ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Μια επανάσταση για τους φόρους

Κάπως έτσι είχε γίνει και στην Αμερική πριν από 20 χρόνια: η κατακραυγή
εναντίον της κυβέρνησης οδήγησε σε συμφωνία για μείωση των φόρων. Κι έπειτα
ήλθε η «ρηγκανική επανάσταση» που δεν άφησε όρθιο τίποτα.

Αποκλεισμός δρόμων: ο κύριος της φωτογραφίας, πάντως, είναι ευχαριστημένος

Στις τρεις προηγούμενες πετρελαϊκές κρίσεις που σημειώθηκαν στην Ευρώπη, η
ανάλυση ήταν βαθύτερη, η κοινή γνώμη αναζητούσε τους υπευθύνους σε πολλά
μέτωπα. Έφταιγαν οι δικτατορίες του Κόλπου, που ανεβάζουν την τιμή του
πετρελαίου για να πλουτίζουν οι ίδιες και να χρηματοδοτούν τις εξτρεμιστικές
ισλαμικές οργανώσεις. Έφταιγε ο συνεχιζόμενος αποκλεισμός του Ιράκ, αποτέλεσμα
της μυωπικής, εκδικητικής και υποκριτικής αμερικανικής πολιτικής. Έφταιγαν οι
μεγάλες εταιρείες, που πολλαπλασιάζουν τα κέρδη τους εις βάρος των
καταναλωτών. Έφταιγαν κι οι τελευταίοι, που αρνούνται να κάνουν οικονομία στην
ενέργεια μολύνοντας όλο και περισσότερο το περιβάλλον.

Αυτή τη φορά, όλα τα παραπάνω μοιάζει να έχουν ξεχαστεί ή, τουλάχιστον, να
έχει η σημασία τους υποβαθμιστεί. Μόνος, αποκλειστικός, προκλητικός ένοχος για
την κατά 36% αύξηση της τιμής του πετρελαίου από την αρχή του χρόνου είναι το
κράτος και η υψηλή φορολογία που επιβάλλει. Οι ιδιοκτήτες των βυτιοφόρων και
οι αγρότες που αποκλείουν τους ευρωπαϊκούς δρόμους δεν τα βάζουν ούτε με τον
OPEC ούτε με τη SHELL. Δεν καίνε ομοιώματα των σεΐχηδων. Δεν τους απασχολούν
καν οι συνέπειες της πτώσης του ευρώ (που υπολογίζεται ότι επιβαρύνει κάθε
βαρέλι κατά 6 δολάρια). Μοναδικό τους αίτημα είναι να μειωθεί η φορολογία στη
βενζίνη. Και η κοινή γνώμη είναι μαζί τους. Αυτή η επανάσταση, λέει ο Κόλιν
Ρόμπινσον από το Ινστιτούτο Οικονομικών Υποθέσεων του Λονδίνου, γίνεται για
τους φόρους.

Σε άλλες εποχές, και υπό άλλες συνθήκες, η κεντροαριστερά θα απαντούσε ότι η
υψηλή φορολογία είναι αναγκαία για τη χρηματοδότηση προγραμμάτων εναλλακτικών
μορφών ενέργειας, για την κατασκευή καινούργιων δρόμων, για τη βελτίωση του
συστήματος υγείας, για τη στήριξη του κοινωνικού κράτους. Πώς να συμβιβάσουν
όμως οι σημερινοί σοσιαλδημοκράτες τέτοια επιχειρήματα με την πεποίθησή τους
πως πρέπει να μειωθεί ο κρατικός παρεμβατισμός; Οι πιέσεις της αγοράς είναι
αφόρητες: πρέπει να ευθυγραμμιστείτε όλοι με το αγγλοσαξονικό μοντέλο για να
μη γνωρίσετε διαρροή εγκεφάλων και κεφαλαίων, για να αποκομίσετε κέρδη από τη
νέα οικονομία, για να αυξήσετε την παραγωγικότητα και να μειώσετε την ανεργία.
Πώς να αντισταθούν οι κυβερνήσεις σ’ αυτές τις πιέσεις όταν τα ίδια ακριβώς
λένε στα συνδικάτα τους;

Ένας Ιταλός αναλυτής σχολίαζε πρόσφατα ότι ο πρόεδρος Σιράκ «βγήκε από τ’
αριστερά στον Ζοσπέν ζητώντας του να μειώσει κι άλλο τους άμεσους φόρους. Μια
Αγγλίδα δημοσιογράφος συνέκρινε τη δράση των φορτηγατζήδων της χώρας της με
την επιχείρηση αποσταθεροποίησης του… Αλλιέντε από τη CIA! Η ιδεολογική αυτή
σύγχυση ­ κυρίαρχο γνώρισμα του καιρού μας ­ δεν μειώνει τη σημασία του
συνθήματος που βροντοφωνάζουν τις τελευταίες εβδομάδες οι βολεμένοι της
Ευρώπης: κάτω το κράτος! Όλα δείχνουν ότι τις επόμενες ημέρες θα το ακούσουμε
και στην Αθήνα.