[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Θα ήταν λάθος να πιστέψει κανείς πως επειδή η Τουρκία βρίσκεται πολύ ψηλά στις
αμερικανικές προτεραιότητες εξωτερικής πολιτικής, η Ελλάδα είναι άνευ σημασίας
χώρα για τα αμερικανικά συμφέροντα, ιδιαίτερα όσον αφορά τη Βαλκανική. Ο ίδιος
ο Πρόεδρος Κλίντον, άλλωστε, κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα, τον περασμένο
Νοέμβριο, δεν έκρυψε το αμερικανικό ενδιαφέρον λέγοντας: «Στρεφόμαστε στη
σύγχρονη Ελλάδα ως παράγοντα σταθερότητας και ηγέτιδος δύναμης στην περιοχή».

Λόγια του αέρα; Όχι κατ’ ανάγκην. Οι Αμερικανοί πέραν των αντικειμενικών
δεδομένων (ότι η Ελλάδα είναι το μοναδικό κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ και της
Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Βαλκανική) γνωρίζουν ακόμη πως χιλιάδες ελληνικές
επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται κερδοφόρα στα Βαλκάνια, ότι η ελληνική
οικονομία είναι η μοναδική ανεπτυγμένη οικονομία της περιοχής και πως η δραχμή
αντιμετωπίζεται ως «σκληρό νόμισμα» από τους γείτονές μας.

Οι Αμερικανοί γνωρίζουν ακόμη ότι η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα της περιοχής που
θέλει πάση θυσία τη σταθερότητα και δεν τρέφει εδαφικές διεκδικήσεις κατά των
υπολοίπων βαλκανικών χωρών, οι οποίες παραπαίουν. Βλέπουν, λοιπόν, στην Ελλάδα
μία δυναμική ηγέτιδα δύναμη στα Βαλκάνια ­ όπως βλέπουν στην Τουρκία τη
δυναμική μιας περιφερειακής δύναμης στην περιοχή της Υπερκαυκασίας.

Το ότι η οικονομική συνεργασία Ελλάδας – ΗΠΑ για την προώθηση κοινών
συμφερόντων στη Βαλκανική θα είναι ιδιαίτερα επωφελής για την ελληνικά πλευρά
είναι, ίσως, αυταπόδεικτο. Αυτό που δεν είναι το ίδιο εμφανές είναι ότι η
οικονομική συνεργασία με μία υπερδύναμη θα δώσει στην Ελλάδα έναν πολύ
αποτελεσματικό μοχλό πίεσης και στα… ελληνοτουρκικά.

Θα δώσει τη δυνατότητα, δηλαδή, στην Αθήνα να εξηγήσει ­ στη μόνη γλώσσα που
αντιλαμβάνεται η Ουάσιγκτον ­ ότι οι συνεχιζόμενες διεκδικήσεις των Τούρκων
στο Αιγαίο είναι οικονομικά ασύμφορες και αντιπαραγωγικές. Και αναγκάζουν την
Ελλάδα, αντί να βάζει όλες της τις δυνάμεις για την προώθηση των (κοινών,
ίσως, ελληνοαμερικανικών) οικονομικών συμφερόντων στα Βαλκάνια, να ξοδεύει
κάθε χρόνο ένα σημαντικό μέρος του εθνικού της προϊόντος σε εξοπλισμούς και
πολεμικές προπαρασκευές.

Το ζητούμενο είναι πώς θα μπορέσει η Αθήνα να πετύχει την προσέγγιση με τις
ΗΠΑ για τα οικονομικά θέματα της Βαλκανικής όταν υπάρχει σημαντική απόσταση
μεταξύ Αθήνας και Ουάσιγκτον στον πολιτικό τρόπο αντιμετώπισης των βαλκανικών
προβλημάτων.

Όμως αυτή είναι η ουσία της πολιτικής. Να δίνει λύσεις σε προβλήματα που εκ
πρώτης όψεως φαίνονται άλυτα: να πείσει την Ουάσιγκτον ότι παρά τις όποιες
διαφορές υπάρχουν μεταξύ ΗΠΑ – Ελλάδας στη Βαλκανική, ο δρόμος προς τα
Βαλκάνια για τα αμερικανικά οικονομικά συμφέροντα περνάει από τη Θεσσαλονίκη.