«Επανάσταση» Μπαράκ

Ένα λιγότερο θρησκευτικό κράτος φαίνεται να επιθυμεί ο πρωθυπουργός του
Ισραήλ Έχουντ Μπαράκ: όπως αποκάλυψε σε ραδιοφωνικό σταθμό, έχει αναθέσει σε
τρεις υπουργούς να εκπονήσουν πρόγραμμα που θα καταργεί ορισμένα προνόμια των
υπερορθόδοξων Εβραίων.

Έχουντ Μπαράκ. «Η κοινωνία μας πρέπει να ενσωματωθεί στην ομάδα των πλέον εξελιγμένων κοινωνιών», δήλωσε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός. «Ειδάλλως, θα έχουμε κοινωνία χωρισμένη σε γκέτο»

Σύνταξη επίσημου Συντάγματος που θα αντικαταστήσει τους «έντεκα θεμελιώδεις
νόμους»· κατάργηση του υπουργείου Θρησκευμάτων· αναγνώριση του δικαιώματος
όλων των Ισραηλινών να τελούν πολιτικό γάμο· κατάργηση της εξαίρεσης των
υπερορθοδόξων αλλά και των Ισραηλινών αραβικής καταγωγής από τη στρατιωτική
θητεία: οι μεταρρυθμίσεις που οραματίζεται ο Ισραηλινός πρωθυπουργός δεν
χαρακτηρίστηκαν άτοπα από τους πολιτικούς σχολιαστές «επανάσταση για την
εγκαθίδρυση λαϊκού κράτους».

«Έχουμε δημοκρατική, σύγχρονη και εξελιγμένη κοινωνία, που πρέπει να
ενσωματωθεί στην ομάδα των πλέον εξελιγμένων κοινωνιών του κόσμου», εξήγησε ο
Μπαράκ. «Ειδάλλως, θα έχουμε κοινωνία χωρισμένη σε γκέτο». Οι οπαδοί του
έσπευσαν να καλωσορίσουν τις προτάσεις του ως «θαρραλέες». Η αντίδραση της
Δεξιάς και των θρησκευτικών κομμάτων, όμως, δεν ήταν εξίσου θετική.

«Η κυβέρνηση έχει κυριευτεί από πανικό», δήλωσε ο Αριέλ Σαρόν, ηγέτης του
Λικούντ, του κύριου δεξιού αντιπολιτευόμενου κόμματος. «Θέλει να μετατρέψει το
Ισραήλ σε μη εβραϊκό κράτος», ξέσπασε ο Μοσέ Γκαφνί, βουλευτής του Ενιαίου
Κόμματος του Τορά. «Τα θρησκευτικά κόμματα θα αντιταχθούν ακόμα και σε ένα
Σύνταγμα που θα περιλαμβάνει τις Δέκα Εντολές», γνωστοποίησε εκπρόσωπος του
υπερορθόδοξου κόμματος Σας.

Μισάνοιχτες πόρτες

Πολλοί πολιτικοί σχολιαστές, όμως, εκφράστηκαν με μεγαλύτερη μετριοπάθεια.
Κατ’ αυτούς, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επιχειρεί να ανοίξει πόρτες που είναι
ουσιαστικά μισάνοιχτες. Η ισραηλινή κοινωνία εξελίσσεται με γοργούς ρυθμούς.
Όσοι δεν θέλουν να παντρευτούν ενώπιον κάποιου ραβίνου, για παράδειγμα, το
πράττουν στο εξωτερικό, και η κυβέρνηση αναγνωρίζει αυτούς τους γάμους. Ο
Μπαράκ φέρεται να οραματίζεται, στην πραγματικότητα, «έναν απέλπιδα εκλογικό
ελιγμό», «ένα ταχυδακτυλουργικό νούμερο», όπως γράφει χωρίς πολλές ευγένειες η
αριστερή εφημερίδα «Χααρέτζ».

Ο Έχουντ Μπαράκ είναι «γυμνός». Δεν βρίσκεται πλέον σε θέση ισχύος ούτε στη
Βουλή ούτε στην κυβέρνησή του. Δεν διαθέτει πια την κοινοβουλευτική
πλειοψηφία, παρά μόνο 42 από τους 120 βουλευτές. Δεν διαθέτει καν αληθινή
κυβέρνηση, αφού πολλοί υπουργοί του έχουν παραιτηθεί.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός δεν έχει παρά μόνο μία λύση: να ζητήσει πρόωρες
εκλογές, ώστε να ενισχύσει την προσωπική του θέση και να ανακτήσει την
πλειοψηφία.

Ο «ελιγμός» αυτός δεν στερείται δεξιοτεχνίας. Ο Μπαράκ ελπίζει σε
ανασυγκρότηση της κατακερματισμένης πολιτικής σκηνής σε δύο μεγάλους
πολιτικούς χώρους.

Φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα κοσμικό και μάλλον προοδευτικό στρατόπεδο, να
πάρει ξανά με το μέρος του όλους εκείνους που τον εγκατέλειψαν λόγω της
συμμαχίας του με το Σας ­ τους Ρώσους μετανάστες, τους Εργατικούς, τα κόμματα
της Αριστεράς ­ και να υποχρεώσει όλους τους υπόλοιπους να ενταχθούν στο
«θρησκευτικοεθνικιστικό» στρατόπεδο.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο, το Λικούντ, το μεγάλο κόμμα της κοσμικής Δεξιάς, θα
βρεθεί να βαδίζει σε τεντωμένο σκοινί. Εάν δεν υπερψηφίσει τις μεταρρυθμίσεις,
«ο λαός θα το λάβει υπόψη», απείλησε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός. Εξ ου και η
οργισμένη αντίδραση και η δήλωση περί «πανικόβλητης κυβέρνησης» του Αριέλ
Σαρόν.

Κρυφό μήνυμα προς τους Παλαιστινίους

Η «επανάσταση για την εγκαθίδρυση λαϊκού κράτους» που αναγγέλθηκε, όμως,
φαίνεται να εμπεριέχει και ένα κρυφό μήνυμα για τους Παλαιστινίους: «Αν δεν
δεχτείτε τους όρους μου για την ειρήνευση, έχω να ασχοληθώ με άλλη ατζέντα» ή,
όπως υποστηρίζει ο Κλοντ Κλάιν, καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου στο
Εβραϊκό Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ, «Θα σχηματίσω κυβέρνηση εθνικής ενότητας
με το Λικούντ, που θα ασχοληθεί με τα εσωτερικά προβλήματα. Επί του παρόντος,
λοιπόν, θα αφήσουμε κατά μέρος την ειρηνευτική διαδικασία ­ εκτός αν αρχίσετε
να κάνετε περισσότερες υποχωρήσεις».

Οι προτάσεις, όμως, του Έχουντ Μπαράκ δεν είναι μονοδιάστατες. Ο Ισραηλινός
πρωθυπουργός γνωρίζει ότι θα ενθουσιάσουν τους θιασώτες ενός λαϊκού κράτους,
τόσο της Αριστεράς όσο και της Δεξιάς. Σύμφωνα με τον αρθρογράφο της
εφημερίδας «Γεντιότ Αχαρονότ» Σέβερ Πλότζκερ, περιέχουν τους σπόρους ενός
«λαϊκού και φιλελεύθερου Ισραήλ, ενός εβραϊκού κράτους όπου ο ορισμός του
εβραϊσμού θα προσεγγίζει εκείνο των σύγχρονων ορθόδοξων Αμερικανών». Μόνο που,
προσθέτει ο Πλότζκερ, ειρωνευόμενος την ιδέα της «επανάστασης», οι «σπόροι»
αυτοί δεν πρόκειται να καρποφορήσουν στο άμεσο μέλλον: «Εξακολουθούμε να ζούμε
σε κατάσταση απόλυτου χάους, και όχι σε προεπαναστατική περίοδο».