Χριστόδουλος: Τα ράσα κάνουν τον… πολιτικό

Αν κάτι αναγνωρίζουν ακόμα και οι «άσπονδοι» φίλοι του Αρχιεπισκόπου είναι ότι
ο κ. Χριστόδουλος θυμίζει έντονα πολιτικό, που ενεργεί πάντα βάσει
συγκεκριμένης τακτικής και στρατηγικής.

Η «στροφή» του προς ηπιότερους τόνους τον Δεκαπενταύγουστο, όταν όλοι
περίμεναν να εξαπολύσει νέους μύδρους κατά της κυβέρνησης, αποτελεί
χαρακτηριστικό δείγμα του πολιτικού τρόπου με τον οποίο σκέπτεται και
αποφασίζει.

«Ήταν μία ευφυής κίνηση, την ώρα που ο κόσμος έχει κουρασθεί από αυτή τη
διαμάχη για το θέμα των ταυτοτήτων», λένε φίλοι του, αλλά και βουλευτές οι
οποίοι συντάσσονται μαζί του.

Δεν είναι όμως μόνον η σημερινή πρακτική του Αρχιεπισκόπου που μαρτυρεί τη
συγγένειά του με την πολιτική και τους πολιτικούς. Η πορεία του μέχρι σήμερα
έχει καταγράψει μια εντυπωσιακή σχέση με όλους και, κυρίως, με όλες τις
πολιτικές καταστάσεις.

Στον Βόλο, όλοι θυμούνται την περίοδο του ’89, όταν ως Μητροπολίτης
Δημητριάδος κατακεραύνωνε με άμεσο και έμμεσο τρόπο τον Ανδρέα Παπανδρέου και
το ΠΑΣΟΚ. Ήταν η εποχή που οι σχέσεις του με τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη ήταν
άριστες.

Ψηφίστε Ν.Δ.

Μητσοτάκης – Χριστόδουλος. Ο Αρχιεπίσκοπος δεν έκρυψε την εποχή του ’89 την συμπάθειά του στον αρχηγό της Ν.Δ. Αλλά και ο πρώην πρωθυπουργός ανταπέδωσε τη φιλία του. Στηρίζει και σήμερα τον Αρχιεπίσκοπο

Πολλές φορές ­ άλλοτε με κομψό τρόπο και άλλοτε όχι ­ «προέτρεψε» το
ακροατήριό του να ψηφίσει τη Ν.Δ., γιατί αυτό το κόμμα, κατά τη γνώμη του, θα
έσωζε τη χώρα, όπως έλεγε σε φίλους του στις κοινωνικές του επαφές στον Βόλο,
από τη «διαφθορά του ΠΑΣΟΚικού κατεστημένου».

Άλλωστε και η όλη του αρθρογραφία της εποχής ήταν ξεκάθαρα προσανατολισμένη σε
αυτήν την κατεύθυνση. Αυτό κράτησε όλη την περίοδο που ήταν πρωθυπουργός ο κ.
Μητσοτάκης, χωρίς τίποτα να τον εμποδίζει να διατηρεί καλές σχέσεις με τους
βουλευτές όλων των κομμάτων στον Νομό Μαγνησίας.

Ορισμένοι θυμούνται ότι οι «δεξιές κορόνες» του έφθασαν κάποια στιγμή ­ σε
εορτασμό της 28ης Οκτωβρίου ­ μέχρι και τον δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά,
προκαλώντας πολλούς πιστούς.

Το ’93, όμως, με την επάνοδο του ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση, οι τόνοι έπεσαν. Ο κ.
Χριστόδουλος βρήκε την ευκαιρία να πει πολλά καλά λόγια για το κυβερνών κόμμα.
Άλλωστε, όλη εκείνη η «πολεμική περίοδος», όταν ο Αντώνης Τρίτσης ήταν
υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων, είχε περάσει.

Όταν το ΠΑΣΟΚ ξανακέρδισε τις εκλογές (το 1993) αρκετοί είχαν ξεχάσει πλέον
τους λάβρους λόγους κατά του Ανδρέα Παπανδρέου και του ΠΑΣΟΚ στην Πλατεία
Συντάγματος, στις συνεντεύξεις Τύπου και στα κηρύγματα από τον άμβωνα.

Η αλλαγή στάσης του απέναντι στο ΠΑΣΟΚ τον διευκόλυνε ποικιλοτρόπως στο έργο
του. Ήταν η εποχή που η Περιφέρεια Θεσσαλίας τον βοήθησε ­ μέσω των ευρωπαϊκών
προγραμμάτων ­ να επεκτείνει τα κτίρια της Μητρόπολης και να μπουν τα θεμέλια
για το Συνεδριακό Κέντρο στον Βόλο.

Κατά του κεφαλαίου

Τότε, μάλιστα, η οικονομική βοήθεια ήταν τόσο μεγάλη, συγκριτικά με άλλες
μητροπόλεις, που το θέμα έγινε αντικείμενο συζήτησης στους κύκλους της Ιεράς
Συνόδου, προκαλώντας την γκρίνια άλλων επισκόπων.

Γνώριζε όμως πάντοτε ο κ. Χριστόδουλος να τους αντιμετωπίζει με το χαμόγελο.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του πρώην δημάρχου του Βόλου Δημήτρη
Πιτσιώρη, ο οποίος του ομολογούσε: «Είμαι άθεος, ό, τι και να μου πείτε δεν με
αλλάζετε εμένα».

Ο τότε μητροπολίτης δεν έδειχνε να ενοχλείται. «Πού θα πάει, θα αλλάξετε κι
εσείς. Οι μεγαλύτεροι πολέμιοι του Χριστού, στο τέλος τον ασπάζονται», του
απαντούσε εκείνος γελώντας.

Αλλά την ημέρα που ο «δεξιός» ­ όπως όλοι τον ήξεραν ­ μητροπολίτης εξέπληξε
τους πάντες ήταν η Μεγάλη Παρασκευή του 1994, όταν κατακεραύνωσε ακόμα και τον
καπιταλισμό!

Στην ομιλία του κατήγγειλε το μεγάλο κεφάλαιο, ζητώντας την ανακατανομή του
εισοδήματος προς όφελος των φτωχών. Μίλησε για όσους αισχροκερδούν εις βάρος
του λαού. Και προκάλεσε την εντύπωση ακόμα και σε «αντιπάλους» του ότι «ήταν
περισσότερο οπαδός του Μαρξ παρά του Κέυνς».

Για Σημίτη

Σημίτης – Χριστόδουλος. Ο Αρχιεπίσκοπος και το περιβάλλον του πίστευαν το ’96 ότι η καλύτερη λύση για τη χώρα θάταν ν’ αναδεικνυόταν στην πρωθυπουργία ο πρώην υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Γεωργίας

Η ανάμειξή του όμως με την πολιτική, που του έδινε συνεχώς πόντους διότι τον
έφερνε πιο κοντά σε διάφορα κέντρα εξουσίας στην Ελλάδα, έφθασε ακόμα και στην
εκλογή νέου πρωθυπουργού.

Δύο στενοί συνεργάτες του μάλιστα ο σημερινός Μητροπολίτης Θεσσαλιώτιδος
Θεόκλητος και ο ιερέας Θωμάς Συνοδινός δεν έκρυβαν στις συζητήσεις τους με
βουλευτές του ΠΑΣΟΚ τον Ιανουάριο του ’96 τις εκτιμήσεις τους ότι τελικώς θα
εκλεγεί ο κ. Κ. Σημίτης στη θέση του πρωθυπουργού.

Αλλά και ο ίδιος ο κ. Χριστόδουλος σε συζητήσεις που είχε τότε τόνιζε ότι «ο
κ. Σημίτης είναι ο πιο σοβαρός πολιτικός που μπορεί σε αυτήν τη φάση να βάλει
την Ελλάδα στην ΟΝΕ και να σταθεροποιήσει τον ευρωπαϊκό δρόμο της».

Βεβαίως, σε τίποτα οι παραπάνω απόψεις του δεν εμπόδισαν τον σημερινό
Αρχιεπίσκοπο να πλέκει και το εγκώμιο του κ. Άκη Τσοχατζόπουλου, όταν ο
υπουργός Άμυνας επισκεπτόταν την 111 Πτέρυγα Μάχης.

Πάντως, ορισμένοι μητροπολίτες ­ και συνυποψήφιοι για τον Αρχιεπισκοπικό Θρόνο
­ μετά τον θάνατο του Σεραφείμ σε συζητήσεις με δημοσιογράφους την παραμονή
της έναρξης των ψηφοφοριών για την ανάδειξη νέου Αρχιεπισκόπου, υποστήριζαν
την άποψη ότι ο κ. Χριστόδουλος προσέγγισε αλλά και τον προσέγγισαν από τον
περιβάλλον του Πρωθυπουργού, προκρίνοντάς τον.

Οι ίδιοι μητροπολίτες κατέγραφαν τότε και την περαιτέρω σύσφιγξη των σχέσεων
του κ. Χριστόδουλου με πολλούς σημαντικούς παράγοντες της Αθήνας, μεταξύ των
οποίων και τον Αμερικανό πρέσβη στην Αθήνα Νίκολας Μπερνς.

Η εκλογή του πάντως δεν προέκυψε ούτε ως κεραυνός εν αιθρία ούτε ως ένα τυχαίο
γεγονός. Επετεύχθη ύστερα από πολύ παρασκήνιο, που αναπτύχθηκε στους κύκλους
των μητροπολιτών, αλλά και ύστερα από πολλές επαφές που έκανε ο κ.
Χριστόδουλος σε πολλά επίπεδα (κυβέρνηση, κόμματα κ.λπ.).

Πολλοί ­ από την εποχή που ο κ. Χριστόδουλος ήταν Μητροπολίτης στον Βόλο ­
είχαν επισημάνει γι’ αυτόν ότι άνοιγε και διηύρυνε τη μία μετά την άλλη όλες
τις σχέσεις που είχε, χτίζοντας το προφίλ ενός σύγχρονου ιερωμένου που θα
οδηγούσε την Εκκλησία σε νέους δρόμους. Οι κινήσεις του ήταν πάντα μετρημένες
και είχαν συγκεκριμένο στόχο, κυρίως από τότε που γνώρισε τον Μητροπολίτη
Πειραιώς Καλλίνικο, ο οποίος και ήλεγχε τη δεκαετία του ’60 τα κατηχητικά σε
όλη τη χώρα.

Για όλους

Χριστόδουλος – Μπερνς. Μια σχέση με ρίζες…

Εύκολα προσαρμοζόταν στις πολιτικές αλλαγές. Και, όπως θυμούνται στον Βόλο, με
την ίδια ευκολία που μιλούσε περί τα τέλη της δεκαετίας του ’70 στην κηδεία
ενός αγωνιστή της ΕΔΑ, με την ίδια συγκίνηση αναφερόταν στο έργο ενός
«αντιπάλου» της Αριστεράς.

Ο κ. Χριστόδουλος ανέπτυσσε πάντοτε εύκολα φιλίες και σχέσεις με τους «
ιδεολογικούς αντιπάλους του». Αυτό συνέβη και με την περίπτωση του νομάρχη
Μαγνησίας Πάνο Σκοτινιώτη, αλλά και βουλευτές του ΠΑΣΟΚ και της Αριστεράς.

Βεβαίως, η περίοδος της δικτατορίας ήταν σκοτεινή για τον σημερινό
Αρχιεπίσκιπο. Αλλά, όπως λένε οι φίλοι του, δεν έλαβε σοβαρά υπόψη του ότι
υπήρχε χούντα, την περίοδο κατά την οποία διετέλεσε γραμματέας της Ιεράς
Συνόδου και μάλιστα επί δύο παρανόμως επιλεγέντων Αρχιεπισκόπων, των Ιερώνυμου
και Σεραφείμ, οι οποίοι αναδείχθηκαν ύστερα από πραξικοπήματα στην Εκκλησία.

Για τη σχέση αυτή μάλιστα με τη χούντα, οι συνεργάτες του κ. Χριστόδουλου
υποστηρίζουν ότι ήταν τυπική. Και ότι ήταν υποχρεωμένος εκ της θέσεώς του, ως
γραμματέας της Ιεράς Συνόδου, να συναντά ή και να φωτογραφίζεται και με
υπουργούς της εποχής.

Η εξουσία

Όποια ερμηνεία όμως και αν δώσει κανείς στις σχέσεις του κ. Χριστόδουλου με τη
χούντα, ο Αρχιεπίσκοπος είχε πάντοτε καλές σχέσεις με τους ανθρώπους της
εξουσίας. Το ίδιο επεδίωκαν και οι άλλοι δύο Μητροπολίτες της εκκλησιαστικής
οργάνωσης «Χρυσοπηγή», οι Πειραιώς Καλλίνικος και Αιγιαλείας Αμβρόσιος. (Οι
τρεις Ιεράρχες ­ Καλλίνικος, Χριστόδουλος και Αμβρόσιος ­ δεν δέχθηκαν ποτέ
τον χαρακτηρισμό «παραεκκλησιαστική» για την οργάνωσή τους). Ο 61χρονος
Αρχιεπίσκοπος, ανεξαρτήτως των πολύ καλών σχέσεών του με πολιτικούς, δεν έπαψε
ποτέ να είναι δέσμιος των πολύ συντηρητικών οικογενειακών καταβολών του. Όπως
επίσης δεν μπόρεσε ποτέ να ξεφύγει από τη γραμμή που είχε χαράξει ο
πνευματικός του πατέρας Καλλίνικος.

Παρ’ όλα αυτά και ενώ έχει εμφανισθεί να υπερασπίζεται την Ευρωπαϊκή Ένωση,
στην πρόσφατη σύγκρουσή του με την κυβέρνηση βρέθηκε στη θέση του κατηγόρου
των Βρυξελλών, εναλλάσσοντας τις «προοδευτικές» με «συντηρητικές» θέσεις. Θα
τον ζήλευαν ακόμα και οι πλέον ευέλικτοι πολιτικοί, λένε αρκετοί βουλευτές οι
οποίοι, αν και δεν συμφωνούν μαζί του, δεν τόλμησαν ­ προφανώς για να μη
χάσουν ψηφοφόρους ­ να του εναντιωθούν στο θέμα των ταυτοτήτων. «Πολιτικός με
ράσα» ή Αρχιεπίσκοπος με πολιτικό νου είναι τελικώς ο κ. Χριστόδουλος; Η
αναδίπλωσή του, πάντως, στο θέμα των ταυτοτήτων δείχνει άλλη μία φορά ότι η
πολιτική είναι η αγάπη και το μεγάλο μυστικό του…

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ

Παρέμβαση και για την εξαίρεση των Θρησκευτικών

Γιατί δεν κόβετε τη Φυσική ή τα Αρχαία και όχι τα Θρησκευτικά από τις
εξετάσεις, ερωτά με επιστολή του προς το υπουργείο Παιδείας ο Αρχιεπίσκοπος,
αλλά στην απάντησή του το υπουργείο τονίζει ότι «η εξαίρεση των Θρησκευτικών
από τις Πανελλαδικές Εξετάσεις της Β’ και Γ’ Λυκείου δεν αποτελεί για την
κυβέρνηση πεδίο αντιπαράθεσης».

Στην ίδια, χθεσινή, ανακοίνωση του υπουργείου, αφού επισημαίνεται ότι στον κ.
Χριστόδουλο θα απαντήσει ο υπουργός κ. Π. Ευθυμίου μετά την επιστροφή του στην
Αθήνα (επιστρέφει τη Δευτέρα), διευκρινίζεται πως σύμφωνα με παλαιότερες
δηλώσεις του υπουργού «η διδασκαλία των Θρησκευτικών δεν πρόκειται να θιγεί
και έχει τονιστεί επανειλημμένα ότι σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να συγχέεται
το βάρος των μαθημάτων με την εξεταστική τους διάσταση και μόνο». Τόσο η
επιστολή όσο και η απάντηση, πάντως, κινούνται σε σχετικά ήπιους τόνους.

Τα μαθήματα

Όπτως τονίζει το υπουργείο Παιδείας, «η απόφαση για τα εξεταζόμενα μαθήματα
στις Πανελλαδικές Εξετάσεις της Β’ και Γ’ Λυκείου, έχει εδώ και καιρό
ανακοινωθεί πως θα ληφθεί πριν από την έναρξη του σχολικού έτους, με κριτήρια
αποκλειστικά εκπαιδευτικά». Στην ανακοίνωση το υπουργείο απαντά και στους
Μητροπολίτες που «είδαν και νέο μέτωπο σύγκρουσης με την Πολιτεία». Στην
επιστολή της Ιεράς Συνόδου αναφερόταν ότι το θέμα των Θρησκευτικών πρέπει να
εξεταστεί προσεκτικά, ώστε «να μην επιβαρυνθεί η ήδη βαρεία ατμόσφαιρα ένεκα
του θέματος των ταυτοτήτων». Επ’ αυτού, το υπουργείο αναφέρει ότι «εάν από την
πλευρά της Εκκλησίας θεωρείται πως και αυτό το θέμα μπορεί να αναχθεί σε
ζήτημα και πεδίο αντιπαράθεσης, η κυβέρνηση δεν συμμερίζεται σε καμία
περίπτωση αυτή την αντίληψη».

Προχθές και ύστερα από δημοσιεύματα για εξαίρεση του μαθήματος των
Θρησκευτικών από τις εξετάσεις, ο Αρχιεπίσκοπος έστειλε τρισέλιδη επιστολή
στον υπουργό Παιδείας με την οποία ζητεί να μη γίνει δεκτή η σχετική εισήγηση:
«Ήδη, κύριε υπουργέ, το μάθημα των Θρησκευτικών υπέστη προ ολίγων ετών καίριον
πλήγμα διά της μειώσεως των ωρών διδασκαλίας εις τα τάξεις του Λυκείου. Διά
της κυοφορουμένης νέας ρυθμίσεως θα υποβαθμισθή έτι περισσότερον, γεγονός όπερ
ως φρονούμεν πρωτίστως θα βλάψη αυτούς τούτους τους μαθητάς, οίτινες τα
μέγιστα ωφελούνται εκ της διδασκαλίας τούτου, διότι εμπλουτίζουν τας γνώσεις
αυτών και εμπειρίας εκ του ανεξαντλήτου πλούτου των υπερόχων μηνυμάτων της
Αγίας Γραφής περί αγάπης, ειρήνης και καταλλαγής».

Τα ενδιαφέροντα

Για τη χρησιμότητα του μαθήματος των Θρησκευτικών, ο κ. Χριστόδουλος
υποστηρίζει πως και άλλα μαθήματα δεν έχουν σχέση με τα άμεσα ενδιαφέροντα
ενός υποψηφίου: «Μήπως έχουν σχέσιν προς το μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών τα
ενδιαφέροντα ενός υποψηφίου της Μαθηματικής ή Φυσικής ή άλλης παρεμφερούς
Σχολής. Πρέπει λοιπόν και αυτά να εξαιρεθούν αντιστοίχως διά την αποφυγήν
φόρτου εργασίας των μαθητών;».

Το θέμα της εξαίρεσης των Θρησκευτικών προκάλεσε έντονο προβληματισμό σε
Μητροπολίτες, οι οποίοι έχουν διαφωνήσει με τον Χριστόδουλο στο θέμα των
υπογραφών για της ταυτότητες όπως για παράδειγμα του Ζακύνθου Χρυσόστομου.
Όμως αρκετοί ήταν εκείνοι που εκτιμούσαν ότι δικαιώνονται όταν υποστήριζαν πως
η κυβέρνηση έχει έτοιμα σχέδια που στοχεύουν στον θρησκευτικό αποχρωματισμό
του κράτους.