Οι Ισπανοί ζητούν δικαιοσύνη

Όταν μία εφημερίδα του Μεξικού δημοσίευσε στο πρωτοσέλιδό της μία
φωτογραφία του Ρικάρντο Μιγκέλ Καβάγιο, διευθυντή του τμήματος κυκλοφορίας
αυτοκινήτων του υπουργείου Συγκοινωνιών, δεκάδες άνθρωποι ανά τον κόσμο
ένιωσαν να τους διαπερνά ένα ρίγος.

Ρικάρντο Μιγκέλ Καβάγιο. Η Ισπανία ζητεί την έκδοσή του στο όνομα των πολιτών που βασανίστηκαν και δολοφονήθηκαν στην Αργεντινή κατά την περίοδο της χούντας. Εν αναμονή της απόφασης, ο Καβάγιο παραμένει στη φυλακή

Το πρόσωπο του ­ λεπτό, σχεδόν εύθραυστο, με ασημένια μαλλιά και παγερά μάτια
­ ήταν οικείο τόσο στην Πόλη του Μεξικού όσο και στο Μπουένος Άιρες και στη
Βαρκελώνη. Πολλοί επιζώντες της στρατιωτικής χούντας της Αργεντινής, που
δολοφόνησε χιλιάδες ανθρώπους την περίοδο 1976-1983, δήλωσαν ότι γνώριζαν τον
Καβάγιο ως «Σέρπικο».

Θυμούνται

Τον θυμούνται από τον θάλαμο βασανιστηρίων της σχολής μηχανικών του
αργεντίνικου Ναυτικού. Πέντε χιλιάδες άνθρωποι χάθηκαν μέσα σε αυτόν τον
θάλαμο κατά τη διάρκεια της χούντας. Οι περισσότεροι, για πάντα.

Η Σουζάνα Μπούργκος, που κατάφερε να επιβιώσει από δύο χρόνια αιχμαλωσίας,
αναγνώρισε αμέσως το πρόσωπο της φωτογραφίας: «Μεγαλύτερο, αλλά με το ίδιο
βλέμμα, τα ίδια μάτια», είπε.

Οι ελπίδες της περί τιμωρίας του βασανιστή της αναπτερώθηκαν. Όταν, όμως,
κυκλοφόρησε η είδηση, ο Καβάγιο έσπευσε να επιβιβαστεί σε ένα αεροπλάνο και να
επιστρέψει στην πατρίδα του, την Αργεντινή ­ η οποία έχει χορηγήσει αμνηστία
στους αξιωματούχους της χούντας.

Μολαταύτα, το αεροπλάνο του έκανε μία στάση στο Κανκούν του Μεξικού και ο
Καβάγιο συνελήφθη λίγο πριν από τα μεσάνυχτα της 24ης Αυγούστου με τις
κατηγορίες της τρομοκρατίας και του βασανισμού.

Το ένταλμα για τη σύλληψή του ήλθε από την άλλη άκρη του Ατλαντικού, στο όνομα
των Ισπανών πολιτών που βασανίστηκαν και δολοφονήθηκαν στην Αργεντινή. Έφερε
μάλιστα την υπογραφή του ίδιου δικαστή που επιχείρησε, την περασμένη χρονιά,
να εκδώσει τον Αουγκούστο Πινοσέτ με την κατηγορία της γενοκτονίας: του
Μπαλτάζαρ Γκαρζόν. Το Μεξικό καλείται τώρα να αποφασίσει αν ο Καβάγιο πρέπει ή
όχι να εκδοθεί στην Ισπανία προκειμένου να δικαστεί για εγκλήματα που διέπραξε
προ εικοσαετίας στην Αργεντινή. Και αν η απόφαση είναι θετική, θα σημάνει ένα
νέο κεφάλαιο στα χρονικά του διεθνούς δικαίου.

«Δεν θα υφίσταται πλέον καταφύγιο για τους βασανιστές, ούτε καν σε μία χώρα
που συνήθιζε να είναι ναός της διαφθοράς και της ατιμωρησίας», δήλωσε ο Ζοζέ
Μιγκέλ Βιβάνκο, διευθυντής του λατινοαμερικανικού παραρτήματος του
Παρατηρητηρίου των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Ρίγη ανησυχίας

«Η σύλληψη ενός Πινοσέτ προκαλεί ρίγη ανησυχίας στους απανταχού τυράννους. Η
σύλληψη ενός Καβάγιο προκαλεί ρίγη τρόμου στους απανταχού βαθμοφόρους,
δείχνοντάς τους ότι έχουν λιγότερα μέρη να κρυφτούν. Δηλώνει σε αστυνομικούς
και στρατιωτικούς ότι αν βασανίσουν κάποιον σήμερα, μπορεί αύριο να
τιμωρηθούν».

Το Μεξικό, όπως και πολλές άλλες χώρες, έθετε επί μακρόν την αρχή της εθνικής
του κυριαρχίας πάνω από τα ιδανικά των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Εξελίχθη σε ένα
είδος παράδεισου για τους Λατινοαμερικανούς αξιωματούχους που εθεωρούντο
ύποπτοι για εγκλήματα διαπραχθέντα την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου ­ ακριβώς
όπως η Αργεντινή υπήρξε άλλοτε καταφύγιο των Ναζί. Την περασμένη Πέμπτη το
Μεξικό συμφώνησε με το σχέδιο του ΟΗΕ για την ίδρυση ενός διεθνούς ποινικού
δικαστηρίου. Και αυτό, όσον αφορά την έκδοση του Καβάγιο στην Ισπανία, μοιάζει
καλός οιωνός.