ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Καυτό βαλκανικό φθινόπωρο

Δύσκολες μέρες περιμένουν τα Βαλκάνια. Και, όπως πάντα, η δυτική στρατηγική
εξαντλείται σε δύο λέξεις: ευσεβείς πόθοι.

Βόισλαβ Κοστουνίτσα. Ο άνθρωπος αυτός, που απεικονίζεται εδώ σε παλαιότερη επίσκεψή του στο Κόσοβο, είναι δυνατόν να οδηγήσει τη Σερβία στη δημοκρατία;

Ο βαλκανικός εκλογικός μαραθώνιος ξεκινά στις 10 Σεπτεμβρίου με την αναμέτρηση
στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας και συνεχίζεται στις 24
Σεπτεμβρίου για τη Σερβία και το Μαυροβούνιο, την 1η Οκτωβρίου για την
Αλβανία, στις 28 Οκτωβρίου για το Κοσσυφοπέδιο, για να κλείσει στις 11
Νοεμβρίου στη Βοσνία. Οι εκλογές αυτές είναι διαφόρων ειδών (βουλευτικές,
προεδρικές, τοπικές), αλλά έχουν όλες μεγάλο πολιτικό βάρος. Αν κερδίσουν οι
μετριοπαθείς, θα δοθεί ώθηση στις προσπάθειες για μια συνολική λύση των
προβλημάτων της περιοχής, ενδεχομένως με την οργάνωση μιας ευρείας Βαλκανικής
Διάσκεψης. Αν συμβεί το αντίθετο, υπάρχει κίνδυνος για νέα κρίση. Νέα
αποσταθεροποίηση. Νέους βομβαρδισμούς;

Οι υπέρμαχοι των συνωμοτικών θεωριών θα ισχυριστούν ότι η ένταση στην περιοχή
είναι αυτό ακριβώς που επιθυμεί η Δύση (δηλαδή η Αμερική), προκειμένου να
ασκεί καλύτερο έλεγχο, να πουλάει περισσότερα όπλα, να δοκιμάζει περισσότερα
πυραυλικά συστήματα. Το βέβαιο είναι ότι ένα «καυτό» φθινόπωρο δεν είναι προς
το συμφέρον των λαών της Βαλκανικής. Δεν χρειάζονται πολλά για μια νέα έκρηξη.
Να ανατραπεί η εύθραυστη ισορροπία μεταξύ Σλάβων και Αλβανών στην ΠΓΔΜ. Να
επικρατήσουν οι εξτρεμιστές στο Κοσσυφοπέδιο. Και, βέβαια, να κερδίσει ξανά ο
Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς τις εκλογές στη Σερβία.

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις φέρουν τον υποψήφιο της αντιπολίτευσης Βόισλαβ
Κουστουνίτσα να προηγείται του Μιλόσεβιτς με διαφορά 5 ως 12 μονάδων. Ο
πρόεδρος της Γιουγκοσλαβίας, όμως, έχει αποδείξει ότι ξέρει να κερδίζει
εκλογές, με ή χωρίς νοθεία, ανεξαρτήτως τού τι λένε οι σφυγμομετρήσεις. Και οι
περισσότεροι πολιτικοί παρατηρητές στο Βελιγράδι συμφωνούν ότι το ίδιο θα
συμβεί και τώρα. Αντίθετα με την αντιπολίτευση, που ακολουθεί μια στρατηγική
προσανατολισμένη προς την αγορά, οι «σοσιαλιστές» απευθύνονται στον φτωχό, τον
εξαθλιωμένο, τον απελπισμένο πολίτη και του λένε: Θα ψηφίσεις τους υπηρέτες
της νέας τάξης πραγμάτων, τους δούλους του ΝΑΤΟ, τα σκυλάκια της Ολμπράιτ; Θα
εμπιστευθείς το μέλλον σου στους ανάξιους και τους ανίκανους; Η στον διάβολο
που γνωρίζεις;

Αφού εξασφάλισε τον ασφυκτικό έλεγχο των μέσων ενημέρωσης, ο Μιλόσεβιτς
σχεδίασε την εκστρατεία του με βάση επτά σημεία: ελευθερία, ανεξαρτησία,
τερματισμός των αποστολών του ΟΗΕ και του ΝΑΤΟ στο Κόσοβο, επιβίωση της
Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας, ανοικοδόμηση, βελτίωση του
βιοτικού επιπέδου και κοινωνική ασφάλιση. Δύο πρόσωπα έχουν αναλάβει το κύριο
βάρος αυτής της εκστρατείας: ο Μιλούτιν Μέρκονιτς, που ως επικεφαλής του
Γραφείου Ανοικοδόμησης μοιράζει φτηνά σπίτια στο λαό, και ο υπουργός Τύπου
Γκόραν Μάτιτς, που ανακοινώνει κάθε τόσο συλλήψεις κατασκόπων και τρομοκρατών.
Αν τα πράγματα πάνε καλά, ο πρώτος θα αναλάβει να φέρει τους αναποφάσιστους
στις κάλπες. Αν οι δημοσκοπήσεις εξακολουθήσουν να είναι δυσάρεστες για το
καθεστώς, ο δεύτερος θα τρομοκρατήσει τους ψηφοφόρους ώστε όσο το δυνατόν
περισσότεροι να κάτσουν στο σπίτι.