Πρόκληση για συναίνεση η Αναθεώρηση

![]() |
Μπορεί το γεγονός να μη συνοδεύεται από τυμπανοκρουσίες, αλλά από την ερχόμενη
Τετάρτη η Βουλή, που προέκυψε από τις εθνικές εκλογές του περασμένου Απριλίου,
αναλαμβάνει έργο ιστορικών διαστάσεων: να καθορίσει τις αλλαγές που θα
επέλθουν στον καταστατικό χάρτη της χώρας, να προετοιμάσει και τελικώς να
εγκρίνει το αργότερο έως τον προσεχή Μάιο το νέο Σύνταγμα της Ελλάδας. Οι
αλλαγές μπορούν να χαρακτηρισθούν σαρωτικές, αφού 54 από τα 120 άρθρα του
Συντάγματος (συνολικά 116 διατάξεις) βρίσκονται υπό αναθεώρηση. Και θα
δοκιμάσουν στην πράξη τις σχέσεις κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, καθώς για την
αναθεώρηση και των 54 άρθρων απαιτείται συναίνεση…
Την προσεχή Τετάρτη, αρχίζει το έργο της η αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή
για την Αναθεώρηση (υπό την προεδρία του βουλευτή του ΠΑΣΟΚ Φ. Ιωαννίδη). Η
πρώτη συνεδρίαση θα είναι πανηγυρικού χαρακτήρα, αλλά θα ακολουθήσουν
τουλάχιστον 15 συνεδριάσεις, ώστε έως τις 15 Οκτωβρίου η επιτροπή να έχει
συντάξει την πρότασή της προς την Ολομέλεια του Σώματος. Μια πρόταση, για τη
νέα μορφή καθεμίας από τις συνταγματικές διατάξεις, που κρίθηκαν αναθεωρητέες
από την προηγούμενη Βουλή. Ως προς το χρονοδιάγραμμα, έχει ήδη αποφασισθεί η
αρμόδια επιτροπή να συνεδριάζει τρεις φορές την εβδομάδα και η πρότασή της,
στην οποία θα καταγράφονται και οι αντίθετες θέσεις των κομμάτων για όσες
διατάξεις δεν υπάρξει ομοφωνία, θα εξετασθεί από την Ολομέλεια μετά τις
γιορτές των Χριστουγέννων.
Ουσιαστικά, οι υπό αναθεώρηση διατάξεις θα περάσουν από το… μικροσκόπιο των
βουλευτών, τόσο στο πλαίσιο της κοινοβουλευτικής επιτροπής όσο και στην
Ολομέλεια. Και σε αυτή τη φάση, δεν αποκλείεται να ξεσπάσει «πόλεμος των
λέξεων» ανάμεσα στα κόμματα, αφού η διατύπωση κάθε πρότασης, μία λέξη
περισσότερη ή μία λέξη λιγότερη, μπορεί να οδηγεί και σε διαφορετικά
συμπεράσματα.
΄Οπως προέκυψε από το εκλογικό αποτέλεσμα, η κοινοβουλευτική δύναμη του ΠΑΣΟΚ
είναι αρκετή για να προχωρήσει η κυβερνητική παράταξη μόνη στην αναθεώρηση 47
συνταγματικών άρθρων, αφού γι’ αυτά απαιτούνται οι ψήφοι 151 βουλευτών. Και
αυτό, επειδή τα συγκεκριμένα άρθρα είχαν στην προηγούμενη Βουλή κριθεί ως
αναθεωρητέα τουλάχιστον από 180 βουλευτές. Όσον αφορά τα υπόλοιπα 7 άρθρα,
όμως, και ανάμεσά τους το ζήτημα της εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας, τον
πρώτο λόγο έχει η Ν.Δ. Για την αναθεώρηση των 7 άρθρων απαιτούνται, σε αυτή τη
φάση, τουλάχιστον 180 ψήφοι και είναι βέβαιο ότι, αν δεν ανευρεθεί η «χρυσή
τομή» μεταξύ των προτάσεων ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ., αυτές οι διατάξεις θα παραμείνουν
ως έχουν. Υπάρχει περιθώριο συνεννόησης ανάμεσα στα κόμματα; Οι συζητήσεις που
διεξήχθησαν στην προηγούμενη Βουλή και οι σχετικές ψηφοφορίες απέδειξαν ότι
για τις περισσότερες υπό αναθεώρηση διατάξεις, τουλάχιστον, τα κόμματα
κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση, ή αν υπάρχουν διαφοροποιήσεις είναι
επουσιώδεις. Σε ό,τι αφορά ορισμένες διατάξεις, ωστόσο, το χάσμα μοιάζει
αγεφύρωτο, ενώ από αυτές θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό και η «αναθεωρητική μάχη».
Οι γενικοί εισηγητές των κομμάτων (Ευ. Βενιζέλος για το ΠΑΣΟΚ, Ι. Βαρβιτσιώτης
για τη Ν.Δ., Αντ. Σκυλλάκος για το ΚΚΕ και Φ. Κουβέλης για τον ΣΥΝ), κατά τη
συνεδρίαση της Τετάρτης, θα παρουσιάσουν τις κατευθυντήριες γραμμές των
προτάσεών τους για τις επτά ενότητες της Αναθεώρησης, όπως καθορίσθηκαν από
την προηγούμενη Βουλή.
Με τις προτάσεις, που έχουν ήδη υποβληθεί, επιχειρείται, μεταξύ των άλλων, η
συνταγματική κατοχύρωση νέων θεσμών, όπως ο Συνήγορος του Πολίτη, το Εθνικό
Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης, κ.ά., και ενισχύονται τα ατομικά δικαιώματα
(προστασία των προσωπικών δεδομένων, προστασία του απορρήτου των επικοινωνιών,
προστασία από βιοϊατρικούς πειραματισμούς, συλλογική αυτονομία των δημοσίων
υπαλλήλων, κ.ά.), ενώ ως βασικός στόχος προβάλλει ο εκσυγχρονισμός των
συνταγματικών διατάξεων, που συνδέονται άμεσα με τη θέση της χώρας μας στην
Ευρωπαϊκή Ένωση.
Για όλες αυτές τις διατάξεις δεν αναμένονται ουσιαστικές διαφωνίες μεταξύ των
κομμάτων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα υπάρξει πλήρης ταύτιση θέσεων ως προς
την τελική διατύπωση κάθε διάταξης. Η προσέγγιση, κυρίως μεταξύ ΠΑΣΟΚ και
Ν.Δ., φαίνεται δύσκολη στην αναθεώρηση των διατάξεων που αφορούν την εκλογή
του Προέδρου της Δημοκρατίας και την επιλογή της ηγεσίας των Ανωτάτων
Δικαστηρίων.
Για την εκλογή του Προέδρου, το ΠΑΣΟΚ προτείνει να παραμείνει το όριο των
180 ψήφων, αλλά να μη διαλύεται η Βουλή και να διεξάγονται διαδοχικές
ψηφοφορίες στη Βουλή, ώσπου να συγκεντρωθεί ο απαιτούμενος αριθμός. Η Ν.Δ. δεν
συζητεί τέτοιο ενδεχόμενο και καταλήγει (αν δεν υπάρξει άλλη πρόταση)στο να
παραμείνει η διάταξη ως έχει. Με δεδομένο, δε, ότι η διάταξη χρειάζεται
τουλάχιστον 180 ψήφους για να αναθεωρηθεί, προετοιμάζεται να την μπλοκάρει.
Για την επιλογή της ηγεσίας των Ανωτάτων Δικαστηρίων, το ΠΑΣΟΚ προτείνει τον
τελικό λόγο να εξακολουθήσει να έχει το υπουργικό συμβούλιο, αλλά να επιλέγει
περιοριστικά μεταξύ τριών δικαστών που θα προκρίνονται από ειδικό εκλεκτορικό
σώμα (δικαστών, δικηγόρων, πανεπιστημιακών κ.λπ.). Η Ν.Δ. απορρίπτει την
πρόταση περί εκλεκτορικού σώματος και ζητεί οι προτάσεις προς το υπουργικό
συμβούλιο να γίνονται από τις Ολομέλειες των Ανωτάτων Δικαστηρίων. Το ΠΑΣΟΚ,
ωστόσο, μπορεί να επιβάλει την αναθεώρηση της διάταξης, αφού η πρότασή του
αρκεί να υπερψηφισθεί από 151 βουλευτές.
ΟΙ ΕΠΤΑ ΕΝΟΤΗΤΕΣ
Τα ατομικά δικαιώματα των πολιτών.
Η σύνδεση του ελληνικού Συντάγματος με το ευρωπαϊκό Δίκαιο, όπως αυτό
εξελίσσεται στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης, και εν γένει το Διεθνές Δίκαιο.
Η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας και η οργάνωση της κυβέρνησης.
Οι διατάξεις που αναφέρονται στο εκλογικό σώμα (εκλογικό σύστημα, επιστολική
ψήφος, κωλύματα εκλογής, κτλ.).
Η οργάνωση-λειτουργία της Βουλής (νομοθετικό έργο, κοινοβουλευτικός
έλεγχος).
Οι διατάξεις που αφορούν τη Δικαιοσύνη.
Οι διατάξεις που αναφέρονται στη Διοίκηση και Αυτοδιοίκηση (αποκεντρωτικό σύστημα).
ΟΙ ΕΙΣΗΓΗΤΕΣ
Πού συμφωνούν και πού διαφωνούν Βενιζέλος – Βαρβιτσιώτης
Οι γενικοί εισηγητές του ΠΑΣΟΚ και της Ν.Δ. κ.κ. Ευάγγ. Βενιζέλος και Ι.
Βαρβιτσιώτης συμφωνούν στο ότι η επικείμενη συνταγματική Αναθεώρηση «είναι μια
πρόκληση» και «δεν πρέπει τα κόμματα να κινηθούν με μικροκομματική
σκοπιμότητα» αλλά δεν συζητούν για υπαναχωρήσεις.
![]() |
|
Ευάγγ. Βενιζέλος: «Θα γίνει ουσιαστικός διάλογος, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι |
«Οι διαφωνίες στις περισσότερες διατάξεις δεν είναι ουσιώδεις», αναφέρει ο κ.
Βενιζέλος. «Είναι δεδομένο ότι θα γίνει ουσιαστικός διάλογος αλλά αυτό δεν
σημαίνει ότι καταργείται η αρχή της πλειοψηφίας. Η συναίνεση είναι μια
διάθεση, δεν είναι υποκατάστατο της αρχής της δημοκρατίας…».
«Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ, όπως υποβλήθηκε στην προηγούμενη Βουλή, ήταν
ομιχλώδης… Υπάρχουν διατάξεις στις οποίες το χάσμα φαίνεται αγεφύρωτο»,
σημειώνει από την πλευρά του ο κ. Βαρβιτσιώτης. «Στο θέμα της εκλογής του
Προέδρου της Δημοκρατίας, αν δεν υπάρξει αλλαγή πλεύσης από την πλευρά του
ΠΑΣΟΚ, δεν υπάρχει επαφή. Η διάταξη που ισχύει είναι σοφή. Και το παράδειγμα
της επανεκλογής του κ. Στεφανόπουλου αποδεικνύει ότι μπορεί να επιτευχθεί η
συναίνεση. Ο απεριόριστος αριθμός ψηφοφοριών που εμφανίζεται να προτείνει το
ΠΑΣΟΚ ουσιαστικά ευτελίζει τον θεσμό του Προέδρου…».
Ο κ. Βενιζέλος, παρά τις όποιες διαφορές μπορεί να υπάρξουν στις τελικές
προτάσεις των κομμάτων, αισιοδοξεί ότι το αποτέλεσμα θα οδηγήσει σε ένα
αναθεωρημένο Σύνταγμα που θα ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της εποχής. «Η
Αναθεώρηση», τονίζει, «είναι η μεγαλύτερη θεσμική εξέλιξη των τελευταίων 25
ετών και μια πολύ σημαντική ευκαιρία για την ανασύνθεση, προώθηση και
επαναπροβολή των κυβερνητικών πολιτικών σε πολλούς επιμέρους τομείς».
![]() |
|
Ι. Βαρβιτσιώτης: «Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ για την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας |
Ο κ. Βαρβιτσιώτης δηλώνει από την πλευρά του εν αναμονή των προτάσεων,
εκφράζοντας «την ελπίδα να μην υπάρξουν συγκρούσεις, γιατί βρισκόμαστε μπροστά
σε μια μεγάλη πρόκληση του κοινοβουλευτικούς μας βίου». «Η προσπάθεια που
πρέπει να γίνει», επισημαίνει, «είναι να υπάρξει ευρύτερη συνεννόηση, όχι
συναίνεση, για να είναι όσο το δυνατόν πιο άρτιο το νέο Σύνταγμα με το οποίο
θα πορευθεί η χώρα μας τουλάχιστον για τα επόμενα δέκα χρόνια».
















