Αφετηρία οι χιμπαντζήδες

Ο ιός του AIDS μεταδόθηκε στον άνθρωπο από τους χιμπαντζήδες ­ επ’ αυτού
συμφωνούν όλοι σχεδόν οι επιστήμονες. Εκείνο που παραμένει υπό συζήτηση είναι
το πώς ακριβώς συνέβη.

Αιτιώδης σχέση: Υπάρχει πλέον ομοφωνία ανάμεσα στους επιστήμονες ότι οι χιμπαντζήδες ήταν οι πρώτοι φορείς τού ιού του AIDS

Παράλληλα, λοιπόν, με τις προσπάθειες που πραγματοποιούνται διεθνώς για την
παρασκευή ενός εμβολίου και ενώ η θεραπεία εξακολουθεί να μας διαφεύγει, τα
μέλη του Βασιλικού Συλλόγου Ιατρικής της Βρετανίας επιχειρούν να προσδιορίσουν
το πώς και το πότε άρχισε ο ιός του AIDS να μολύνει τους ανθρώπους.

Μία από τις θεωρίες, η οποία εκτίθεται στο βιβλίο που εξέδωσε πέρυσι ο
Βρετανός δημοσιογράφος Έντουαρντ Χούπερ με τίτλο “Το ποτάμι: ένα ταξίδι στις
πηγές του HIV και του AIDS”, θέλει τον ιό να μεταδίδεται από τους χιμπαντζήδες
στον άνθρωπο εξαιτίας ενός αποτυχημένου πειράματος στα τέλη της δεκαετίας του
1950. Ο ιός, σύμφωνα πάντα με τη θεωρία αυτή, περιελήφθη με κάποιον τρόπο σε
ένα από τα πρώτα εμβόλια για την πολιομυελίτιδα, το οποίο παρασκευάστηκε σε
ζούγκλα της Αφρικής το 1957.

Οι θεωρίες

Υπεύθυνη για τη μετάδοση του ιού στον άνθρωπο φερόταν μία παρτίδα του εμβολίου
παρασκευασμένη από μολυσμένο ιστό χιμπαντζήδων. Μολαταύτα, οι επιστήμονες που
συμμετέχουν στο συνέδριο του Βασιλικού Συλλόγου απέρριψαν αυτό το ενδεχόμενο:
οι έρευνες που πραγματοποιήθηκαν έδειξαν ότι το “ύποπτο” εμβόλιο δεν περιείχε
ίχνη από DNA χιμπαντζή.

Μία δεύτερη θεωρία θέλει τον ιό του AIDS να σπάζει το φράγμα που χωρίζει τα
βιολογικά είδη και να μεταδίδεται στον άνθρωπο λόγω της μόλυνσης κάποιου
κυνηγού από χιμπαντζή είτε από δάγκωμα είτε λόγω της κατανάλωσης του κρέατός
του.

Άλλες εξηγήσεις για την αιφνίδια εκδήλωση του AIDS βασίζονται στην αποψίλωση
των δασικών εκτάσεων, που έφερε τον άνθρωπο σε στενότερη επαφή με τους
χιμπαντζήδες, καθώς και τις διάφορες πολιτικές και κοινωνικές αναταραχές.

Οι επιστήμονες έκαναν μια σημαντική ανακάλυψη: ο ιός του AIDS μπορεί να
παραμείνει ζωντανός και ενεργός στις σύριγγες που περιέχουν μολυσμένο αίμα για
τουλάχιστον 42 ημέρες, όταν αυτές διατηρούνται σε θερμοκρασίες κοντά στο
μηδέν.

Η σχετική μελέτη, που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση “Substance Use and Misuse”,
πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Γιέιλ με σκοπό την
αποτίμηση των διαφόρων κινδύνων που αντιμετωπίζουν οι χρήστες ναρκωτικών όταν
μοιράζονται ή χρησιμοποιούν μεταχειρισμένες βελόνες.

Πιθανότητες

Όταν οι σύριγγες που περιέχουν μολυσμένο αίμα παραμείνουν σε θερμοκρασίες
ανώτερες των 26,5 βαθμών Κελσίου, η πιθανότητα επιβίωσης του ιού ύστερα από
μία εβδομάδα είναι μικρότερη του 1%.

Σύμφωνα με τον Ρόμπερτ Χάιμερ, καθηγητή Επιδημιολογίας στην Ιατρική Σχολή του
Πανεπιστημίου του Γιέιλ, τα νέα αυτά δεδομένα είναι σημαντικά όχι μόνο για
τους χρήστες αλλά και για τους αστυνομικούς, τους πυροσβέστες και τους
νοσοκόμους που έρχονται τακτικά σε επαφή με χρησιμοποιημένες βελόνες και
κινδυνεύουν να τρυπηθούν κατά λάθος.

“Το πρακτικό συμπέρασμα της έρευνας”, λέει ο Χάιμερ, “είναι ότι όταν οι
χρήστες δεν έχουν πρόσβαση σε καινούργιες σύριγγες, με το να διατηρούν τις
χρησιμοποιημένες σύριγγες σε περιβάλλον με υψηλή θερμοκρασία μειώνουν τον
κίνδυνο μετάδοσης του ιού”.