Η μετάβαση στο κοινό νόμισμα απασχολεί μικρούς και μεγάλους

Σε έναν χρόνο από τώρα και συγκεκριμένα την 1η Οκτωβρίου του 2001 θα αρχίσουν
να εφοδιάζουν τα θησαυροφυλάκιά τους οι τράπεζες με τα πρώτα χαρτονομίσματα
ευρώ. Δύο μήνες μετά θα μπορούν να τα προωθήσουν και στους καλούς τους
πελάτες, ώστε να είναι οι τελευταίοι έτοιμοι να τα θέσουν σε κυκλοφορία την 1η
Ιανουαρίου 2002.

Αυτά προβλέπει μεταξύ άλλων το «σχέδιο μετάβασης των χρηματικών ροών σε ευρώ»,
που έχει αρχίσει να ετοιμάζει αυτή την περίοδο η Τράπεζα της Ελλάδος σε
συνεργασία με την Ένωση Ελληνικών Τραπεζών. Το σχέδιο έχει μεγάλη σημασία,
καθώς από αυτό εξαρτάται αν η μετάβαση στη νέα εποχή θα είναι ομαλή ή θα
δημιουργηθεί χάος.

Τον κίνδυνο δημιουργίας χάους στην έναρξη κυκλοφορίας του νέου νομίσματος
φοβούνται πολλοί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως φάνηκε από το υπόμνημα την
περασμένη εβδομάδα της Στρογγύλης Τράπεζας Ευρωπαίων Λιανοπωλητών, στην οποία
συμμετέχουν γνωστά ονόματα του εμπορίου, όπως η Καρφούρ και η Μετρό. Οι
Ευρωπαίοι λιανοπωλητές προειδοποίησαν ότι «δεν θα υπάρχει επάρκεια μετρητών
για τις συναλλαγές την πρώτη ημέρα κυκλοφορίας του νέου νομίσματος και το
σύστημα θα μπλοκάρει». Κι αυτό γιατί το σχέδιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής
Τράπεζας, το οποίο ακολουθεί και η Τράπεζα της Ελλάδος, δεν προβλέπει τη
διάθεση εγκαίρως στους καταναλωτές χαρτονομισμάτων μικρής αξίας, με αποτέλεσμα
να κινδυνεύουν να εξαντληθούν αμέσως τα σχετικά αποθέματα των καταστημάτων.
Αντίστοιχος κίνδυνος ισχύει προφανώς και για τις ελληνικές επιχειρήσεις
λιανικού εμπορίου. Ωστόσο, όπως λέει απαντώντας σε σχετική ερώτηση της
«Οικονομίας» ο υποδιοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος κ. Ν. Γκαργκάνας, αυτός ο
κίνδυνος μπορεί να αντιμετωπισθεί με την έγκαιρη προμήθεια νομισμάτων και
κερμάτων εκ μέρους των καταστημάτων, αλλά και με την επιτυχή μετατροπή των
μηχανημάτων αυτόματων συναλλαγών σε ευρώ μέσα σε μια μέρα, την 31η Δεκεμβρίου
του 2001.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ΕΒΕΑ κ. Γ. Καπράλος παρατηρεί ότι οι
ελληνικές επιχειρήσεις, κυρίως οι μικρές, θα έχουν πρώτα απ’ όλα πρόβλημα με
το μεταβατικό στάδιο και συγκεκριμένα με τη διπλή αναγραφή των τιμών σε
δραχμές και ευρώ, που θα ισχύει από το 2001.

Επίσης, τις ελληνικές μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις προβληματίζει το θέμα
της μετατροπής των ταμειακών μηχανών, η οποία απαιτεί και κόστος και χρόνο.
«Θα υπάρξει εκμετάλλευση στο θέμα του κόστους και ποιος θα πρωτοπρολάβει…»,
σχολιάζει χαρακτηριστικά.

Το ελληνικό σχέδιο

Ο κ. Γ. Καπράλος

Το σχέδιο μετάβασης χρηματικών ροών σε ευρώ της Ελλάδας δεν έχει ακόμη
οριστικοποιηθεί. Ωστόσο, όπως λέει ο αρμόδιος υποδιοικητής της Τράπεζας της
Ελλάδος κ. Ν. Γκαργκάνας, τα βασικά του σημεία είναι τα εξής:

1.Οι εμπορικές τράπεζες θα αρχίσουν να εφοδιάζονται από 1/10/2001 με
ευρώ, σε ό,τι αξίες επιθυμούν. Η σχετική χρέωση των τραπεζών, όμως, θα αρχίσει
από 1/1/2002 και μάλιστα θα γίνει σταδιακά (την 1/1 για το ένα τρίτο της αξίας
του αποθέματος, στις 23/3 για το άλλο ένα τρίτο και στο τέλος του μήνα για το
υπόλοιπο). Επίσης, συμφωνήθηκε να δοθεί η δυνατότητα στις τράπεζες να
εφοδιάσουν τους καλούς πελάτες τους (επιχειρήσεις) με τραπεζογραμμάτια και
κέρματα από τον Δεκέμβριο. Εκτιμάται, πάντως, ότι οι περισσότερες επιχειρήσεις
θα κάνουν τις σχετικές προμήθειες το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Δεκεμβρίου.

2. Εξετάζεται, αλλά δεν έχει ακόμη αποφασισθεί, αν θα δοθούν στους
πολίτες «πακέτα» κερμάτων, με τις διάφορες αξίες, ώστε να εξοικειωθούν.

3. Από 1/1/2002 θα ξεκινήσει η απόσυρση των δραχμών. Ήδη έχουν
υπολογισθεί οι ποσότητες δραχμών που θα αποσυρθούν, όπως και οι ποσότητες ευρώ
που θα παραχθούν. Για την απόσυρση των δραχμών, αλλά και για τον εφοδιασμό σε
ευρώ θα χρησιμοποιηθούν τα 27 υποκαταστήματα της Τραπέζης της Ελλάδος. Τα
χαρτονομίσματα των δραχμών θα προωθούνται στον Χολαργό για καταστροφή. Ήδη,
μάλιστα, έχει γίνει η προμήθεια των σχετικών μηχανών. Για τα κέρματα θα γίνει
άλλη παραγγελία για μηχανές ακύρωσης, ειδικές πρέσες που εξαφανίζουν τα
γράμματα από τα κέρματα, έτσι ώστε να μπορούν μετά να αποθηκευθούν και να
προωθηθούν για άλλες χρήσεις χωρίς κίνδυνο να ξαναμπούν σε κυκλοφορία.

Το ευρώ, όπως είναι γνωστό, θα αντικαταστήσει πλήρως τη δραχμή από την 1η
Μαρτίου του 2002. Ωστόσο, το κοινό θα συνεχίσει να έχει τη δυνατότητα να
ανταλλάσσει δραχμές με ευρώ για 10 χρόνια σε ό,τι αφορά τα τραπεζογραμμάτια
και για δύο χρόνια σε ό,τι αφορά τα κέρματα.

Ο μεγάλος όγκος των ανταλλαγών, πάντως, εκτιμάται ότι θα γίνει στο δίμηνο
Ιανουαρίου – Φεβρουαρίου του 2002.

Οι ταχυδρόμοι

Ο κ. Ν. Γκαργκάνας

Όπως λέει ο κ. Γκαργκάνας, η προσπάθεια για την ομαλή μετάβαση θα λάβει έναν
γενικό χαρακτήρα, στον οποίο όλοι θα χρειασθεί να παίξουν έναν ρόλο. Έτσι,
εκτός από την Ένωση Ελληνικών Τραπεζών, με την οποία συνεργάζεται η Τράπεζα
της Ελλάδος για να προετοιμασθούν οι τράπεζες, ο ίδιος προγραμματίζει
συνεργασία ακόμη και με τα ΕΛΤΑ και το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων.

Μας εξηγεί το γιατί: «Ο ταχυδρόμος είναι αυτός που πάει τις συντάξεις ακόμη
και στο πιο απομακρυσμένο χωριό. Επομένως, ο καλύτερος τρόπος για να
εφοδιασθεί με ευρώ ο συνταξιούχος στο τελευταίο χωριό είναι μέσω του
ταχυδρόμου».

Ο κ. Γκαργκάνας αναγνωρίζει ότι το εγχείρημα είναι δύσκολο και έχει κινδύνους.
Απαντώντας, όμως, σε ερώτησή μας σχετικά με το πρόβλημα που έθεσαν οι
Ευρωπαίοι λιανοπωλητές λέει:

«Αν εφοδιαστούν έγκαιρα τα σούπερ μάρκετ και τα άλλα μεγάλα καταστήματα με
κέρματα και χαρτονομίσματα, όπως θα μπορούν να κάνουν, δεν βλέπω να υπάρχει
μεγάλος κίνδυνος δημιουργίας προβλήματος». «Όμως», συνεχίζει, «το κρίσιμο
σημείο είναι τα μηχανήματα αυτόματων συναλλαγών των τραπεζών (ΑΤΜ). Αν αυτά
είναι εφοδιασμένα με ευρώ, θα διευκολύνουν τους καταναλωτές και συνεπώς και τα
καταστήματα. Αυτό είναι ένα δύσκολο εγχείρημα για τις τράπεζες. Στις 31/12
πρέπει να εφοδιάσουν τα ΑΤΜ με ευρώ και να αλλάξουν το λογισμικό σε 24 ώρες.
Επίσης, οι τράπεζες καλούνται να δημιουργήσουν αρκετά γκισέ για να αποφευχθούν
οι ουρές και οι γκρίνιες του κοινού».

Η παραγωγή ευρώ

Η παραγωγή των πρώτων ευρώ θα ξεκινήσει τον Σεπτέμβριο. Ήδη, όπως λέει ο κ.
Γκαργκάνας, έχει προγραμματισθεί η προμήθεια χαρτιού και μελάνης και
αναμένεται η παράδοσή τους. Για τα κέρματα έχουν ήδη παραληφθεί 4 πρέσες και
αναμένονται άλλες 2, ενώ θα χρησιμοποιηθούν και 2 από τις παλιές. Έτσι, θα
υπάρχουν 8 πρέσες, όσες και οι αξίες των νομισμάτων. Οι μήτρες είναι έτοιμες.

Όμως, όπως λέει ο κ. Γκαργκάνας, ένα μέρος της παραγωγής θα γίνει στο
εξωτερικό, επειδή δεν προλαβαίνουμε όλη την απαιτούμενη παραγωγή.

«Ήδη», σημειώνει, «κάναμε προκήρυξη και καλούμε τις επιχειρήσεις από χώρες της
Ευρωπαϊκής Ένωσης να μας υποβάλλουν τις προσφορές τους».

Ευρωπαϊκή Επιτροπή: Αντιμετωπίστε την άγνοια

Άγνοια και σύγχυση εξακολουθούν να επικρατούν στις επιχειρήσεις και στο κοινό
για την ακριβή διαδικασία μετάβασης στην εποχή του ευρώ.

Αυτό ομολογεί η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε σημείωμα που υπέβαλε χθες στη
Νομισματική Επιτροπή, ζητώντας να ληφθούν μέτρα για την αντιμετώπιση του
προβλήματος, καθώς πλησιάζει η ώρα να γίνει πραγματικότητα η εγκατάλειψη των
εθνικών νομισμάτων και η αντικατάστασή τους από το ευρώ.

Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει η Επιτροπή, πολλές επιχειρήσεις και καταναλωτές
«συγχέουν το τέλος της περιόδου διπλής κυκλοφορίας των εθνικών νομισμάτων με
το ευρώ με το τέλος της μεταβατικής περιόδου. Δεν είναι σίγουροι για τη
διάρκεια της περιόδου διπλής κυκλοφορίας. Και δεν είναι σίγουροι για τις αρχές
που ισχύουν στη λογιστική και σε φορολογικά θέματα».

Η προετοιμασία

Το γεγονός ότι το πρόβλημα παρατηρείται σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής
Ένωσης είναι παρήγορο για την Ελλάδα, γιατί και εδώ η εικόνα είναι
απογοητευτική. Έρευνα της ICAP για το θέμα, η οποία είχε γίνει τον Νοέμβριο
του 1999, ανέφερε ότι το 58% των επιχειρήσεων δεν είχε αρχίσει ακόμη να
προετοιμάζεται για τη μετάβαση στο ευρώ.

Στις μικρές επιχειρήσεις, το ποσοστό ανέβαινε στο 62% ενώ στις μεγάλες
περιοριζόταν στο 40%.

«Είναι προφανές σήμερα ότι οι επιχειρήσεις, κυρίως οι μικρότερες, έχουν
καθυστερήσει στην προετοιμασία ή χρησιμοποιούν λαθεμένες παραμέτρους»,
σημειώνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αναφερόμενη, φυσικά, στην εικόνα που επικρατεί
σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Η πληροφόρηση

Σε ό,τι αφορά την πληροφόρηση, μόνο το 18% των ελληνικών επιχειρήσεων δηλώνει
επαρκώς πληροφορημένο για το ευρώ ενώ το 46% θεωρεί ότι είναι αρκετά
πληροφορημένο, το 31% λίγο πληροφορημένο και το 6% καθόλου πληροφορημένο.

Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, η Επιτροπή εισηγείται μια σειρά από
μέτρα, όπως:

* Την ενημέρωση του κοινού για τα πρακτικά βήματα μετάβασης στο ευρώ ως το
τέλος του χρόνου. Στην Ελλάδα, το σχετικό σχέδιο μετάβασης χρηματικών ροών
ετοιμάζεται ήδη (βλ. παραπλεύρως ρεπορτάζ).

* Την ενθάρρυνση επιχειρήσεων, τραπεζών και δημόσιων υπηρεσιών να εντείνουν
την προετοιμασία τους, ώστε να εντοπισθούν εγκαίρως ενδεχόμενα προβλήματα και
να λυθούν προτού έρθει η ώρα της τελικής μετάβασης.

* Την ανάπτυξη επικοινωνιακών πολιτικών με στόχο τούς πολίτες αλλά και τις
επιχειρήσεις και με συγκεκριμένες αναφορές στις υποχρεώσεις τους σε ό,τι αφορά
τις φορολογικές δηλώσεις, τα λογιστικά σχέδια κ.λπ.

Το ελληνικό πρόγραμμα επικοινωνιακής πολιτικής, που έχει υποβληθεί για έγκριση
στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, είναι ύψους 2 εκατ. ευρώ.

Το κόστος

Άγνοια επικρατεί μεταξύ των επιχειρήσεων και ως προς το κόστος μετάβασης στο
ευρώ.

Σύμφωνα με την έρευνα της ICAP:

* Περίπου 4 στις 10 επιχειρήσεις δηλώνουν ότι δεν γνωρίζουν πόσο θα κοστίσει η
προετοιμασία τους για τη μετάβαση στο ευρώ σε σχέση με τον ετήσιο κύκλο
εργασιών τους.

Το 35% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι το κόστος προσαρμογής θα είναι λιγότερο
από 1% του κύκλου εργασιών ενώ το 13% εκτιμά ότι το κόστος θα κυμανθεί γύρω
στο 1%.

* Η αλλαγή του λογισμικού (σόφτγουερ) προβάλλεται από τις μισές επιχειρήσεις
(49%) ως η μεγαλύτερη πηγή κόστους ενώ ακολουθεί η μετατροπή των λογιστικών
συστημάτων (34%).

* Επτά στις 10 επιχειρήσεις δεν γνωρίζουν πόσο από το συνολικό κόστος
προσαρμογής θα είναι το ποσοστό κόστους που θα αφορά την αλλαγή λογισμικού.

Επίσης αγνοούν το κόστος που θα προκύψει από τη διπλή διαχείριση, την αλλαγή
των λογιστικών συστημάτων, την αλλαγή των εντύπων, ενώ ένα ποσοστό 75% δεν
γνωρίζει το κόστος που θα προκύψει από την εκπαίδευση του προσωπικού.

Τέλος, 69% των επιχειρήσεων αγνοεί το κόστος προετοιμασίας που συνεπάγεται η
παροχή νομικών συμβουλών.