ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Ο τρόμος των ταλεμπάν

Συνέντευξη Τύπου. Η Άνα Τορταχάδα (δεξιά) και η Μόνικα Μπερναμπέ, φορώντας πέπλο, διηγούνται αυτά που είδαν

Περπατούν σαν φαντάσματα σε έρημους δρόμους. Καθώς δεν βλέπουν πού πατούν,
χάνουν γρήγορα την αίσθηση του προσανατολισμού και είναι αναγκασμένες να
ακολουθούν πάντα κάποιον από πίσω. Έτσι κι αλλιώς, απαγορεύεται να βγαίνουν
μόνες. Όπως και να μαθαίνουν ανάγνωση και γραφή. Ή να αναζητούν περίθαλψη σε
νοσοκομεία. Υποχρεώνονται έτσι ή να βγουν στην παρανομία ή να μένουν στο
σπίτι. Πολλές πεθαίνουν στην εγκυμοσύνη ή από συνήθεις ασθένειες.

«Σας παρακαλούμε, όταν επιστρέψετε στη χώρα σας, να διηγηθείτε αυτά που
είδατε», ζήτησαν πολλές γυναίκες του Αφγανιστάν από τις τρεις Καταλανές που
μπλέχτηκαν ανάμεσά τους για να ζήσουν τον εξευτελισμό της καθημερινής τους
ζωής. Η συγγραφέας Άνα Τορταχάδα, η δημοσιογράφος Μόνικα Μπερναμπέ και η
παιδίατρος Μερσέ Γκιλέρα φόρεσαν την «μπούρκα», το γαλάζιο πέπλο που καλύπτει
το σώμα από τα μαλλιά ώς τα πόδια, και διέτρεξαν την Καμπούλ για τέσσερις
ημέρες ακούγοντας ιστορίες δυστυχίας. Της δυστυχίας που έχουν επιβάλει από τα
μέσα της δεκαετίας του ’90 οι ταλεμπάν στους πολίτες του Αφγανιστάν ­ και
ιδίως στις γυναίκες.

Σ’ αυτή τη χώρα, είπαν οι τρεις γυναίκες κατά την επιστροφή τους στην Ισπανία,
το χειρότερο δεν είναι η «μπούρκα», αλλά η ωμότητα με την οποία
αντιμετωπίζονται οι γυναίκες. Πολλές απ’ αυτές δεν αντέχουν τη ζωή που κάνουν
και αυτοκτονούν. Ή τρελαίνονται. Στην πιο δεινή θέση βρίσκονται οι χήρες:
ελλείψει ανδρικής συνοδείας δεν μπορούν να κυκλοφορήσουν στον δρόμο, και πολύ
περισσότερο να εργαστούν. Κι ας μη νομίσει κανείς ότι πρόκειται για άτομα
απολίτιστα, για γυναίκες δεύτερης κατηγορίας. Όταν βγάζουν το πέπλο, ο
συνομιλητής τους διαπιστώνει ότι είναι απολύτως φυσιολογικές γυναίκες, που
έχουν ανάγκη να μιλήσουν και δεν κρύβουν την οργή τους γι’ αυτά που
υφίστανται.

Χάρις στη Μη Κυβερνητική Οργάνωση Hawca, μια από τις λίγες που εξακολουθούν να
δουλεύουν στο Αφγανιστάν, οι τρεις Ισπανίδες μπόρεσαν να επισκεφθούν τις
παράνομες οργανώσεις που έχουν αναλάβει τη μόρφωση των νεαρών κοριτσιών της
χώρας. Τις λίγες ημέρες που έμειναν στην Καμπούλ δεν αισθάνθηκαν φόβο για τις
ίδιες: άλλωστε το καθεστώς, θέλοντας να δείξει μια άλλη εικόνα στο εξωτερικό,
τους εφοδίασε με τουριστική βίζα και έθεσε στη διάθεσή τους επίσημο
αυτοκίνητο. Ανησυχούσαν όμως για τις κοπέλες που είχαν αναλάβει να τους
περιγράψουν την κατάσταση. Ένα βράδυ, ο ξενοδόχος τους τις ενημέρωσε ότι το
άλλο πρωί θα ερχόταν ένα απόσπασμα ταλεμπάν για να συλλάβει την κοπέλα που
εκτελούσε τα χρέη διερμηνέως. Ήταν η χειρότερη στιγμή του ταξιδιού τους. «Δεν
μπορέσαμε να κοιμηθούμε», λέει η Άνα. «Δεν ξέραμε τι θα συμβεί: ήταν γυναίκα,
εργαζόταν και είχε επαφές με ξένους».

Τελικά, οι ταλεμπάν δεν ήλθαν. Μια άλλη μέρα, όμως, σταμάτησαν ένα λεωφορείο,
κατέβασαν τους επιβάτες και πήραν μαζί τους μια γυναίκα που είχε ανάμεσα στα
πράγματά της ένα βιβλίο. Οι τρεις Ισπανίδες δεν έμαθαν τι απέγινε. Ούτε θα
μάθουν ποτέ.