[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Commission), το κεντρικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο μιας έντονης και σκληρής διαπραγματευτικής
αντιπαράθεσης, ιδιαίτερα στα πλαίσια της Διακυβερνητικής Διάσκεψης (Δ.Δ.) για
τη θεσμική μεταρρύθμιση της Ε.Ε. Η αντιπαράθεση εκδηλώθηκε με έντονους
πολιτικούς όρους την περασμένη εβδομάδα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στο Biarritz
της Γαλλίας και αναμένεται να κορυφωθεί στο επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στις
αρχές Δεκεμβρίου, στη Νίκαια. Γιατί όμως αυτή η αντιπαράθεση; Η Ευρωπαϊκή
Επιτροπή είναι το κατ’ εξοχήν υπερεθνικό όργανο της Ένωσης, η οιονεί κεντρική
ευρωπαϊκή κυβέρνηση που δεν ελέγχεται, άμεσα και θεσμικά τουλάχιστον, από τις
κυβερνήσεις των κρατών – μελών. Μέχρι σήμερα, και παρά τις διάφορες
δυσλειτουργίες της, η Επιτροπή έχει λειτουργήσει ως αποτελεσματικός σύμμαχος
των μικρότερων χωρών – μελών της Ένωσης, συμβάλλοντας έτσι στη διαμόρφωση
βασικών διακρατικών ισορροπιών σε μια Ένωση που συγκροτείται από δέκα σχετικά
μικρές και πέντε σχετικά μεγαλύτερες χώρες – μέλη. Ο ρόλος αυτός της Επιτροπής
αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία εν όψει της διεύρυνσης της Ε.Ε. σε 28 κράτη –
μέλη.

Ωστόσο, οι μεγαλύτερες χώρες – μέλη (Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ηνωμένο
Βασίλειο, Ισπανία) επιδιώκουν τώρα να περιορίσουν τον ρόλο και τη σημασία της
Επιτροπής στο πολιτικό σύστημα της Ένωσης υπέρ των διακυβερνητικών θεσμών
(Συμβουλίου/ Ευρωπαϊκού Συμβουλίου). Στη βάση αυτή επιδιώκουν μια Επιτροπή με
περιορισμένο αριθμό μελών. Οι μικρότερες χώρες από την πλευρά τους θεωρούν ότι
η Επιτροπή θα πρέπει να συγκροτείται «από έναν επίτροπο από κάθε κράτος –
μέλος». Και τούτο όχι γιατί ο επίτροπος αντιπροσωπεύει τα συμφέροντα της χώρας
(ο επίτροπος δεν είναι εκπρόσωπος της χώρας), αλλά γιατί συνιστά απαραίτητη
προϋπόθεση για τη νομιμοποίηση της Επιτροπής. Η αντιπαράθεση είναι ενδεικτική
των σημαντικών αλλαγών που συντελούνται στη διάρθρωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
ιδιαίτερα εν όψει της διεύρυνσής της. Με άλλα λόγια, η προοπτική της
διεύρυνσης επαναθέτει το πρόβλημα του προτύπου της διακυβέρνησης της Ένωσης
αλλά και της καταληκτικής της πολιτικής συγκρότησης. Είναι μια αντιπαράθεση η
οποία ενδιαφέρει και στην οποία συμμετέχει άμεσα η Ελλάδα με στόχο τη
μεγιστοποίηση των συμφερόντων και της θέσης της στο εξελισσόμενο πολιτικό
σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.