράφους και τα ροκ συγκροτήματα από το South of
Market, τους φοιτητές από το South of Park, τους νεο-χίπις από τη ζώνη
Haight-Ashbury, και όλους εκείνους που πιστεύουν ότι η ζωή δεν ταυτίζεται με
την εργασία κι ότι μια πόλη δεν μπορεί να ζήσει χωρίς κουλτούρα και χωρίς
δημιουργία.

Ο Μαρκ Τουαίν και ο Τζακ Λόντον δεν θα αναγνώριζαν ασφαλώς στο σημερινό
«Φρίσκο» την έκλυτη πόλη της ακτής Μπάρμπαρυ που είχαν τόσο αγαπήσει. Η πιο
προοδευτική πόλη ολόκληρης της Αμερικής, το εργαστήρι των ριζοσπαστικών
κινημάτων και της εναλλακτικής κουλτούρας, έχει αλλάξει όψη εξαιτίας της
ταχύτερης και πλέον γιγαντιαίας δημιουργίας πλούτου στην ιστορία. Κάθε
τετραγωνικό μέτρο γης, είτε πρόκειται για ζώνη κατοικιών είτε γραφείων,
διεκδικείται με μανία από τους εργολάβους της Σίλικον Βάλλεϋ, ενώ το κέντρο
πολιορκείται από τραπεζίτες και επενδυτές απ’ όλο τον κόσμο. Μέσα σε πέντε
χρόνια, τα ενοίκια έχουν τριπλασιαστεί: η αγορά ακινήτων στο Σαν Φρανσίσκο
έχει ξεπεράσει τις τιμές του Μανχάταν, του Τόκυο και του Λονδίνου.

Οι χαμένοι αυτής της μεταμόρφωσης είναι βέβαια οι καλλιτέχνες. Μόνο φέτος
αναγκάστηκαν να κλείσουν η Κινηματογραφική Λέσχη, το Κέντρο Χορού της Μπρέιντι
Στριτ, το Αμερικανικό Κέντρο Σύγχρονης Ινδιάνικης Τέχνης, τα Art Explosion
Studios. Το κλαμπ Cocodrie αναγκάστηκε να δώσει τη θέση του σε ένα συγκρότημα
πολυτελών γραφείων, αφήνοντας άστεγα 500 νεανικά συγκροτήματα μουσικής. «Η
μουσική επιστρέφει στον παλιό της ρόλο: απαλή συνοδεία στα πολυτελή εστιατόρια
και τα πριβέ πάρτυ της υψηλής τάξης», σαρκάζει ο Νικ Γκραβενίτις, ψυχή της
μουσικής πρωτοπορίας του Telegraph Hill. «Σε λίγο καιρό, η κοινωνική ψυχαγωγία
θα έχει περιοριστεί στα καφενεία της αλυσίδας Starbucks και οι μόνοι που θα
παράγουν τέχνη θα είναι οι εκατομμυριούχοι συλλέκτες», συμπληρώνει ο
χορογράφος Τζο Γκούντι, από τους πρωταγωνιστές των κινητοποιήσεων κατά της
εισβολής των dot. com, όπως λέγονται οι εταιρείες που γέννησε το Internet.

Το εναλλακτικό Σαν Φρανσίσκο ακόμη αντιστέκεται ­ από το Μπέρκλεϋ άλλωστε
ξεκίνησε το κίνημα κατά της παγκοσμιοποίησης. Όμως το αυριανό δημοψήφισμα
πιθανότατα θα το χάσει. Οι καλλιτέχνες δεν έχουν απέναντί τους μόνο τους
γιάπηδες της πόλης, αλλά και τον δήμαρχο και ηγέτη της ιστορικής Αριστεράς
Ουίλι Μπράουν, που εκπροσωπεί ένα εκρηκτικό φυλετικό μάγμα. Οι Μεξικανοί, οι
Φιλιππινέζοι και οι άλλοι προλετάριοι δεν καταλαβαίνουν από εναλλακτική
κουλτούρα και τρίχες. Δουλειά θέλουν για να θρέψουν τις οικογένειές τους. Κι
όποιος τούς τη δίνει είναι σύμμαχός τους. Όσο για την ευτυχία, δηλώνουν άγνοια.