Θεωρίες συνωμοσίας

Μυστήριο, που ίσως δεν λυθεί ποτέ, εξακολουθεί να καλύπτει τα αίτια της
βύθισης του υποβρυχίου «Κουρσκ» στη Θάλασσα Μπάρεντς. Και, όπως είναι φυσικό,
μετά το πρώτο σοκ και τον θρήνο για τους χαμένους ναυτικούς, ακολουθεί η
σεναριολογία.

Καταπραϋντική ένεση. Στην εικόνα αυτή, που μεταδόθηκε από την τηλεόραση του Μουρμάνσκ, μια γυναίκα φαίνεται να κάνει ένεση στη μητέρα ενός από τους χαμένους ναυτικούς του «Κουρσκ». Λίγο νωρίτερα, η γυναίκα αυτή είχε επιτεθεί σε στρατιωτικούς, ζητώντας τους να ξηλώσουν τα γαλόνια τους

Το βέβαιο είναι ότι η βύθιση του «Κουρσκ» προκλήθηκε από δύο εκρήξεις, από τις
οποίες η δεύτερη ισοδυναμεί με την ανατίναξη ενός ή δύο τόνων δυναμίτη κάτω
από το νερό. Τι προκάλεσε όμως αυτές τις εκρήξεις; Σύμφωνα με την αγγλόφωνη
εβδομαδιαία εφημερίδα «Νέα της Μόσχας», ορισμένοι ειδικοί πιστεύουν ότι το
ατύχημα ίσως προκλήθηκε από την αποτυχημένη εκτόξευση μιας τορπίλης.

Ανάλογη εκδοχή είχε υποστηρίξει από την αρχή ένας Αμερικανός στρατιωτικός.
«Πιστεύω πως υπήρξε εκτόξευση κάποιου όπλου στο τορπιλοστάσιο» είχε δηλώσει ο
απόστρατος αντιναύαρχος Μπαντ Κόντερερ.

Το μυστικό

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το ρωσικό ναυτικό κάτι κρύβει. Οι Νορβηγοί δύτες δεν
μπόρεσαν να επιθεωρήσουν το κομμάτι του «Κουρσκ» που υπέστη τις περισσότερες
ζημιές. Στον πιο εντυπωσιακό ισχυρισμό, έως τώρα, προέβη αυτή την εβδομάδα η
μεγάλης κυκλοφορίας εβδομαδιαία εφημερίδα της Μόσχας «Moskovskie Vedomosti».
Σύμφωνα με αυτήν, το «Κουρσκ» επλήγη κατά λάθος από πύραυλο που εκτόξευσε το
καταδρομικό «Μέγας Πέτρος», το οποίο ελάμβανε μέρος στα γυμνάσια μαζί με το
«Κουρσκ». Η εφημερίδα υποστηρίζει ότι οι υποτιθέμενες απόπειρες διάσωσης του
υποβρυχίου, που ακολούθησαν, ήταν στην πραγματικότητα προσπάθειες να
εξαφανισθούν το συντομότερο δυνατόν τα υπολείμματα του πυραύλου και κάθε άλλο
ίχνος της καταστροφής.

«Χτύπα και φύγε»

Οι διαβεβαιώσεις των Ρώσων αξιωματούχων ότι το υποβρύχιο «Κουρσκ» βυθίστηκε
έπειτα από σύγκρουση, το πιθανότερο με υποβρύχιο άλλης χώρας, αντικατοπτρίζει
τις υποψίες που βασίζονται σε πραγματικά περιστατικά από την περίοδο του
Ψυχρού Πολέμου. Τότε είχαν σημειωθεί περισσότερα από μια ντουζίνα περιστατικά,
κατά τα οποία είχαν σημειωθεί συγκρούσεις δυτικών με σοβιετικά υποβρύχια.

Από τότε οι Ρώσοι υποστήριζαν ότι τα περισσότερα από τα περιστατικά είχαν
σημειωθεί σε δικά τους χωρικά ύδατα, από αμερικανικά ή βρετανικά σκάφη που
είχαν αποστολή «χτύπα και φύγε», κατά την οποία τόσο αμερικανικά όσο και
βρετανικά κατασκοπευτικά υποβρύχια κατόρθωναν να διαφεύγουν και να κρύβονται
σε ασφαλείς περιοχές.

Το αμερικανικό Πεντάγωνο επανειλημμένως αρνήθηκε ότι σημειώθηκε σύγκρουση του
«Κουρσκ» με αμερικανικό υποβρύχιο. Αμερικανοί αξιωματούχοι ωστόσο παραδέχθηκαν
ότι δύο αμερικανικά υποβρύχια βρίσκονταν στη Θάλασσα Μπάρεντς για να
παρακολουθήσουν τα ναυτικά γυμνάσια στα οποία συμμετείχε και το «Κουρσκ».

Η υποψία της Μόσχας για έναν δόλιο αμερικανικό ρόλο στη βύθιση του ρωσικού
πυρηνοκίνητου υποβρυχίου «Κουρσκ» έχει τις ρίζες της στην έλλειψη εμπιστοσύνης
στα αμερικανικά κίνητρα. Έλλειψη εμπιστοσύνης τόσο βαθιά, που κάνει τους
Ρώσους αξιωματούχους να πιέζουν για απαντήσεις όσον αφορά τη βύθιση ενός άλλου
σοβιετικού υποβρυχίου το 1968.

Το «ξένο υποβρύχιο»

Και τότε οι Ρώσοι αξιωματούχοι υποπτεύθηκαν ότι το σοβιετικό υποβρύχιο Κ-129
είχε χτυπηθεί από αμερικανικό υποβρύχιο ­ το «Σουόρντφις». Αλλά το αμερικανικό
ναυτικό είχε ανακοινώσει ότι το σοβιετικό υποβρύχιο, με πλήρωμα 98 ανδρών και
εξοπλισμένο με πυρηνικούς πυραύλους, είχε καίρια πληγεί από εσωτερική έκρηξη
που το βύθισε στον κεντρικό Ειρηνικό στις 11 Μαρτίου 1968. Χωρίς να
προσκομίσει απτές αποδείξεις, ο Ρώσος υπουργός Άμυνας Ιγκόρ Σεργκέγιεφ
επανέλαβε σε τηλεοπτική συνέντευξή του τη θεωρία της πρόσκρουσης με «ξένο
υποβρύχιο», προσθέτοντας ότι Ρώσοι αξιωματικοί βρήκαν κομμάτια από το άλλο
υποβρύχιο κοντά στο ναυάγιο του «Κουρσκ».

Οι Ρώσοι στρατιωτικοί βλέπουν ακόμα τη Δύση ως ψυχροπολεμικό αντίπαλο,
υποστηρίζουν Αμερικανοί σχολιαστές, οι οποίοι επισημαίνουν ότι «ο Αμερικανός
υπουργός Άμυνας Γουίλιαμ Κόεν εξέφρασε την αγωνία του για την άσχημη κατάσταση
των ρωσικών πολεμικών σκαφών».

Επιχείρηση ανέλκυσης το καλοκαίρι του 2001

Οποιαδήποτε επιχείρηση να ανασυρθεί το ρωσικό υποβρύχιο «Κουρσκ» από τον βυθό
της Θάλασσας Μπάρεντς, ή να περισυλλεγούν τα άψυχα κορμιά των ναυτών του,
θεωρείται αδύνατη πριν από το καλοκαίρι του 2001, λόγω του επερχόμενου
δύσκολου αρκτικού χειμώνα. Αυτό υποστηρίζει ο Τζούλιαν Τόμσον, εκπρόσωπος της
Στολτ Όφσορ, νορβηγικής εταιρείας που έστειλε τους δύτες οι οποίοι άνοιξαν την
μπουκαπόρτα του «Κουρσκ».

Η εταιρεία, που ειδικεύεται σε καταδυτικές επιχειρήσεις διάσωσης, συμφώνησε να
κάνει τη μελέτη για την ανέλκυση του «Κουρσκ» έπειτα από ρωσικό αίτημα.

Η προσπάθεια να περισυλλεγούν τα πτώματα των μελών του πληρώματος θα είναι
εξαιρετικά επικίνδυνη, λόγω των πυρηνικών αντιδραστήρων, των πυρομαχικών και
των διαφόρων κινδύνων που θα αντιμετωπίσουν οι δύτες οι οποίοι θα προσπαθήσουν
να εισέλθουν στο ναυάγιο.

Στο Όσλο ανακοινώθηκε, επίσης, πως δεν υπάρχουν ίχνη διαρροής ραδιενέργειας
από το ναυάγιο του «Κουρσκ» ύστερα από διπλό έλεγχο που πραγματοποιήθηκε χθες
στη θαλάσσια περιοχή που βρίσκεται βυθισμένο το ρωσικό υποβρύχιο.

Ενοχές για Πούτιν, μεσίστιες οι σημαίες στη Ρωσία

Βλαντίμιρ Πούτιν

«Ένοχος και υπεύθυνος για την τραγωδία του υποβρυχίου “Κουρσκ”» δήλωσε ότι
αισθάνεται ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν. Όπως είπε, αρνήθηκε να δεχτεί
τις παραιτήσεις ανώτερων αξιωματικών του Ναυτικού για τη μεγάλη αυτή αποτυχία,
αλλά διαβεβαίωσε ότι αυτοί που θα κριθούν ένοχοι θα τιμωρηθούν αυστηρά.

Ο πρόεδρος Πούτιν τόνισε ότι ο υπουργός Άμυνας, Ιγκόρ Σεργκέγιεφ, ο επικεφαλής
του Ναυτικού, Βλαντίμιρ Κουρογέντοφ και ο διοικητής του Στόλου της Μαύρης
Θάλασσας, Βιατσεσλάβ Ποπόφ υπέβαλαν τις παραιτήσεις τους, αλλά είπε ότι δεν
πρόκειται να τις κάνει δεκτές.

Μεσίστιες κυμάτιζαν χθες οι σημαίες στη Ρωσία, ενώ ο Πατριάρχης Μόσχας και
Πασών των Ρωσιών, Αλέξιος Β’ ετέλεσε τρισάγιο για τους νεκρούς.

Το επίσημο μνημόσυνο για τους ναυτικούς του «Κουρσκ» όμως δεν
πραγματοποιήθηκε. Έτσι, ο Ρώσος πρόεδρος επέστρεψε στη Μόσχα μετά την ολιγόωρη
επίσκεψή του στο Σεβερομόρσκ χωρίς να παραστεί στην επιμνημόσυνη δέηση στον
ναύσταθμο Βιντάγεβο.

Ο Πούτιν αναχώρησε μετά τη συνάντησή του με τους συγγενείς των θυμάτων του
«Κουρσκ», πολλοί από τους οποίους του δήλωσαν πως δεν επρόκειτο να παραστούν
στην επιμνημόσυνη δέηση, όσο παραμένουν στο βυθισμένο υποβρύχιο οι δικοί τους.

Η κάθε οικογένεια των μελών του πληρώματος του ρωσικού υποβρυχίου «Κουρσκ» θα
λάβει αποζημίωση ύψους 7.000 δολαρίων, που αντιστοιχεί σε μισθούς δέκα ετών,
όπως ανακοίνωσε χθες η αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Βαλεντίνα Ματβιένκο. Η
στρατιωτική ασφαλιστική εταιρεία της Ρωσίας θα καταβάλει συνολικά 23
εκατομμύρια ρούβλια (830.000 δολάρια).