ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Ο δεύτερος Αδάμ

Μόλι και Αδάμ. Το εξάχρονο κορίτσι θα ζήσει χάρη στο αδελφάκι του

29 Αυγούστου 2000: η Επιστήμη εδημιούργησε τον δεύτερο Αδάμ και ενεφύσησεν εις
το πρόσωπον αυτού πνοή ζωής. Κι έπειτα έλαβεν ένια των κυττάρων του και τα
μεταμόσχευσεν εις την αδελφήν του. Και ήγαγεν αυτήν προς τον Αδάμ.

Αυτή τη φορά δεν υπήρξε ούτε σοκ ούτε κατακραυγή, μόνο κάποια αμηχανία. Η
εκκλησία καταδίκασε βέβαια την οικογένεια Νας και τους γιατρούς του
εργαστηρίου της Μινεσότα που παραβίασαν τη θέληση του Θεού δημιουργώντας ένα
ανθρώπινο ον όχι ως αυτοσκοπό, αλλά ως μέσον. Ορισμένοι μίλησαν για το πρώτο
βήμα μιας διαδικασίας που γρήγορα θα οδηγήσει σε δημιουργία μωρών α-λα-καρτ:
σήμερα έγινε επιλογή γονιδίων για θεραπευτικούς σκοπούς, αύριο θα γίνει για να
αποκλειστεί η προδιάθεση προς την ομοφυλοφιλία ή για να εξασφαλιστεί ότι ο
κανακάρης θα έχει ύψος ένα κι ενενήντα και ωραία μάτια. Κάποιοι άλλοι
επισήμαναν ότι αν ο Αδάμ γεννιόταν στην Ευρώπη, θα ήταν παράνομος. Ελάχιστοι
όμως μπόρεσαν να κρύψουν τη συγκίνησή τους από τη φωτογραφία του μωρού στην
αγκαλιά της εξάχρονης αδελφής του αμέσως μετά τη μεταμόσχευση κυττάρων από τον
μυελό των οστών του που πιθανότατα θα της σώσει τη ζωή.

Δεν είναι βέβαια η πρώτη φορά που ένα ζευγάρι γεννά ένα παιδί προκειμένου να
γίνει δότης για ένα αδελφάκι του: δεκάδες τέτοιες περιπτώσεις έχουν δει το φως
στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στην περίπτωση της οικογένειας Νας, όμως, οι γιατροί
γονιμοποίησαν σε σωλήνα διάφορα ωάρια προκειμένου να επιλέξουν το έμβρυο που
θα γινόταν ο πιο συμβατός δότης. Εάν δεν το έκαναν, υπήρχαν 75% πιθανότητες να
γεννηθεί ένα παιδί που θα έπασχε από την ίδια μοιραία ασθένεια με την αδελφή
του, την αναιμία Φανκόνι. Ακόμη κι αν ήταν υγιές, όμως, οι πιθανότητες να έχει
τα ίδια γενετικά χαρακτηριστικά μ’ αυτήν θα ήταν 20%. Επεμβαίνοντας στα ωάρια,
οι γιατροί εξασφάλισαν αυτή την προϋπόθεση και ανέβασαν την πιθανότητα
επιτυχούς μεταμόσχευσης από 30% σε 85%.

Η ηθική μας ενοχλείται και η συνείδησή μας διαμαρτύρεται: θα δεχθούμε λοιπόν
να γεννιούνται παιδιά στα οποία έχουν γίνει γενετικές επεμβάσεις; Μιλώντας στο
περιοδικό Salon, ο Αμερικανός παιδίατρος Τζέολ Φρέιντερ διευκρινίζει ορισμένα
πράγματα. Πρώτον, ο Αδάμ δεν υπέστη καμιά βλάβη και το πιθανότερο είναι ότι θα
αγαπηθεί εξίσου, αν όχι περισσότερο από την αδελφή του. Δεύτερον, μεταξύ των
λόγων που έχει ένα ζευγάρι για να αποκτήσει παιδί, το να θέλει να βοηθήσει με
τον τρόπο αυτόν κάποιο άλλο δεν είναι ασφαλώς ο χειρότερος. Τρίτον, η
ταλαιπωρία που υπέστη η Λίζα Νας ήταν μεγάλη: δεν περνάς μια τέτοια δοκιμασία
για πλάκα. Τέταρτον, το ότι διαθέτουμε μια τεχνολογία δεν σημαίνει και το ότι
τη χρησιμοποιούμε αδιακρίτως.

Το βέβαιο είναι ότι η επιστήμη τρέχει πιο γρήγορα από την ηθική, δημιουργώντας
συχνά δύσκολα διλήμματα. Στις περιπτώσεις αυτές μπορούμε να εμπιστευόμαστε το
μητρικό ένστικτο. Σε γενικές γραμμές, η μάνα έχει πάντα δίκιο.