Η πολλή δουλειά τρώει τον… Ευρωπαίο

Η πολλή δουλειά τρώει τον αφέντη και… τους Ευρωπαίους εργαζομένους… Στο
στρες και στην πίεση ήρθε να προστεθεί ακόμη μία εργασιακή «αρρώστια» της
εποχής, που προσβάλλει καθημερινά όλο και περισσότερους ανθρώπους. Και το
όνομα αυτής… ΜΣΑΑΑ.

Οι μυοσκελετικές παθήσεις του αυχένα και των άνω άκρων, όπως προκύπτει από τα
στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία
είναι η νέα εργασιακή μάστιγα της εποχής. Και μπορεί η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα για
την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία να τελείωσε, όχι όμως και… οι πόνοι
στη μέση και τον αυχένα των σκληρά εργαζομένων, αφού οι προβλέψεις για τα
επόμενα εργασιακά έτη δεν είναι καθόλου ευχάριστες. Σύμφωνα με στοιχεία του
Οργανισμού, ήδη το 30% των εργαζομένων έχουν ισχυρές οσφυαλγίες, το 17% πόνους
στα χέρια και τα πόδια, ενώ το 45% ανέφεραν σε πρόσφατη σχετική έρευνα ότι
εργάζονται σε επίπονες ή κοπιαστικές θέσεις.

Χωρίς διακρίσεις

Οι παραπάνω παθήσεις που σχετίζονται με την εργασία δεν κάνουν διακρίσεις,
αφού αποτελούν κοινό πρόβλημα για όλους τους τομείς και τις μορφές
απασχόλησης, ενώ σε ορισμένες χώρες αποτελούν την κύρια μορφή επαγγελματικής
πάθησης. Οι πόνοι και οι κακώσεις αποτελούν βαρύ φορτίο όχι μόνο για τους
εργαζομένους και τις οικογένειές τους, αλλά και για τις επιχειρήσεις και την
ευρωπαϊκή οικονομία, αφού η επισφαλής υγεία μεταφράζεται σε υψηλό κόστος που
οφείλεται σε αναρρωτικές άδειες, χαμηλή ποιότητα εργασίας και απώλεια
παραγωγής.

Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις, το μέγεθος του προβλήματος αναμένεται να
αυξηθεί, αφού οι εργαζόμενοι εκτίθενται όλο και περισσότερο σε παράγοντες
κινδύνου που συντελούν στην ανάπτυξη των μυοσκελετικών παθήσεων του αυχένα και
των άνω άκρων (ΜΣΑΑΑ). Από τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα για τις
Σκανδιναβικές και τις Κάτω Χώρες, υπολογίζεται ότι το κόστος των παθήσεων
αυτών αντιστοιχεί σε ποσοστό μεταξύ 0,5% και 2% του Ακαθαρίστου Εθνικού
Προϊόντος.

Οι ΜΣΑΑΑ εκδηλώνονται σε όλες τις μορφές και τους κλάδους απασχόλησης, ωστόσο
υπάρχουν ομάδες που είναι ιδιαίτερα ευπρόσβλητες. Οι γεωργοί, οι δασοκόμοι, οι
αλιείς, οι εργάτες στη βιομηχανία και εξορυκτική βιομηχανία, οι γραμματείς, οι
δακτυλογράφοι, οι έμποροι, οι τεχνίτες, οι ράφτες, οι χειριστές μηχανών και οι
υπάλληλοι ξενοδοχειακών υπηρεσιών είναι μερικοί από τους ανθρώπους που
εργάζονται σε… εστίες υψηλού κινδύνου.

Οι γυναίκες

Οι μετρήσεις δείχνουν επίσης ότι οι γυναίκες είναι περισσότερο επιρρεπείς σε
τέτοιου είδους παθήσεις απ’ ό,τι οι άνδρες, κυρίως λόγω της φύσης των εργασιών
που κάνουν και όχι λόγω του φύλου ή άλλων προσωπικών παραγόντων.

Ποιοι είναι όμως οι παράγοντες που αυξάνουν τους κινδύνους και ποιες οι
κινήσεις και στάσεις που πρέπει να αποφεύγονται; Οι χειρωνακτικές εργασίες που
απαιτούν δύναμη, οι επίπονες στάσεις, οι επαναλαμβανόμενες κινήσεις με έντονο
ρυθμό, οι δονήσεις στα χέρια και τους βραχίονες, η άμεση μηχανική πίεση σε
ιστούς του σώματος, ο τρόπος οργάνωσης της εργασίας και τα ψυχρά περιβάλλοντα
εργασίας είναι μερικοί από τους παράγοντες που «βοηθούν» στην εκδήλωση
μυοσκελετικών παθήσεων.

Στην Ελλάδα

Για τη χώρα μας τα συγκεντρωτικά στοιχεία για την εκδήλωση των ΜΣΑΑΑ είναι
συγκεχυμένα, ωστόσο σε σχετική ευρωπαϊκή έρευνα το 38% των ερωτηθέντων δήλωσαν
ότι έχουν τέτοια προβλήματα. Στην Αγγλία η κατάσταση είναι ιδιαίτερα
ανησυχητική τα τελευταία χρόνια, αφού οι ειδικοί υπολογίζουν ότι κάθε χρόνο
εμφανίζονται 20.000 νέα περιστατικά ΜΣΑΑΑ, εξαιτίας των οποίων χάνονται
110.000 ημέρες εργασίας ετησίως.

Σύμφωνα πάντως με την 2η Ευρωπαϊκή Έρευνα για τις Συνθήκες Εργασίας, οι
εργασίες στις οποίες εντοπίζεται η μικρότερη έκθεση στους παραπάνω κινδύνους
σχετίζονται με τους τομείς των μεταφορών και της επικοινωνίας, τον
οικονομικο-επιχειρηματικό τομέα και τις δημόσιες υπηρεσίες. Άνθρωποι όπως οι
δικηγόροι, οι μάνατζερ, οι τεχνικοί και οι υπάλληλοι σπάνια αντιμετωπίζουν
τέτοιες παθήσεις. Αντίθετα, μια παλαιότερη έρευνα στην Ολλανδία έχει δείξει
ότι ο μεγαλύτερος αριθμός συμπτωμάτων παρατηρήθηκε σε ποσοστό 38% σε
δακτυλογράφους και γραμματείς, σε 47% σε ράφτες, το 43% σε οικοδόμους και το
21% σε εμπόρους.

Αύξηση κρουσμάτων

Ενδιαφέρον επίσης παρουσιάζει το γεγονός ότι στο διάστημα των τεσσάρων χρόνων
που μεσολάβησε ανάμεσα στην 1η και τη 2η Πανευρωπαϊκή Έρευνα, και στο οποίο
σημειώθηκε αύξηση των κρουσμάτων ΜΣΑΑΑ, περισσότερο από το 50% του εργασιακού
χρόνου αφορούσε την απασχόληση σε επίπονες θέσεις εργασίας, σε θέσεις που
χρειάζεται κανείς να σηκώνει βάρη, στις εργασίες που απαιτούν μεγάλη ταχύτητα
και σε αυτές που έχουν ιδιαίτερα πιεστικές προθεσμίες.

Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι στη φετινή Ευρωπαϊκή Εβδομάδα για την Ασφάλεια
και την Υγεία στην Εργασία δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην πρόληψη των
μυοσκελετικών παθήσεων που συνδέονται με την εργασία. Οι στρατηγικές πρόληψης,
εκτός από την ενημέρωση και την ιατρική παρακολούθηση των εργαζομένων,
επικεντρώνονται στα εργονομικά συστήματα εργασίας, αφού οι επιστήμονες
πιστεύουν ότι οι κατάλληλες εργονομικές παρεμβάσεις που προορίζονται για την
πρόληψη μιας συγκεκριμένης πάθησης συμβάλλουν στην πρόληψη και των λοιπών
παθήσεων, κι αυτό λόγω των κοινών βιολογικών διεργασιών που αφορούν ορισμένες
παθήσεις.