Σύννεφα στις σχέσεις με Τίρανα

Νοθείες και «χτυπήματα κάτω από τη ζώνη» στις εκλογές της Νότιας Αλβανίας.
Εμπρηστικές δηλώσεις Αλβανών πολιτικών. Καχυποψία των Τιράνων ακόμη και για
ελληνικές επενδύσεις. Αλλά και αιωρούμενες απειλές για νέες επιχειρήσεις
«σκούπας» και φόβος της Αθήνας ότι αύριο – μεθαύριο θα… ξεφυτρώσει αλβανική
μειονότητα στην Ελλάδα συνθέτουν το σκηνικό μιας επαπειλούμενης κρίσης.

Οι σχέσεις Τιράνων – Αθήνας δεν διέρχονται την καλύτερη εποχή τους ­
ενδεχομένως, ούτε τη χειρότερη. Όπως και να έχει, όμως, μετά την αλλαγή στο
Βελιγράδι, το μόνο ουσιαστικά «αγκάθι» που αντιμετωπίζει η Ελλάδα στα Βαλκάνια
ακούει στο όνομα «αλβανικός εθνικισμός». Κι αυτό, παρ’ όλο που η επιρροή της
Αλβανίας, όπως όλοι ομολογούν, μετά την πτώση του Μιλόσεβιτς, θα περιοριστεί
σημαντικά.

Αφορμή για τη νέα κρίση αποτέλεσαν οι δημοτικές εκλογές στη γείτονα, ο
δεύτερος γύρος των οποίων διεξάγεται την ερχόμενη Κυριακή. Σε μια σαφή ένδειξη
της «συσπείρωσης» που δημιουργεί στην Αλβανία ο «ελληνικός κίνδυνος», χθες το
Δημοκρατικό Κόμμα του Σαλί Μπερίσα και το Σοσιαλιστικό Κόμμα του Φάτος Νάνο
ανακοίνωσαν την από κοινού στήριξη του υποψηφίου των Σοσιαλιστών στον δεύτερο
γύρο, στη Χειμάρρα, εις βάρος του υποψηφίου της ελληνικής μειονότητας.

Είχε προηγηθεί, στον πρώτο γύρο, σειρά παρατυπιών αλλά και νοθείας ακόμη ­
όπως κατήγγειλε η Αθήνα ­, γεγονός που περιόρισε στο 30% τον υποψήφιο της
μειονότητας, έναντι 37% του σοσιαλιστή. Οι αλβανικές αρχές, μάλιστα προέβησαν
και σε διακριτική μεταχείριση εις βάρος των Βορειοηπειρωτών, καθώς σε όσους
επέστρεφαν από την Ελλάδα για να ψηφίσουν ­ και ήταν Βορειοηπειρώτες ­ γινόταν
έλεγχος εάν έχουν εκπληρώσει τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις, ενώ για τους
Αλβανούς «έκαναν τα στραβά μάτια».

Πίσω από τις αλβανικές ενέργειες κρύβεται ο φόβος των Τιράνων ότι η Χειμάρρα,
που επισήμως δεν θεωρείται περιοχή της μειονότητας, εάν εξέλεγε Έλληνα δήμαρχο
θα εντασσόταν, κάποια στιγμή, στα ελληνικά χωριά. Από ‘κεί και πέρα, ωστόσο,
υπάρχει ένας γενικότερος φόβος ­ ότι κάποια στιγμή η Αθήνα θα προβάλει
απαιτήσεις επί του Νότου της Αλβανίας.

Γι’ αυτό και οι Αλβανοί αντιδρούν με εξαιρετική καχυποψία όποτε η Ελλάδα
προωθεί ­ διά του κράτους ή ιδιωτών ­ επενδύσεις στο νότιο τμήμα της χώρας, ή
όταν η Αθήνα βάζει ως όρο για την παροχή βοήθειας να διοχετευθεί τμήμα της
προς το Αργυρόκαστρο.

Επιπλέον, τα Τίρανα είναι ενοχλημένα και από τη διαφορετική πολιτική που
ακολουθεί η ελληνική κυβέρνηση όσον αφορά Έλληνες Βορειοηπειρώτες και
Αλβανούς: οι πρώτοι χαρακτηρίζονται ομογενείς και λαμβάνουν πενταετή άδεια
παραμονής, εν αντιθέσει προς τους υπολοίπους που είτε είναι στη διαδικασία της
πράσινης κάρτας είτε είναι κανονικοί λαθρομετανάστες. Η διαφορετική αυτή στάση
των ελληνικών αρχών, λένε τα Τίρανα, ωθεί τους ορθόδοξους χριστιανούς, αλλά
και τους Βλάχους, του νοτίου τμήματος της Αλβανίας, να δηλώνουν Έλληνες ­ και
έτσι εμφανίζεται ψευδώς το ελληνικό στοιχείο να είναι ενισχυμένο.«Το κάνουν
για να μας πάρουν κάποια στιγμή ένα κομμάτι», λένε (όχι και τόσο κατ΄ ιδίαν)
πολιτικοί παράγοντες των Τιράνων.

Προβλήματα, όμως, υπάρχουν και από την ελληνική πλευρά, η οποία διατείνεται
ότι θέλει να διατηρήσει την Ομογένειά μας στο νότιο τμήμα της Αλβανίας.
«Θέλουμε να γυρίσουν πίσω στα μέρη τους, αλλά για να γίνει αυτό πρέπει να
αναπτυχθεί ο Νότος, γεγονός που θα αργήσει πολύ ­ αυτή είναι και η αιτία που
δεν δίνουμε στους Βορειοηπειρώτες υπηκοότητα», λέει πηγή του υπουργείου
Εξωτερικών.

Το μεγαλύτερο, ίσως, πρόβλημα ­ μακροπρόθεσμα ­ της Αθήνας είναι το ενδεχόμενο
να υποστηριχθεί κάποια στιγμή ότι υπάρχει αλβανική μειονότητα στην Ελλάδα,
παρ’ όλο που βάσει του Διεθνούς Δικαίου μειονότητα χαρακτηρίζεται μόνο η
ιστορικά διαπιστωμένη και γεωγραφικά συγκεντρωμένη ομάδα. Ήδη, ορισμένες
περιοχές έχουν υπερβολικά μεγάλο αριθμό Αλβανών ­ για παράδειγμα, σε ορισμένα
χωριά της Χίου οι Αλβανοί κάτοικοι λέγεται ότι είναι περισσότεροι από τους
Έλληνες. Το γεγονός αυτό φυσικά δημιουργεί και αιτήματα απολύτως λογικά, αλλά
που δημιουργούν προηγούμενο, όπως η διδασκαλία των αλβανοπαίδων της μητρικής
τους γλώσσας.

Στην κυβέρνηση υπάρχει ­ όπως φάνηκε στη χθεσινή Κυβερνητική Επιτροπή ­
απόλυτη συμφωνία ότι τόσον οι λαθροχειρίες των αλβανικών αρχών στις εκλογές
όσο και οι επιθετικές κατά της Ελλάδος δηλώσεις Αλβανών πολιτικών, δεν πρέπει
να «απαντηθούν» με τη… συνήθη μέθοδο ­ τις επιχειρήσεις «σκούπας» κατά
λαθρομεταναστών, που απλώς οξύνουν τα πνεύματα στη γείτονα και στερούν την
Ελλάδα από «φθηνό» εργατικό δυναμικό.

Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ότι τα στελέχη της κυβέρνησης ομονοούν ως προς το τι
πρέπει να γίνει με τους Αλβανούς λαθρομετανάστες συνολικά. Οι απόψεις
ποικίλλουν, από την πλήρη νομιμοποίηση όλων ­ και ως προσωρινή «λύση» για το
ασφαλιστικό ­ μέχρι τη σταδιακή απομάκρυνσή τους, ακόμη κι αν αυτό είναι εις
βάρος της οικονομίας, προκειμένου να καταπολεμηθεί η εγκληματικότητα.